کتاب اسطورههای اینکا نوشتهی گری اورتون، درآمدی بر اسطورهشناسی یکی از تمدنهای مهم آمریکای جنوبی است که با تکیه بر روایتهای اسطورهای و پژوهشهای تاریخی، جهانبینی و باورهای اینکاها را بررسی میکند. این اثر با پیوند دادن اسطوره و تاریخ، تصویری از فرهنگ و شیوهی زندگی مردمان بومی آند در گذشته به دست میدهد.
دربارهی کتاب اسطورههای اینکا
تمدن اینکا در سرزمین آند و بخشهایی از آمریکای جنوبی شکل گرفت؛ منطقهای با تنوع اقلیمی و فرهنگی چشمگیر که اقوام گوناگونی را در خود جای داده بود. اسطورهها در زندگی این مردمان تنها روایتهایی دربارهی خدایان و آفرینش جهان نبودند، بلکه در توضیح منشأ گروههای اجتماعی، شکلگیری حکومت و پیوند میان انسانها و نیاکانشان نیز نقش داشتند. گری اورتون در این کتاب به سراغ اسطورههای اینکا میرود تا باورها و روایتهایی را بررسی کند که در شکلگیری هویت فرهنگی و نظم اجتماعی این تمدن مؤثر بودند.
گری اورتون ابتدا به منابع پژوهش دربارهی اساطیر اینکا میپردازد و سپس اسطورههای منشأ کیهانی و روایتهای مربوط به پیدایش و شکلگیری دولت اینکا را شرح میدهد. در ادامه، اسطورههای مناطق ساحلی و نواحی مختلف امپراتوری را بررسی میکند و در پایان، با نگاهی به گذشتهی اینکاها در آند امروز، رابطهی میان اسطوره و تاریخ را روشنتر میسازد.
امپراتوری اینکا؛ پیوند اسطوره، فرهنگ و تاریخ
گری اورتون در کتاب اسطورههای اینکا روایتهای گوناگونی از اسطورههای آفرینش را بازگو میکند که شماری از آنها به اقوام اینکا تعلق دارند. اورتون که استاد انسانشناسى دانشگاه کلگیت در همیلتون نیویورک است، از دانش گستردهاش دربارهی تاریخ و مردمنگاری اینکاها استفاده کرده و پیوند میان اسطورهها، باورهای فرهنگی و تاریخ تمدن اینکا را روشن میکند.

مطالعه دربارهی اسطورهشناسی اینکا فرصتی است برای فراتر رفتن از روایتهای آشناتر اسطورهشناسی و شناخت سنتهای فرهنگی آمریکای جنوبی. گری اورتون با بررسی روایتهای آفرینش، اسطورههای قومی و منطقهای و پیوند آنها با تاریخ، نشان میدهد اسطورهها را نمیتوان جدا از جامعهای فهمید که آنها را شکل داده و حفظ کرده است.
خرید کتاب اسطورههای اینکا نشر مرکز برای کسانی که میخواهند تمدنهای باستانی را بشناسند و با تنوع اساطیر جهان آشنا شوند، منبعی سودمند خواهد بود. این کتاب با ترجمهی عباس مخبر امکان آشنایی خوانندگان فارسیزبان را با بخشهای کمترشناختهشده از میراث فرهنگی جهان فراهم میکند و نشان میدهد اساطیر آمریکای جنوبی، چگونه با تاریخ، ساختار اجتماعی و باورهای مردم درهمتنیده شده است.
کتاب اسطورههای اینکا برای شما مناسب است اگر
- به اسطورهشناسی و روایتهای گوناگون دربارهی منشأ جهان و انسان علاقهمندید.
- میخواهید با اسطورههای آفرینش و باورهای فرهنگی تمدن اینکا آشنا شوید.
- به مطالعهی پیوند میان تاریخ اینکاها، تمدنهای آند و اسطوره و تاریخ علاقه دارید.
در بخشی از کتاب اسطورههای اینکا میخوانیم
کشیش یسوعى برنابه کوبو، در گزارش خود از منشأ اینکاها براى اولینبار این واقعیت را یادآور مىشود که برخلاف سایر دودمانها یا گروههاى قومى آند، اینکاها از باب وضعیتى که در آن هر گروه محلى مکان زادگاه خود را داشته باشد که به اندازه هر مکان دیگرى اهمیت داشته باشد، ناخرسند بودند. علت این موضوع شاید درک مخاطرات سیاسى چنین وضعیتى بود. از دیدگاه آنها، مکان منشأ خودشان ویژه بود و همگان را دربر مىگرفت. به نوشته کوبو «باور بىمعناى این ملتهاى پرویى به منشأ خاص خودشان از بلندپروازى اینکاها سرچشمه مىگرفت. آنها نخستین قومى بودند که غار پاکاریتامبو را به عنوان منشأ دودمان خود پرستش کردند. آنها ادعا کردند که همه مردم از آن جا آمدهاند و به این دلیل همه مردم رعایاى آنها و ناگزیر از خدمت کردن به آنها بودند.» اینکاها در بازگویى اسطوره منشأ خود از غار پاکاریتامبو آشکارا بلندپروازىهاى دیگرى نیز در سر مىپروردند.
اسطوره منشأ اینکاها که غار پاکاریتامبو در کانون آن قرار مىگیرد به اختصار به شرح زیر است: در محلى واقع در جنوب کوسکو به نام پاکاریتامبو، کوهى به نام «تامبو توکو» («خانه پنجرهاى») و در آن سه پنجره یا غار وجود داشت. اجداد اینکاها که گروهى مرکب از چهار برادر و چهار خواهر بودند، از پنجره مرکزى بیرون آمدند. چهره اصلى آنها مانکو کاپاک بود که مقدر بود به بنیانگذار امپراتورى تبدیل شود. اینکاها همراه با مردمى که در اطراف تامبو توکو زندگى مىکردند به جستجوى زمین حاصلخیزى برآمدند که پایتخت خود را در آن بنا کنند. پس از یک دوره طولانى جستجو، سرانجام به تپهاى مشرف بر دره کوسکو رسیدند. اینکاها با هدایت نشانههایى معجزهآمیز دریافتند که این مکان همان جایى است که به دنبال آن هستند، لذا از کوه پایین آمدند و مالکیت دره را از ساکنان محلى بازستاندند.
بله






















