کتاب پرنده‌های زرد اثر کوین پاورز؛ فینالیست جایزه ملی کتاب آمریکا

کتاب پرنده‌های زرد اثر تحسین‌شده‌ی کوین پاورز و رمان ضد جنگ برنده‌ی جایزه‌ی پن همینگوی، یک داستان رئالیستی از سال‌های کریه و بدهیبت جنگ میان آمریکا و عراق است؛ جنگی که خط عمر انسان‌های بسیاری را به ناجوانمردی برید و ماجرای زندگی‌شان ناغافل به پایان رساند. بارتل و مورفی دو سرباز آمریکایی هستند، دو دوست که شاید در جهانی خیالی می‌توانستند دور دنیا را با هم گشت بزنند، اما حالا دست شیطانی جنگ سرنوشت دیگری برایشان مقدر کرده است.

درباره‌ی کتاب پرنده‌های زرد

بیست‌ویک سالگی سن عشق و شور و جوانی است، دوره‌ای که باید دل‌مشغولی انسان پیدا کردن دوستان تازه، پرپول‌تر کردن حساب بانکی یا مهمانی‌های آخر هفته باشد. اما «بارتل» با وجود آن که هنوز شمع بیست و دو سالگی خود را فوت نکرده هیچ یک از این تصاویر را حتی در خواب هم نمی‌بیند؛ نه او و نه دیگر سرباز هجده‌ساله گروهان ارتش آمریکایی‌ها یعنی «مورفی». افرادی که قرار است سرنوشتشان را در رمان ضدجنگی کوین پاورز (Kevin Powers) دنبال کنیم، از مفهوم جوانی فقط نام آن را می‌شناسند.

کتاب پرنده‌های زرد (The Yellow Birds) با یک جمله‌ی کوبنده آغاز می‌شود: «جنگ می‌خواست در بهار ما را بکُشد» در این داستان بلند، ماهیت جنگ به شکل یک هیولای زنده و بی‌رحم تصویر شده است؛ هیولایی که تا جان انسان‌ها از کالبدشان بیرون نکشد، آرام نمی‌گیرد.

می‌گویند رفاقت‌های مدرسه ماندگارترین دوستی‌ها هستند. اما کسی از رفاقت‌های میدان جنگ چیزی نمی‌گوید. وقتی گروهبان هنگ آمریکایی، مورفیِ هجده‌ساله را تحت مسئولیت بارتل قرار داد زندگی این دو جوان به طرز غریبی به یکدیگر گره خورد.

رمان کلین پاورز: سایه‌ی مرگ در ویرانه‌ها

اکنون این دو تازه‌دوست، مانند دیگر سربازهای گردان قدم به قدم از سایه‌ی مرگ می‌گریزند و کوچه و بازارهای خاک‌گرفته را به امید زنده ماندن پشت سر می‌گذارند. نبرد همیشگی برای زنده ماندن انسان را فرسوده می‌کند و لاجرم از او جسمی سرد و کم‌جان به جا می‌گذارد و چشم‌هایی که روزی معصومانه می‌درخشیدند حالا از هر گونه شور و شعفی خالی هستند. در ادامه‌ی کتاب پرنده‌های زرد کوین پاورز شعله‌های آتش جنگ بی‌وقفه از پی هم زبانه خواهد کشید.

نظامیان آمریکایی نبردهای شدید برای تصرف شهرهای عراق و تسلیم مردم آغاز کرده‌اند. وقتی از مردم صحبت می‌کنیم منظورمان همان انسان‌های نگون‌بختی است که کسی نمی‌داند ساعتی بعد زنده هستند یا نه. با پیش رفتن ماجرای کتاب پرنده‌های زرد نشر مردم نگار خواهیم دید که خط سرنوشت بارتل و مورفی از بین این جماعت خاک‌زده به کدام سو خواهد رفت.

رمان پرنده‌های زرد؛ انتخابی متفاوت میان رمان‌های ضدجنگی

در بین قفسه‌ی رمان‌های تاریخی کتاب‌فروشی‌ها اغلب بخشی با عنوان ادبیات ضدجنگ پیدا می‌شود. سرگذشت انسان بر زمین آن‌چنان به کینه و دشمنی آغشته شده که وقتی بخواهیم آن را در ظرف داستان بریزیم قطعاً بوی ناخوش جنگ را با مشام خود احساس خواهیم کرد. اما در بین جنگ‌های مختلف نوشتن از جنگ عراق و آمریکا مثل راه‌رفتن روی طناب، کاری حساس و جرئتمندانه است.

در حالی که خواننده‌ی ادبیات جنگی از فضاسازی‌های مشابه این دسته داستان‌ها اشباع شده، کوین پاورز او را به قلمرویی می‌برد که چندان آشنا نیست، جایی در شهر الطَفار، بین مردمی که با دشداشه و روبنده از کوچه و خیابان گذر می‌کنند. در بین این تصویر سربازانی اسلحه به دست را می‌بینیم که چشم‌های آبی و خسته‌شان شبیه به هیچ‌کدام از اهالی نیست. کتاب پرنده‌های زرد تصویر مشمئزکننده‌ی جنگ را به خوبی از دل این دو صحنه‌ی متناقض آشکار می‌کند.

کوین پاورز: رمان‌نویسی که جنگ را لمس کرد

وقتی صحبت از آتش جنگ در دشت‌های سوزان شهر نینوا باشد دیگر با یک داستان هالیوودی و مهیج آمریکایی طرف نیستیم. برای تمام این‌هاست که باید کار نویسنده‌ی کتاب پرنده‌های زرد را کاری هنرمندانه دانست؛ مخصوصاً وقتی بدانیم که خود نویسنده روزگاری یکی از سربازان همین جنگ بوده و ترس و التهاب فضای داستان خود را با عمق جان چشیده است.

بارتل و مورفی حالا دیگر چیزی کمتر از دو برادر خونی ندارند. آن‌ها از زمان آموزش مقدماتی پا به پای هم قدم برداشته‌اند. بارها برنامه‌هایی را که برای بعد از جنگ در ذهن دارند برای یکدیگر مرور کرده‌اند.

دو قهرمان این رمان تاریخی، در رویاهای شیرین خود روزی دوباره به ویرجینیا برمی‌گردند و با هم هم‌خانه می‌شوند و زندگی تلخ گذشته‌ی خود را به فراموشی می‌سپارند. اما وقتی صدای انفجار جنگ، گوش زمین را کر کند، آیا فرشته‌ها باز هم صدای آرزوی ما را خواهند شنید؟ با خرید کتاب پرنده‌های زرد به یکی از متفاوت‌ترین تجربه‌های خود در مرور ادبیات ضدجنگ دست پیدا می‌کنید.

این کتاب کاری از نشر مردم نگار است و با ترجمه‌ی آیا صحرایی به دست شما می‌رسد.

جوایز و افتخارات کتاب پرنده‌های زرد کورین پورز

• نامزد جایزه‌ی داستان‌نویسی شیرهای جوان کتابخانه عمومی نیویورک
• برنده‌ی جایزه‌ی نخستین کتاب گاردین
• برنده‌ی جایزه‌ی ادبی آنیسفیلد-وولف برای داستان
• برنده‌ی جایزه‌ی سو کافمن برای نخستین اثر داستانی
• نامزد بخش داستان جایزه‌ی ادبی صلح دیتون
• برنده‌ی جایزه‌ی ادبی خارجی لوموند
• فینالیست بخش داستان جایزه‌ی ملی کتاب
• نامزد جایزه‌ی نخستین رمان مرکز داستان
• برنده‌ی جایزه پن همینگوی برای نخستین رمان

نکوداشت‌های کتاب پرنده‌های زرد

• این کتاب دستاوردی خیره‌کننده؛ پرقدرت و ملموس است و عمیقا بر مخاطب تاثیر می‌گذارد. (نشریه‌ی ساندی تایمز)
• رمان پرنده‌های زرد همچنان که اثری شگفت‌آور است، قلب مخاطب را به لرزه می‌اندازد و حتی می‌تواند او را به وحشت برساند. (نشریه‌ی ایندیپندنت آن ساندِی)
• در صفحه به صفحه از کتاب کوین پاورز تصاویری مقابل خواننده شکل می‌گیرد که فراموش کردن آن کار راحتی نیست. رمانی ارزشمند که از استعداد شگرف نویسنده سرچشمه گرفته است. (نشریه‌ی دیلی میل)

اقتباس سینمایی از کتاب پرنده‌های زرد

• فیلم پرندگان زرد محصول سال 2017 و اثری به کارگردانی الکساندر مورز است که فیلم‌نامه‌ی آن با اقتباس مستقیم از رمان کوین پاورز نوشته شده. تای شریدان، آلدن ارنرایک، تونی کولت از ستارگان این فیلم ضدجنگی هستند.

کتاب پرنده‌های زرد برای شما مناسب است اگر

• از طرفداران رمان‌های واقع‌نما و ادبیات رئالیستی هستید و از داستان‌هایی که تصویری شفاف و صادقانه از وقایع جهان را منعکس می‌کنند لذت می‌برید.
• از داستان‌هایی که با الهام از تجربیات واقعی نویسنده نوشته شده و وقایع آن گرته‌برداری از اتفاقات روی‌داده است، استقبال می‌کنید.
• به دنبال یک انتخاب تازه از میان خواندنی‌های ادبیات ضدجنگ و آثار تحسین‌شده در بین رمان‌های تاریخی هستید.

در بخشی از کتاب پرنده‌های زرد می‌خوانیم

کاش می‌شد از من بپرسید برای تو برف معنای خاصی دارد و می‌توانستم بگویم آری. می‌توانستم فکر کنم بارش برف در روزی که مورف به زندگی من وارد شد و همین‌طور در روزی که با میل خود برای کسی نامه نوشتم که مورف را از او گرفته بودند، معنای خاصی داشت. شاید به این واقعیت باور نداشتم، اما مطمئناً می‌خواستم این‌طور باشد. فکرکردن به این‌که برف می‌تواند چیز خاصی باشد، دلچسب است. همیشه به ما گفته بودند که این‌طور است، که از آن میلیون‌ها میلیون پولکی که فرود می‌آید، هیچ‌کدام شبیه ‌هم نیست، برای همیشه و تا ابد، آمین. اما من اوقاتی را از پشت پنجرۀ کلبه‌ام به تماشا گذرانده‌ام و به دانه‌های برف نگاه کرده‌ام که مثل پرهای قُمری تیرخورده که سراسیمه بال‌بال می‌زند، نرم بر زمین می‌بارد. همۀ آن‌ها برای من شبیه ‌هم است.

می‌دانم نوشتن آن نامه کار وحشتناکی بود. چیزی که نمی‌دانم، این است که در میان همۀ چیزهای وحشتناک دیگری که به آن‌ها فکر می‌کنم، جایش کجاست؟ در جایی از مسیر، اعتقاد به معنا را از دست دادم. نظم دیگر برایم به تصادفی از مشاهدات تبدیل شده بود. دیگر پذیرفته بودم بخش‌هایی از زندگی ثابت می‌ماند، و اگر یک حادثه در دو روز متفاوت اتفاق افتاده باشد، آن معنای لعنتی معجزه را نمی‌دهد. تنها چیزی که حالا با اطمینان می‌دانم، همین است که بدون توجه به این‌که چقدر زنده بمانم و چگونه این زندگی را بگذرانم، هیچ مقیاسی دیگر با هم هم‌تراز نمی‌شود. همیشه قرار است مورف هجده‌ساله باشد و تا ابد قرار است بمیرد. و من با قولی که نتوانستم به آن وفا کنم، به این زندگی ادامه خواهم داد.