کتاب رساله عشق

کتاب رساله عشق اثر شهاب‌الدین سهروردی و صادق نیک پور به زیبایی از شناخت و تقدیر الهی که منجر به آفرینش آدم گردید تا منشور عشق که به زعم او قانون هستی تلقی می‌گردد سخن گفته است. این ماییم که چگونه و چه راهی را در زندگی انتخاب کنیم و عواقب هر انتخاب در منشور عشق آمده است.

بدان که اول چیزی که حق سبحانه و تعالی بیافرید گوهری بود تابناک، او را عقل نام کرد که «اول ما خلق الله تعالی العقل» و این گوهر را سه صفت بخشید: یکی شناخت حق و یکی شناخت خود و یکی شناخت آن که نبود، پس به بود. از آن صفت که به شناخت حق تعالی تعلق داشت «حُسن» پدید آمد که آن را «نیکویی» خوانند، و از آن صفت که به شناخت خود تعلق داشت، «عشق» پدید آمد که آن را «مِهر» خواندند. و از آن صفت که به شناخت نبود، پس به بود تعلق داشت، «حُزن» پدید آمد که آن را «اندوه» خوانند.

در بخشی از کتاب رساله عشق می‌خوانید:

ولوله در شهر مصر افتاد، مردم به هم برآمدند، عشق قلندر وار، خلیع العذار، به هر منظری گذری و در هر خوش پسری نظری می‌کرد و از هر گوشه جگر گوشه‌ای می‌طلبید، هیچ کس بر کار او راست نمی‌آمد. نشان‌سرای عزیز مصر باز پرسید و از در حجره زلیخا سر در کرد. زلیخا چون این حادثه دید بر پای خاست و روی به عشق آورد و گفت: ای صد هزار جان گرامی فدای تو از کجا آمدی و به کجا خواهی رفتن و ترا چه خوانند؟ عشق جوابش داد که من از بیت المقدسم از محله روح آباد از درب حُسن. خانه‌ای در همسایگی حُزن دارم، پیشه من سیاحت است، صوفی مجردم، هر وقتی روی به طرفی آورم، هر روز به منزلی باشم و هر شب جایی مقام سازم. چون در عرب باشم عشقم خوانند، و چون در عجم آیم مهرم خوانند. در آسمان به مُحرک مشهورم و در زمین به مُسکن معروفم، اگرچه دیرینه‌ام هنوز جوانم و اگر چه بی برگم از خاندان بزرگم. قصه من دراز است، «فی قصتی طول وانت ملول.» ما سه برادر بودیم به ناز پرورده و روی نیاز ندیده، و اگر احوال ولایت خود گویم و صفت عجایب‌ها کنم که آن جا است شما فهم نکنید و در ادراک شما نیاید، اما ولایتی است که آخرترین ولایت‌های ما آن است، و از ولایت شما به نه منزل کسی که راه داند آن جا تواند رسیدن. حکایت آن ولایت چنان که به فهم شما نزدیک باشد بکنم.