کتاب پرندهای روی پیراهنت اثر شیرکو بیکس مجموعهای از ترجمهی اشعار این شاعر کورد به زبان فارسی است که به کوشش فرامرز آقابیگی و از میان دفترهای شعر گوناگون او گردآوری شده است. پررنگترین عنصری که در این اشعار کوردی با آن مواجه میشویم، روایت رنج و ظلمهایی است که مردم کورد در دورههای گوناگون تاریخی متحمل شدهاند. در این کتاب با 124 شعر عاشقانه، اجتماعی و سیاسی شیرکو بیکس که بهصورت شاعرانه به زبان فارسی ترجمه شدهاند، مواجه میشوید.
دربارهی کتاب پرندهای روی پیراهنت
کردستان عراق یکی از پرحاشیهترین مناطق خاورمیانه است که تقریباً در تمام دهههای اخیر، یک دورهی کشتار و جنگ و قیام و... را از سر گذرانده است. دورهی حکومت صدام حسین خونینترین دورانی بود که مردم کورد آن را تجربه کردند؛ دورهای که جنایتهای هولناکی همچون بمباران حلبچه، سوزاندن روستاهای کردنشین و عملیات انفال در آن اتفاق افتاد و تاریخ خاورمیانه را غرق در خون و آوارگی کرد.
کتاب پرندهای روی پیراهنت (با نام اصلی: ته یریک لهسهر بلووزه کهت) اثر شیرکو بیکس (sherko bekes)، 124 شعر کوتاه از این شاعر کورد زبان را در اختیار ما قرار داده است.
شعرهای شیرکو بیکس دارای مضامین گوناگونی اعم از عاشقانه، اجتماعی، سیاسی و... هستند. قالبهای شعری این شاعر نیز همچون مضمون و موضوعاتش متنوع است که نشاندهندهی قدرت قلم او است. عنصر تصویری ثابت در مجموعهی شعر پرندهای روی پیراهنت، طبیعت است؛ طبیعت سرسبز و مملو از کوه و رودخانههای کردستان که عنصر ثابت هویتی این شاعر است.

شیرکو بیکس؛ روایتگر تاریخ کردستان عراق به زبان شعر
زبان کوردی و فارسی بسیار به همدیگر نزدیک هستند و به همین دلیل، جان شعر و مضمونی که در ذهن شاعر بالنده شده، پس از ترجمه نیز زنده میماند. شعر کردی با ترجمه فارسی، یکی از معدود شعرهایی است که پس از بازگردانی همچنان بلاغت زبانی خود را حفظ میکند.
کتاب پرندهای روی پیراهنت انتشارات مروارید ما را با تصویر جامعی از زندگی تهیدستان و زنان کردستان عراق نیز آشنا میکند؛ کسانی که حتی بدون وجود جنگها و آشوبهای داخلی نیز دچار بحران هستند و فجایع بسیاری به سراغشان میآید.
شیرکو بیکس کوشیده است تا با روایت وضعیت زندگی روزمرهی کردها در دورههای مختلف، ما را نسبت به وضعیت زیست این مردم آگاه کند. شما با خرید کتاب پرندهای روی پیراهنت اثر شیرکو بیکس با نمونههای شعری یکی از بهترین و معروفترین شاعران کورد زبان که بخشی از تاریخ کردستان عراق را روایت میکند، آشنا میشوید.
کتاب پرندهای روی پیراهنت برای شما مناسب است اگر
- به شعر کوتاه کوردی و آشنا شدن با وضعیت سیاسی و فرهنگی کردستان عراق علاقه دارید.
- به دنبال ترجمهی فارسی اشعار شیرکو بیکس هستید که خود این ترجمهها نیز با زبان و لحنی شاعرانه سروده شده باشند.
- میخواهید با اشعار کوردی عاشقانه، اجتماعی و سیاسی که بخشی از رنج قومیت کورد در دوران صدام و پس از آن را شرح میدهد، آشنا شوید.
در بخشی از کتاب پرندهای روی پیراهنت: گزیده اشعار میخوانیم
در این کوه، درخت مُردد است
برود یا همچنان استوار بایستد؟
در این دریا، آب مردد است
که یخ ببندد یا بخار شود؟
در این راه، پا مردد است
برگردد یا به ادامۀ راه بدهد؟
در این باغ، پرنده مردد است
کِز کند یا پرواز کند؟
در این هنگام، واژههایم نیز مرددند
که این قصیده را تمام کنند
یا برای شما جا بگذارند
مُرددم جا بگذارم
بله












