بله
کتاب نگاه در سکوت نوشته‌ی کریشنا مورتی از شما می‌خواهد پیش از تلاش برای تغییر خود، آنچه در ذهنتان می‌گذرد با دقت ببینید. ترس، خشم، میل به لذت، وابستگی و آشفتگی ذهنی موضوعات اصلی کتاب‌اند. مورتی در این کتاب گفت‌وگومحور، از سکوت حرف می‌زند اما نه سکوتی که ذهن را خاموش می‌کند، او از شما دعوت می‌کند تا بدون اجبار و انکار رد افکارش را دنبال کنید و ریشه‌ی آن‌ها را باز شناسید.
درباره‌ی کتاب نگاه در سکوت
این کتاب کریشنا مورتی مجموعه‌ای از سخنرانی‌ها و گفت‌وگوهای او با مخاطبان است. ساختار گفت‌وگومحور کتاب نگاه در سکوت باعث می‌شود مباحث از دل پرسش‌ها، مخالفت‌ها و ابهام‌های حاضران پیش برود. نویسنده پاسخ آماده تحویل مخاطب نمی‌دهد؛ او معمولاً پرسش را به نقطه‌ای برمی‌گرداند که فرد بتواند عملکرد ذهن خودش را هنگام ترسیدن، خشمگین شدن یا وابسته شدن ببیند.
موضوع محوری کتاب، مشاهده است. انسان معمولاً هر تجربه را با خاطره، قضاوت و دانسته‌های قبلی می‌سنجد. وقتی با کسی روبه‌رو می‌شود، فقط خود آن شخص را نمی‌بیند؛ تصویری را نیز می‌بیند که طی سال‌ها از او ساخته است. همین تصویرها در روابط فاصله ایجاد می‌کنند و اجازه نمی‌دهند دو نفر واقعاً با یکدیگر ارتباط داشته باشند.
نگاه در سکوت چه معنایی دارد؟
سکوت در کتاب به معنای خاموش کردن اجباری فکر یا نشستن در حالتی خاص نیست. ذهنی که برای آرام شدن با خودش مبارزه می‌کند، همچنان درگیر تعارض است. کریشنا مورتی از نوع دیگری از سکوت حرف می‌زند؛ حالتی که در آن فرد بدون انتخاب، سرزنش یا توجیه، حرکت فکر را دنبال می‌کند.
برای مثال، هنگام بروز خشم معمولاً ذهن فوراً سراغ مقصر، دلیل یا راه فرار می‌رود. مشاهده‌ی مستقیم یعنی خشم را پیش از تبدیل شدن به داستانی طولانی ببینیم؛ واکنش بدن، شتاب فکر و میلی که برای دفاع از خود شکل می‌گیرد. این توجه قرار نیست احساس را سرکوب کند. هدف، شناختن احساس در همان لحظه‌ای است که پدیدار می‌شود.
کتاب نگاه در سکوت نشر قطره میان شنیدن و پذیرفتن نیز تفاوت می‌گذارد. شنیدن واقعی زمانی اتفاق می‌افتد که فرد منتظر تأیید عقیده‌ی خودش نباشد و هم‌زمان پاسخ بعدی را در ذهن آماده نکند. چنین توجهی امکان می‌دهد مسئله را کامل‌تر ببیند، نه فقط آن بخشی را که با باورهای قبلی او سازگار است.
ترس، لذت و رهایی از الگوهای ذهنی
یکی از بحث‌های مهم کتاب به رابطه‌ی فکر با ترس و لذت مربوط می‌شود. ذهن یک تجربه‌ی خوشایند را به خاطر می‌سپارد و برای تکرارش برنامه می‌چیند. در سوی دیگر، خاطره‌ی یک اتفاق دردناک را به آینده می‌برد و از احتمال تکرار آن می‌ترسد. بنابراین بخشی از رنج ما به خود واقعه مربوط نیست؛ فکرْ آن را در زمان امتداد می‌دهد.
جیدو کریشنامورتی خودشناسی را به گردآوری اطلاعات درباره‌ی شخصیت تقلیل نمی‌دهد. دانستن اینکه حسود، مضطرب یا وابسته هستیم کافی نیست. مسئله این است که این حالت را هنگام شکل‌گیری بشناسیم و ببینیم چگونه مقایسه، خاطره و نیاز به امنیت آن را تقویت می‌کنند.
محمدجعفر مصفا این اثر را به فارسی ترجمه و نشر قطره آن را منتشر کرده است. خرید کتاب نگاه در سکوت برای کسانی مناسب است که می‌خواهند به‌جای توصیه‌های سریع و تمرین‌های مرحله‌بندی‌شده، شیوه‌ی کار ذهن را دقیق‌تر بررسی کنند.
کتاب نگاه در سکوت برای شما مناسب است اگر
- به خودشناسی و مشاهده‌ی رفتارهای ذهنی علاقه دارید.
- می‌خواهید ریشه‌ی ترس، خشم و وابستگی را بهتر بشناسید.
- آثار گفت‌وگومحور و تأملی را می‌پسندید.
- با اندیشه‌های کریشنا مورتی یا کتاب‌های محمدجعفر مصفا ارتباط برقرار می‌کنید.
در بخشی از کتاب نگاه در سکوت می‌خوانیم
ما درمورد چیزهای جزئی و کم‌اهمیت خیلی جدی هستیم، ولی کمتر کسی از ما هست که نسبت به موضوعات اساسی زندگی جدی باشد. برای ارضای تمایلات و لذت‌هایمان جدی هستیم، در ابراز وجود و خودنمایی، در دفاع از تعصبات وطن‌پرستانه، در جنگ و خصومت، در نفرت ورزیدن، در اعتقادات و باورهای خود بسیار سخت و جدی هستیم یا لااقل ظاهراً جدی هستیم ولی متأسفانه در زمینه‌ی موضوعات عمیق‌تر زندگی ابداً جدی نیستیم. حال آنکه هر قدر انسان نسبت به مسائل و موضوعات اساسی زندگی جدی‌تر باشد، در برخورد با آن‌ها و برای شناخت و حل آن‌ها از نیروی تحرک، انرژی و قدرت بیشتری برخوردار خواهد بود. امیدوارم ما که در اینجا گرد هم آمده‌ایم، لااقل تا وقتی‌که اینجا هستیم، نسبت به موضوعاتی که مورد بحث و گفتگو قرار می‌گیرد جدی باشیم؛ ذهنمان نسبت به هدف این بحث‌ها روشن باشد و بدانیم که می‌خواهیم چه کنیم.
در جلسات قبل گفتیم نهایت ضرورت را دارد که از طریق یک تغییر و تحول اساسی در ساختمان روانی خویش، از نظام مخرب اجتماع به‌کلی خارج گردیم. انقلاب‌های زیادی در طول تاریخ بشریت حادث شده است؛ انقلاب اقتصادی، اجتماعی، ایدئولوژیک و بسیاری انقلاب‌های دیگر، ولی متأسفانه همه‌ی آن‌ها فاجعه، رنج، خرابی و بدبختی به بار آورده‌اند، یا اصلاحاتی بسیار سطحی و جزئی بوده‌اند. هیچ‌کدام نتوانسته‌اند مسئله‌ی رابطه‌ی انسان را به یک شکل بنیادی حل کنند. ما وقتی درباره‌ی انقلاب صحبت می‌کنیم، نظر به ساختار و بنیاد روانی جامعه داریم جامعه‌ای که خود نیز درگیر مسائل آن و جزئی از آن هستیم. به نظر نمی‌رسد که ما چندان شوق و جدیتی برای شناخت ساختمان و ماهیت روانی خویش داشته باشیم ساختمان روانی‌ای که نتیجه‌ی آن تشکیل چنین جامعه‌ی مخربی است. ما مسئله‌ی چگونگی خارج گشتن از این جامعه‌ی فاسد و مخرب را چندان جدی نمی‌گیریم.
