کتاب روحت را در آسمان پرواز بده اثر یانیس واروفاکیس

یانیس واروفاکیس در کتاب روحت را در آسمان پرواز بده، به‌جای آنکه از اقتصاد و سیاست بگوید، به سراغ خاطرات خانوادگی و زنانی می‌رود که نگاه او به مقاومت را شکل داده‌اند. این اثر، روایتی شخصی از رویارویی چند نسل با فاشیسم، جنگ و دیکتاتوری است و نشان می‌دهد چگونه تجربه‌های خانوادگی می‌توانند به بیداری سیاسی و میل به مبارزه تبدیل شوند. اگر به جستارهای سیاسی و اجتماعی علاقه دارید، این کتاب دریچه‌ای متفاوت به جهان فکری این نویسنده باز می‌کند.

درباره‌ی کتاب روحت را در آسمان پرواز بده

کتاب روحت را در آسمان پرواز بده تازه‌ترین اثر یانیس واروفاکیس است؛ اثری که در آن از نظریه‌های اقتصادی فاصله می‌گیرد و به ریشه‌های شخصی و خانوادگی جهان‌بینی سیاسی خود بازمی‌گردد. روایت کتاب سه نسل را در گذر حدود یک قرن دنبال می‌کند؛ از مصر دهه‌ی 1920 و تحولات یونان تا اشغال نازی‌ها، مقاومت کمونیستی، جنگ داخلی، جنگ سرد، دیکتاتوری نظامی و بحران اقتصادی معاصر.

در کتاب روحت را در آسمان پرواز بده، پنج زن به مرکز روایت می‌آیند: النی، آنا، تریسوگنی، جورجیا و دانائه؛ زنانی که هر یک به شکلی بر شکل‌گیری شخصیت و نگاه سیاسی نویسنده اثر گذاشته‌اند. نویسنده از خلال زندگی این زنان، تاریخ را نه فقط به‌عنوان مجموعه‌ای از رخدادهای سیاسی، بلکه به‌عنوان چیزی تجربه‌شده در خانه‌ها، خانواده‌ها و زندگی روزمره روایت می‌کند. به همین دلیل، کتاب جدید یانیس واروفاکیس بیش از آنکه یک زندگی‌نامه‌ی سیاسی متعارف باشد، روایتی از چگونگی شکل‌گیری یک ذهن سیاسی است.

کتاب روحت را در آسمان پرواز بده؛ وقتی تاریخ از دل خانواده روایت می‌شود

آنچه کتاب روحت را در آسمان پرواز بده را از بسیاری از خاطرات سیاسی متمایز می‌کند، انتخاب زاویه‌ی دید آن است. یانیس واروفاکیس برای توضیح اینکه چگونه به مقاومت و سیاست رسید، سراغ خاطرات کودکی، نامه‌ها، دفترچه‌های خاطرات، عکس‌های خانوادگی و حتی فیلم‌های خانگی 8 میلی‌متری می‌رود. او در مقدمه‌ی کتاب توضیح می‌دهد که این اسناد خانوادگی در کنار خاطرات شخصی‌اش به او امکان داده‌اند گذشته‌ی خانواده را دوباره بازسازی کند و میان زندگی خصوصی و تاریخ بزرگ‌تر پیوند برقرار سازد.

در کتاب روحت را در آسمان پرواز بده، حتی یک خاطره‌ی کودکی به تصویری از مقاومت سیاسی تبدیل می‌شود. نویسنده از زمانی می‌گوید که در هشت‌سالگی عمویش، پاناییس، برای او هواپیمایی کوچک از چوب کبریت و کاغذ سیگار ساخت؛ اما مادرش، النی، اسباب‌بازی را باز کرد و پیامی مخفی را بیرون کشید که حاوی دستورهایی برای مخالفان سیاسی بود. همین خاطره نشان می‌دهد که در جهان یانیس واروفاکیس، سیاست پیش از آنکه یک انتخاب شغلی باشد، بخشی از تجربه‌ی زیسته و خانوادگی بوده است.

نقش زنان در تاریخ شخصی مقاومت یانیس واروفاکیس

کتاب روحت را در آسمان پرواز بده بیش از هر چیز بر نقش زنانی تاکید می‌کند که یانیس واروفاکیس آنان را از مهم‌ترین آموزگاران مقاومت خود می‌داند. النی، مادر نویسنده، و چهار زن دیگر از سه نسل خانواده، هرکدام در دوره‌هایی متفاوت با جنگ، سرکوب، تبعیض، اقتدارگرایی و ناامنی سیاسی مواجه شده‌اند. نویسنده با قرار دادن این زنان در مرکز روایت، نشان می‌دهد که مقاومت سیاسی الزاما در میدان‌های رسمی قدرت شکل نمی‌گیرد و گاهی در رفتار، انتخاب‌ها و ایستادگی‌های روزمره‌ی زنان یک خانواده ریشه دارد.

در کتاب روحت را در آسمان پرواز بده، نقش زنان در جنبش‌های سیاسی تنها به حضور مستقیم در فعالیت‌های سیاسی محدود نمی‌شود؛ بلکه مقاومت به‌عنوان بخشی از شیوه‌ی زیستن و مواجهه با قدرت تصویر می‌شود. این نگاه، خاطرات یانیس واروفاکیس را از یک خاطره‌نگاری مردانه درباره‌ی سیاست دور می‌کند و به آن بعدی خانوادگی و انسانی می‌دهد. پنج زن اصلی کتاب، در واقع واسطه‌هایی هستند که نویسنده از طریق آنها به پرسش‌هایی درباره‌ی شجاعت، امید، آزادی و ایستادگی در برابر نیروهای سرکوبگر می‌رسد.

نقد کتاب روحت را در آسمان پرواز بده؛ از خاطرات خانوادگی تا بیداری سیاسی

کتاب روحت را در آسمان پرواز بده را می‌توان در مرز میان خاطرات، تاریخ و جستارهای سیاسی و اجتماعی قرار داد. یانیس واروفاکیس به‌جای ارائه‌ی یک روایت خطی از زندگی خود، قطعاتی از تاریخ خانواده را کنار رخدادهای بزرگ سیاسی می‌گذارد و از دل این ترکیب، تصویری از مسیر فکری خودش ارائه می‌دهد. کتاب از تاریخ اشغال و جنگ داخلی یونان تا دیکتاتوری نظامی و بحران‌های سیاسی و اقتصادی معاصر امتداد پیدا می‌کند و نشان می‌دهد که گذشته چگونه می‌تواند در مسائل سیاسی امروز دوباره ظاهر شود.

اگر بخواهیم کتاب روحت را در آسمان پرواز بده را در میان کتاب‌های یانیس واروفاکیس جای دهیم، با اثری متفاوت از بسیاری از نوشته‌های شناخته‌شده‌ی او روبه‌رو هستیم. نویسنده که پیش‌تر در آثاری مانند کتاب اکنونی دیگر و کتاب حرف‌هایی با دخترم درباره‌ی اقتصاد بیشتر از منظر اقتصاد و سیاست به جهان نگاه کرده بود، این بار خود انسان پشت آن تحلیل‌ها را موضوع روایت قرار داده است. به همین دلیل، زندگینامه‌ی یانیس واروفاکیس در این کتاب بیشتر از آنکه شرح سمت‌ها و فعالیت‌های سیاسی او باشد، روایت ریشه‌های مقاومت اوست.

چرا باید کتاب روحت را در آسمان پرواز بده را بخوانیم؟

کتاب روحت را در آسمان پرواز بده در نهایت یک کتاب درباره مبارزه با فاشیسم و اقتدارگرایی است، اما پیام آن در محدوده‌ی یک دوره‌ی تاریخی یا یک کشور باقی نمی‌ماند. یانیس واروفاکیس از تجربه‌ی سه نسل خانواده‌اش استفاده می‌کند تا درباره‌ی بازگشت نیروهای اقتدارگرا، فرسایش امید و ضرورت مقاومت در جهان امروز تامل کند. همین پیوند میان خاطره‌ی شخصی و دغدغه‌ی سیاسی، این اثر را به گزینه‌ای قابل‌توجه برای کسانی تبدیل می‌کند که به دنبال بهترین کتاب خاطرات سیاسی با رویکردی متفاوت و انسانی هستند.

با خرید کتاب روحت را در آسمان پرواز بده: تاریخ شخصی مقاومت، می‌توانید روایتی از خانواده، سیاست و مقاومت را بخوانید. این اثر برای کسانی که کتاب‌های یانیس واروفاکیس را دنبال کرده‌اند، فرصتی است تا این نویسنده و اقتصاددان را از زاویه‌ای شخصی‌تر بشناسند؛ روایتی که نشان می‌دهد پشت تحلیل‌های سیاسی و اقتصادی او، خاطراتی از نسل‌های پیشین و زنانی قرار دارند که به او آموخته‌اند در برابر تاریکی تسلیم نشود.

این کتاب با ترجمه‌ی رسول قنبری، سعید یعقوبی‌فرد و فرشاد اسدپور از انتشارات مردم‌نگار روانه‌ی بازار شده است.

نکوداشت‌های کتاب روحت را در آسمان پرواز بده

• پشت هر مرد موفق، زنی شایسته ایستاده است. در مورد یانیس واروفاکیس، این زنان چند نفرند. این کتاب با نگاه یک مورخ به رویدادها، با منطق یک اقتصاددان در توضیح سازوکار جهان و بیش از همه، با درک یک قصه‌گو از وضعیت انسانی نوشته شده است. این فقط داستان آنها نیست؛ داستان همه‌ی ماست. (اروین ولش، نویسنده)
• پرتره‌ای عمیقا دردناک، خنده‌دار و خشم‌برانگیز. (Greek Herald)
• این کتابی گیرا و نفس‌گیر است که نویسنده‌ای چندوجهی و برخوردار از استعدادی کم‌نظیر، آن را با شفقت و طنزی هوشمندانه نوشته است. این کتاب هم تاریخ یونان معاصر است، هم زندگی‌نامه‌ی خانواده‌ای شگفت‌انگیز و گاهی چنان پیش می‌رود که انگار یک داستان پرهیجان می‌خوانید. اما بیش از هر چیز، ادای احترامی فروتنانه به زنان واقعا کم‌نظیری است که زندگی متفاوت و شگفت‌انگیز یانیس واروفاکیس را شکل داده و غنی کرده‌اند. خواندنش را صمیمانه توصیه می‌کنم. (برایان اینو، موسیقی‌دان)

کتاب روحت را در آسمان پرواز بده برای شما مناسب است اگر

• به کتاب‌هایی با موضوع مبارزه با فاشیسم، دیکتاتوری و اقتدارگرایی و روایت‌های شخصی سیاستمداران و متفکران سیاسی علاقه‌مندید.
• دربارۀ نقش زنان در جنبش‌های سیاسی و مقاومت اجتماعی کنجکاوید.
• کتاب‌های یانیس واروفاکیس را خوانده‌اید و می‌خواهید ریشه‌های شخصی‌تر اندیشه‌های او را بشناسید.
• به جستارهای سیاسی و اجتماعی علاقه دارید که تاریخ را از زاویه‌ی زندگی انسان‌ها روایت می‌کنند.

در بخشی از کتاب روحت را در آسمان پرواز بده: تاریخ شخصی مقاومت می‌خوانیم

تریسِوگِنی هر یک از داستان‌های شبانه‌اش را در اتاق خواب خیابان نایادون، که اتاق خواب مشترکمان بود، این‌گونه آغاز می‌کرد. آن روایت‌ها که هم شاعرانه بودند و هم غالباً صحنه‌های خونین داشتند، اولین چیزی بودند که مرا با جذابیتِ فلسفۀ اگزیستانسیالیسم، خشونتِ ذاتیِ سیاست و حتی زمین‌شناسی آشنا کردند. برای مادربزرگم، زمین که نمادش کوه هلموس بود و رودودافنی، روستایشان که در سایۀ زمین آرمیده بود، مهم بود؛ به‌ویژه به‌عنوان استعاره‌ای برای زنان زندگی‌اش که تاریخ آن‌ها را فراموش کرده بود؛ در جامعه‌ای که بیماری مالاریا تلفات زیادی از آن گرفته بود، از جمله پدر، دو خواهر و برادرش. گایا، الهۀ زمین، او را از ناامیدی حفظ کرده بود. تریسوگنی مصمم بود که سپر محافظ خود را بر من نیز بگستراند.

تریسوگنی که از دیدن صدها ماری که دقایقی پیش از زلزلۀ قدرتمندی در آوریل 1928 در روستایش از مخفیگاه‌هایشان بیرون می‌جهیدند، الهام گرفته بود، افسانه‌ای شایستۀ هزیود سرود تا به من در غلبه بر ترس از مار کمک کند.

روزی روزگاری، گایا بیمار شد، تمام بدنش به شدت می‌لرزید. آشوب در حال بازگشت بود. در دلش! آنچه اتفاق افتاد این بود که اورانوس و پسرش کرونوس، در بازی قدرتِ خشونت‌آمیزی بر سر کنترل کیهان، سرِ جنگ داشتند. اوضاع چنان وخیم شد که کرونوس، اورانوس را اخته کرد و گویی این کافی نبود؛ گایا از خونی که ریخته بود، باردار شد. بدین ترتیب فرزندی نفرت‌انگیز به دنیا آمد: انسلادوس.

هر بار که انسلادوس به او نزدیک می‌شد، گایا به‌شدت می‌لرزید؛ خانه‌های ما انسان‌ها فرو می‌ریخت و در هم می‌شکست؛ جوانانمان را له می‌کرد؛ خون ما به صفرا تبدیل می‌شد و بدنمان را مسموم می‌کرد. اما گایایِ پیرِ دانا چاره‌ای اندیشید. او با آتنا (الهۀ خرد) مشورت کرد و آتنا پیشنهاد داد از مارهای مقدس او کمک بگیرند. توافق حاصل شد.