کتاب کلارا و خورشید

نویسنده‌ی برنده‌ی جایزه‌ی نوبل ادبیات، کازوئو ایشی گورو در کتاب کلارا و خورشید، ما را به جامعه‌ای دیستوپیایی می‌برد و از دل تکنولوژی و هوش مصنوعی، سوال‌های فلسفی و انسان‌شناسانه‌ای را مطرح می‌کند که معنای انسان و انسانیت را به چالش می‌کشد. این رمان علمی و تخیلی که پرفروش‌ترین اثر نیویورک تایمز نیز بوده، از زبان کلارا، یک دوست مصنوعی، روایت می‌شود، موجودی هوشمند که برای همراهی نوجوانان ساخته شده و انرژی خود را از خورشید می‌گیرد.

درباره‌ی کتاب کلارا و خورشید

کازوئو ایشی گورو (Kazuo Ishiguro) در کتاب کلارا و خورشید (Klara And The Sun)، ما را به آینده‌ای دور می‌برد که در آن، انسان‌ها دچار ارتقای ژنتیکی شده‌اند و به‌واسطه‌ی آن، از قابلیت‌ها و توانایی‌های ویژه‌ای برخوردار گشته‌اند. همین امر، تبعیض قابل توجهی میان انسان‌های ارتقایافته و معمولی به وجود آورده و کسانی که امکان پرداخت هزینه‌های سنگین ارتقای ژنتیکی را ندارند از برخی از بهترین فرصت‌های تحصیلی و کاری، محروم می‌شوند.

ولی این ارتقای ژنتیکی بدون دردسر نیز نیست و بدن افراد را درگیر خطرات فیزیکی و ذهنی بسیاری می‌کند. جوزی، دختر نوجوانی است که با تصمیم مادر، به این ارتقایافتگی تن داده، ولی به‌واسطه‌ی آن، بدنش درگیر بیماری فرساینده‌ای شده که روزبه‌روز نیز بر شدت آن افزوده می‌شود. در این بین، ورود یک دوست مصنوعی یا اِی‌اِف زندگی جوزی را برای همیشه دستخوش تغییر می‌کند.

آیا کلارا جایگزین انسان می‌شود؟

راوی کتاب کلارا و خورشید نشر چشمه، یک دوست مصنوعی هوشمند به نام کلارا است. او در ویترین مغازه‌ای خاموش نشسته و در انتظار خریدار، رفتارهای مردم و عابرین را نظاره می‌کند؛ او با دقت احساسات مختلفی مثل خشم، حسادت، شادی، امید را در افراد مختلف می‌بیند و تلاش دارد تا معنای دقیق پشت آن‌ها را بفهمد. در این بین، جوزی، او را به‌عنوان دوست و همراهش، می‌خرد و به خانه می‌برد.

از این نقطه به بعد، تمرکز بخش زیادی از روایت بر رابطه‌ی میان جوزی و کلارا پیش می‌رود. کلارا افراد و محیط پیرامونش را با دقت می‌بیند و بررسی می‌کند، اما جهان را به شکلی متفاوت از انسان‌ها تفسیر می‌کند. همین تفاوت سبب می‌شود گفت‌وگوهای او با جوزی به یکی از جذاب‌ترین بخش‌های رمان تبدیل شود؛ گفت‌وگوهایی که در ظاهر ساده‌اند، اما به‌تدریج پرسش‌هایی عمیق درباره‌ی معنای انسان بودن را پیش می‌کشند.

خرید کتاب کلارا و خورشید شما را با یک رمان علمی تخیلی عالی روبه‌رو می‌کند؛ کازوئو ایشی گورو آینده‌ای را به تصویر کشیده که در آن پیشرفت هوش مصنوعی و مهندسی ژنتیک، مرز میان انسان و ماشین را کم‌رنگ کرده و شکل تازه‌ای از دوستی، تنهایی و نابرابری اجتماعی را خلق کرده است. این اثر توسط امیرمهدی حقیقت به فارسی ترجمه شده و نشر چشمه آن را منتشر کرده است.

اقتباس سینمایی از کتاب کلارا و خورشید

• تایکا وایتیتی، سازنده‌ی آثاری همچون جوجو ربیت، فیلم کلارا و خورشید را با بازی جنا اورتگا و امی آدامز، کارگردانی کرده و قرار است که در 23 اکتبر سال 2026 راهی سینماهای جهان شود.

جوایز و افتخارات کتاب کلارا و خورشید

• نامزد جایزه‌ی بوکر در سال 2021
• نامزد مدال اندرو کارنگی در بخش داستانی در سال 2022
• نامزد جایزه‌ی گودریدز برای داستان‌های علمی – تخیلی در سال 2021
• یکی از بهترین کتاب‌های آمازون در سال 2021
• و...

نکوداشت‌های کتاب کلارا و خورشید

• این رمان شاهکاری است سرشار از زیبایی، با مهاری دقیق و نثری که روشن، ساده و سنجیده است. (ساندی تایمز)
• افسانه‌ای دیستوپیایی و ماهرانه درباره معصومیت یک ربات؛ روایتی که پرسش‌هایی بزرگ درباره‌ی هستی و معنای وجود مطرح می‌کند. (فایننشال تایمز)

کتاب کلارا و خورشید برای شما مناسب است اگر

• به دیگر کتاب‌های کازوئو ایشی گورو مثل غول مدفون علاقه دارید.
• ادبیات ژاپن را دوست دارید و می‌خواهید یک رمان علمی و تخیلی جذاب را مطالعه کنید.
• داستان‌هایی با جهان‌های دیستوپیایی را دوست دارید که در آن‌ها پرسش‌های فلسفی و انسان‌شناسانه‌ی عمیقی مطرح شود.

در بخشی از کتاب کلارا و خورشید می‌خوانیم

حالا جوزی ضعیف‌تر از آن شده بود که صبح‌ها برای قهوه‌ی عجله‌ای مادر پایین برود. در عوض، مادر به اتاق‌خوابش می‌آمد و بالای سر جوزی که هنوز خواب بود می‌ایستاد. مادر همچنان شق‌ورق می‌ایستاد حتی وقتی که در حال تماشای جوزی، قهوه‌اش را جرعه‌جرعه می‌نوشید.

وقتی مادر سرِ کار می‌رفت، ملانیای خدمتکار کارها را به دست می‌گرفت، صندلی راحتی را نزدیک تخت می‌گذاشت و با مستطیلش روی پا، می‌نشست، چشم‌هایش بین صفحه‌نمایش و جوزیِ خواب در گردش بود. یکی از همین صبح‌ها بود که توی درگاهی اتاق‌خواب، آماده‌باش ایستاده بودم که ملانیای خدمتکار برگشت و گفت: «اِی‌اِف. تو همیشه پشت سر منی. می‌ترسونی من رو. برو بیرون یک‌کم.»

گفته بود «بیرون». به سمت در برگشتم و آهسته پرسیدم «ببخشید، خدمتکار. منظور شما بیرون خونه‌ست؟» «بیرون اتاق، بیرون خونه، چه می‌دونم؟ فقط هر وقت صدات کردم زود برگرد.»

هیچ‌وقت به‌تنهایی از خانه بیرون نرفته بودم. ولی پیدا بود که دست‌کم از نظر ملانیای خدمتکار دلیلی وجود نداشت که این کار را نکنم. با احتیاط از پله‌ها پایین رفتم. با وجود نگرانی‌ام درباره‌ی جوزی، هیجان تمام ذهنم را گرفت.

پا روی سنگ‌ریزه‌های بیرون خانه که گذاشتم، خورشید آن بالا در آسمان بود، ولی خسته به نظر می‌رسید. نمی‌دانستم در را باید پشت سرم ببندم یا نه، ولی دست آخر، چون رهگذری در کار نبود و نمی‌خواستم وقت برگشتن با صدای زنگ، مزاحم جوزی بشوم، در را جوری بستم که قفل درگیر نشود. بعد پا به بیرون گذاشتم.