کتاب دختر آتش اثری از جلال اکرامی، داستانی دربارهی زندگی مردم بخارا در آغاز قرن بیستم است؛ دورانی که جامعهی بخارا میان ساختارهای سنتی، فقر و نابرابری و نشانههای تغییر و تجدد گرفتار شده بود. اکرامی در این اثر، زندگی فیروزه زنی از طبقهی فرودست را در کنار دگرگونیهای اجتماعی و سیاسی آن دوره به تصویر میکشد.
دربارهی کتاب دختر آتش
فیروزه، همراه با مادربزرگش دلارام، در بخارا زندگی میکند؛ دلارام که خود سالها برده بوده، با وجود فقر و محرومیت، همواره به دیگران یاری میرساند و از نوهاش، در برابر بهرهکشی ثروتمندان محافظت میکند. در این میان، ناآرامیهای سیاسی و اجتماعی ناشی از تحولات روسیه و جنگ جهانی اول بر زندگی آنها سایه انداخته است. دختر آتش اثر جلال اکرامی، داستانی تاریخی از ادبیات تاجیکستان است که زندگی زنان و طبقات فرودست بخارا را در سالهای آغازین قرن بیستم به تصویر میکشد.
آشنایی فیروزه با آیمولا تنبور، شاعر و مدیر مدرسهی دخترانه، دریچهای تازه به روی زندگی او میگشاید. تحصیل، که برای دختری از طبقهی فرودست امری دور از دسترس به نظر میرسد، به فرصتی برای رهایی از سرنوشتی تبدیل میشود که جامعهی سنتی برای او رقم زده است؛ سرنوشتی که چیزی غیر از فقر، فاصلهی طبقاتی و تبعیض علیه زنان نخواهد بود.

رمان تاریخی - اجتماعی از ادبیات تاجیکستان
دختر آتش جلال اکرامی یک رمان تاریخی با درونمایههای پررنگ اجتماعی از ادبیات تاجیکستان است. این رمان تاجیکی با بازسازی فضای بخارا در آغاز قرن بیستم، به موضوعاتی مانند فقر، نابرابری طبقاتی، آموزش زنان، جایگاه اجتماعی زنان، بردگی و... میپردازد و در مرکز خود، تقابل سنت و مدرنیته را موضوع قرار میدهد. پیوند زندگی شخصیتها با تحولات اجتماعی و سیاسی جنگ جهانی اول، این اثر را از لحاظ تاریخی و اجتماعی غنا بخشیده است.
با خرید کتاب دختر آتش انتشارات کتابسرای نیک، داستانی خواهید خواند که دریچهای به جامعهی بخارا در دورهای پرتحول میگشاید و خوانندگان علاقهمند را با تاریخ اجتماعی آسیای میانه و اشتراکات فرهنگی ایران و تاجیکستان آشنا میکند. سیفالله گلکار این کتاب را از متن فرانسه با عنوان La fille du feu به فارسی ترجمه و فرصتی مهیا کرده تا خوانندگان فارسیزبان با این داستان تاجیکی آشنا شوند.
کتاب دختر آتش برای شما مناسب است اگر
- به مطالعهی رمان تاریخی از ادبیات تاجیکستان علاقه دارید.
- رمان اجتماعی با موضوع وضعیت زنان، فقر، نابرابری و تحولات جامعه در آسیای میانه برایتان جذابیت دارد.
- به فرهنگ و میراث کهن ایرانی فراتر از مرزهای ایران علاقهمندید و میخواهید رمانی بخوانید که بخشی از فرهنگ و جامعهی فارسیزبان را به تصویر میکشد.
در بخشی از کتاب دختر آتش میخوانیم
«چشمهی خوبون»، یعنی سرچشمهی زیبایی، نام یکی از روستاهای آباد و پرجمعیت بخش یورتچی بود. این روستا در جایی بسیار تماشایی قرار داشت. از جادهی اصلی دنائو که بهسوی حصار برویم، از یورتچی میگذریم و میتوانیم این روستای کوچک را با باغها و باغچههای پرگل آن در دامنهی تپهها ببینیم. از دوردست با دیدن منارههای بلندی که سالهای درازی است پیرامون برکهای ساخته شده، میتوان پی برد که به این روستا نزدیک میشویم. برکهای که سرچشمهی آبهای بسیاری است که از دل زمین بیرون میجهند. میگویند اگر کسی از آب این چشمهها بنوشد یا در آن آبتنی کند جوانی و زیبایی خود را باز خواهد یافت.
مردم این روستا تاکنشان بودند، درخت سیب پرورش میدادند و گلهایی زیبا میکاشتند. در یکی از دامنههای تپهها، کشتزارهای پربار و پایینتر از آن باغهای میوه، سبزیکاریها و باغچههای پرگل دیده میشد.
در دورانی که داستان ما آغاز میشد، کموبیش سال 1860، مردم «چشمهی خوبون» با وجود همهی بخششهای طبیعت بسیار بینوا شده بودند. مگر چهچیزی پیش آمده بود؟ آیا گرفتار خشکسالی یا آفتهای کشاورزی شده بودند یا درختان باغها میوه نمیدادند؟ نه، هیچیک از اینها نبود. هر سال از کشتزارهای پربار، سبزیکاریها و باغهای میوه فرآوردههای خوبی برداشت میشد. اما آدمها دلخوش نبودند و نمیتوانستند از کار خود بهرهمند شوند. آنچه با کار و تلاش بسیار از کشتزارها برداشت میکردند و میوههاییکه از باغها به دست میآوردند، به انبارهای محمدامین بای میرفت یا به جیبهای ریشسپید و بزرگتر روستا یا جیب روحانی روستا یا به جوالهایی سرازیر میشد که نمایندهی خان بخارا برای گرفتن مالیات آماده کرده بود.
محمدامین بای بهترین و پربارترین باغهای میوه و بارورترین کشتزارهای روستا را به چنگ آورده و خانهی او که دیواری استوار پیرامون آن کشیده شده بود، با دروازههایی بزرگ، همچون دژی استوار و دسترسناپذیر بود. پشت دیوارهای خانهی بای اسطبلها، انبارها، زیرزمینها، کاهدانها، انباریها، ایوانها، بالاخانهها و باغچههای بسیاری بودند. محمدامین بای پنجاه خانوار از روستا را به خدمتکاری و کارگری در کشتزارهای خود درآورده بود.
بله


















