کتاب اسطورههای روسی اثر الیزابت وارنر شما را به دل جنگلهای سرد و کوهستانهای برفیای میبرد که منزلگاه بابا یاگا و دیگر موجودات افسانههای روسی هستند. نویسنده با بررسی جهان اسطورهای روسیه و باورهای کهن مردم این سرزمین نشان میدهد که چگونه اسطورهها با زندگی روزمره، ترسها و امیدهای مردمانی درآمیخته بودند که طبیعت را موجودی زنده و سرشار از نیروهای نادیدنی و ناپیدا میپنداشتند.
دربارهی کتاب اسطورههای روسی
جهان اساطیری در پیوندی تنگاتنگ با واقعیت پیچیده و خلاقیت بشری قرار دارد. ذهن داستانپرداز آدمی برای فهم جهان و سازوکار آن، شناخت ترسهایش و بیان عمیقتر امیدهایش، اسطوره میآفریند و در پناه این روایتهای کهن، آرامش میجوید. الیزابت وارنر در کتاب اسطورههای روسی تلاش داشته تا در کنار بازگویی افسانههای روسیه و معرفی هیولاها، ارواح و آیینهای باستانی، از زندگی روزمرهی مردمی بگوید که باورها و روایتهای اسطورهای با تمام جنبههای زندگیشان درآمیخته بود.
الیزابت وارنر در این کتاب اسطورهشناسی توضیح میدهد که برخلاف اساطیر یونان و ایران، مجموعهای منسجم و دقیق از روایتهای اسطورهای و افسانهای مرتبط با خدایان و الهههای روسی به جا نمانده است. با این وجود، باورهای کهن مردم روسیه را میتوان در قصههای عامیانه، آیینهای سنتی و آداب و رسومی دید که نسل به نسل از طریق خانوادهها و جوامع منتقل شدهاند.
اسطورههای روسی در دل زندگی روزمره
پذیرش مسیحیت و رواج آن در میان جوامع روس در اواخر قرن دهم، رخدادی مهم در تاریخ این کشور محسوب میشود. طبیعتا هر دین و آیین جدیدی، مجموعهی باورها و مناسک مختص به خود را دارد که به آرامی جای باورها و خدایان پیشین مینشیند و روایتهایی تازه و مختص به خود را پدید میآورد. ولی گسترش این دین جدید، تمامی باورهای قدیم مردم روسیه را از میان نبرد. بلکه بسیاری از آنها، بهویژه در روستاهای دورافتاده، همچنان به بقا و حضور ادامه دادند و به تدریج با اعتقادات مسیحی درآمیختند.

برای مردم روسیه، هر گوشهای از طبیعت میتوانست منزلگاه روح یا موجودی جادویی باشد. برخی از این موجودات به انسانها کمک میکردند و برخی دیگر ماهیتی خشن و ترسناک داشتند. در این میان حتی آتش گرم و آرامشبخش اجاق خانه نیز میتوانست ماهیتی مقدس پیدا کند و با امنیت خانواده و یاد و خاطرهی نیاکان و درگذشتگان، ارتباط یابد. بدین شکل، انجام بسیاری از فعالیتهای روزمره، از ساخت خانه تا کشت محصولات کشاورزی، با آیینها و مراسم خاصی همراه بود.
خرید کتاب اسطورههای روسی اثر الیزابت وارنر، مقدمات بسیار خوبی برای آشنایی با باورهای کهن و اسطورهشناسی روسیه است. این اثر توسط عباس مخبر به فارسی ترجمه شده و نشر مرکز آن را منتشر کرده است.
نکوداشتهای کتاب اسطورههای روسی
- این کتاب به همان اندازه که به اسطورهشناسی روسی میپردازد، باورهای پیشامسیحی روسها، خدایان، فرهنگ عامه و آدابورسوم سنتی آنها را نیز مورد بررسی قرار میدهد. این کتابی کوتاه است و با تصاویر زیبایش، گزینهای عالی برای کسانی به حساب میآید که میخواهند پیرامون اساطیر این منطقه، مطالعه کنند. (کاربر گودریدز)
- اگر به دنبال آشنایی سریع با خدایان و اساطیر روسیه هستید، این کتاب گزینهای عالی و در دسترس برای شما است. (کاربر گودریدز)
کتاب اسطورههای روسی برای شما مناسب است اگر
- به اسطورهشناسی روسی و شناخت باورهای باستانی اقوام اسلاو علاقه دارید.
- میخواهید با افسانههای روسی و موجودات اسرارآمیز آنها آشنا شوید.
- به مطالعهی فرهنگ عامه، آیینهای سنتی و باورهای مذهبی اقوام مختلف علاقهمندید.
در بخشی از کتاب اسطورههای روسی میخوانیم
به طور کلى، جهانبینى سنتى روسها، نشاندهنده نوعى ابهام درباره ماهیت مرگ به عنوان یک فرایند، و پیامدهاى آن است. این موضوع در هیچ کجا آشکارتر از اسکازکاها نیست. آنها آکنده از عجیبترین مفاهیم مربوط به زندگى و مرگ هستند: خوردن یک نخودفرنگى باعث حاملگى مىشود؛ نوزادان از یک شلغم پخته در تنور به دنیا مىآیند؛ یک توده هیزم به یک ارتش بدل مىشود؛ حیوانات پدر کودکان نیمه انسان هستند یا آنها را به دنیا مىآورند. زندگى که در یکى از صورتهاى خود از میان مىرود، به هیأتى دیگر استحاله مىیابد: ایوانوشکاى کوچک که به دست خواهرش به قتل رسیده است، هنوز هم مىتواند با صداى نىهایى که بر گورش مىرویند حرف بزند. مرگ بازگشتپذیر است: اژدهایى که سرش قطع شده مىتواند با انگشتى آتشین قسمت باقیمانده را لمس کند و سر خود را دوباره برویاند. «مرگ» یک شخص حتى مىتوند خارج از بدن او باشد: جادوگرى به نام کوشچى نامیرا مرگ خود را در تخم یک اردک، بدن یک اردک، بدن یک خرگوش، داخل یک جعبه، پاى یک درخت بلوط و جزیرهاى در دل اقیانوس پنهان مىکند. ماهیت مبهم مرگ را مىتوان در پیوند آن با خواب نیز مشاهده کرد. در اسکازکاى مربوط به «ایوان تزارویچ، پرنده انجیرخوار و گرگ خاکسترى»، هنگامى که گرگ خاکسترى قطرات آب حیات و مرگ را بر پیکر تکهپاره شده تزارویچ مىپاشد، وى بار دیگر سالم مىشود و به زندگى بازمىگردد. تزارویچ پس از بازگشت به زندگى، از «خواب طولانى» خود حرف مىزند. در بایلیناى مربوط به سادکو، قهرمان پس از خوابیدن بر روى کلک خود، در قعر اقیانوس وارد دنیاى دیگر مىشود. ناهشیارى نیز خویشاوند مرگ بود. عقیده بر این بود که در این وضعیت نزدیک به مرگ، شخص مىتواند به جهان دیگر سفر کند و زنده از آنجا بازگردد. در افسانهها غالباً روحى که به این شیوه آزاد شده است توسط سنت نیکلا به اطراف بهشت و جهنم برده مىشود تا لذتها و شکنجههاى هر یک را به چشم ببیند. نیکلا نیز مانند پیتر، نگهبان دروازه بهشت محسوب مىشد.
بله





















