کتاب نظریه دلبستگی در عمل اثر سوزان جانسون؛ درمان هیجان مدار EFT

کتاب نظریه دلبستگی در عمل اثر سو جانسون یکی از مهم‌ترین منابع در حوزه‌ی روان‌درمانی و کاربرد نظریه و علم دلبستگی در درمان است. نویسنده در این اثر نظریه‌ی دلبستگی را با تجربه‌های بالینی پیوند داده و نشان می‌دهد چگونه درمان هیجان‌مدار با تکیه بر پیوندهای عاطفی و احساس امنیت، می‌تواند به درمان مؤثر افراد، زوج‌ها و خانواده‌ها کمک کند.

درباره‌ی کتاب نظریه دلبستگی در عمل

انسان‌ها بیش از هر چیز به ارتباطی امن و پایدار نیاز دارند و بسیاری از مشکلات روان‌شناختی، از اضطراب و افسردگی گرفته تا تعارض‌های بین‌فردی، ریشه در گسست این پیوندهای عاطفی دارند. سو جانسون (Susan M. Johnson) در کتاب نظریه دلبستگی در عمل (Attachment Theory in Practice) بر فرآیندهای دلبستگی تکیه می‌کند و نشان می‌دهد که ایجاد و بازسازی ارتباط هیجانی، مسیر مؤثری برای درمان و بهبود سلامت روان است.

سو جانسون بر سه‌ی حوزه درمانی تمرکز کرده است. او ابتدا اصول و مراحل «درمان فردی هیجان‌مدار» را توضیح داده و نشان می‌دهد چگونه می‌توان با کمک دلبستگی، احساس امنیت و انسجام درونی را در مراجع تقویت کرد. سپس به «زوج‌درمانی هیجان‌مدار» می‌پردازد و راهکارهای ایجاد یا بازسازی پیوندهای عاطفی میان زوجین را بررسی می‌کند. درنهایت مباحث مربوط به «خانواده‌درمانی هیجان‌مدار» مطرح و بیان می‌شود چگونه روابط خانوادگی می‌توانند به بستری برای رشد، امنیت و ترمیم آسیب‌های هیجانی تبدیل شوند.

از نظریه تا درمان با سو جانسون

جانسون در هر بخش از کتاب نظریه دلبستگی در عمل، مفاهیم نظری را با نمونه‌های بالینی و مطالعه‌های موردی تکمیل می‌کند. او از تمرین‌ها، پرسش‌های تأمل‌برانگیز و نمونه‌های بالینی در پایان فصل‌ها استفاده کرده و به این شیوه به خواننده کمک می‌کند مفاهیم را تنها در سطح نظری نیاموزد، بلکه آن‌ها را در موقعیت‌های واقعی درمانی تحلیل کرده و کاربرد عملی هر یک از اصول را بهتر درک کند.

سو جانسون، روان‌شناس و روان‌درمانگر و از چهره‌های اصلی در شکل‌گیری و توسعه‌ی درمان هیجان‌مدار (Emotionally Focused Therapy یاEFT) است. او سال‌ها پژوهش و تجربه‌ی بالینی خود را بر نظریه‌ی دلبستگی متمرکز کرده است. نظریه دلبستگی سوزان جانسون نشان داده است که پیوند میان علم دلبستگی و روان‌درمانی می‌تواند راهکاری مؤثر برای درمان مشکلات هیجانی و بهبود روابط انسانی باشد.

کتاب‌های سو جانسون از معتبرترین منابع آموزش درمان هیجان‌مدار در جهان به شمار می‌روند. عذرا اعتمادی، بهار حاج رضایی، پناه سالمی، محمدحامد فتاحیان و آرزو سادات موسوی با ترجمه‌ی کتاب حاضر یکی از مهم‌ترین این منابع را به زبان فارسی منتشر کرده‌اند و کاربرد عملی نظریه‌ی دلبستگی را در درمان فردی، زوجی و خانوادگی در اختیار فارسی‌زبانان قرار داده‌اند.

کتاب حاضر اثری جامع و کاربردی برای درمانگران، روان‌شناسان و دانشجویانی است که می‌خواهند رابطه‌ی میان هیجان، دلبستگی و فرایند درمان را عمیق‌تر درک کنند. اگر به دنبال منبعی هستید که مبانی نظری را با تجربه‌های بالینی و راهکارهای عملی تلفیق کرده باشد، با خرید کتاب نظریه دلبستگی در عمل انتشارات کتاب ارجمند می‌توانید با رویکردی کاربردی، با درمان هیجان‌مدار و نظریه‌ی دلبستگی آشنا شوید.

نکوداشت‌های کتاب نظریه دلبستگی در عمل

• رساله‌ای روشن و دقیق درباره‌ی روان‌درمانی که هم برای دانشجویان و هم برای درمانگران باتجربه سودمند خواهد بود. سو جانسون با مهارت از دیدگاه‌ها و خرد پیشگامانی چون جان بالبی، کارل راجرز و هری استک سالیوان و همچنین از پژوهش‌های تجربی مهم در زمینه‌ی پدیده‌های هیجانی و بین‌فردی بهره گرفته است. او اثری برجسته خلق کرده که برای سال‌های بسیاری بر حوزه‌ی ما تأثیر خواهد گذاشت. (اروین یالوم، پزشک و استاد بازنشسته روان‌پزشکی دانشگاه استنفورد)
• کتاب نظریه دلبستگی در عمل اثری بزرگ و ماندگار است که سرانجام راهنمایی کاربردی و بسیار خواندنی در اختیار درمانگران قرار می‌دهد تا بتوانند اصول درمان هیجان‌مدار را در رویکردهای مختلف روان‌درمانی به کار بگیرند. سو جانسن با این اثر ارزشمند، روشی یکپارچه و قدرتمند ارائه می‌دهد که درمانگران را در کار با طیف گسترده‌ای از مراجعان و مسائل بالینی راهنمایی می‌کند. این کتاب اثری است که حتماً باید خوانده شود. (جان ام. گاتمن، روانشناس آمریکایی)

کتاب نظریه دلبستگی در عمل برای شما مناسب است اگر

• می‌خواهید با نظریه و علم دلبستگی و کاربرد آن در روان‌درمانی آشنا شوید.
• به یادگیری اصول و تکنیک‌های درمان فردی هیجان‌مدار، زوج‌درمانی هیجان‌مدار و خانواده‌درمانی هیجان‌مدار علاقه‌مند هستید.
• می‌خواهید با فرآیندهای دلبستگی سوزان جانسون آشنا شوید.

در بخشی از کتاب نظریه دلبستگی در عمل: درمان هیجان مدار با افراد، زوج‌ها و خانواده‌ها می‌خوانیم

فرن با لبخندی گرم اما مصنوعی، با گام‌های بلند وارد دفترم می‌شود و با‌ عجله می‌گوید که باید با من ملاقات کند، زیرا پس از 13 سال زندگی مشترک با همسرش دَن و 6 سال متارکه، تازه زوج‌درمانی را با او آغاز کرده است. همچنین می‌گوید می‌داند که زوج‌درمانی برای آن‌ها جواب نمی‌دهد، زیرا «صحبت کردن دربارۀ مسائل برایم بسیار دشوار است. مسائلی وجود دارد که نمی‌توانم بر آن‌ها غلبه کنم و راجع به آن‌ها با کسی صحبت نمی‌کنم.» فرن به من می‌گوید که 46 ساله و سرپرست بانک است و با پسر بزرگ‌سال و سگش زندگی می‌کند، معمولاً همسرش را تعطیلات آخر هفته ملاقات می‌کند. او در مقیاس افسردگی بِک نمرۀ 22 و در مقیاس اضطراب بک نمرۀ 35 را دریافت کرده است که هر دو در حد متوسط هستند (محدودۀ بین 28-20 افسردگی متوسط و 35-22 میزان متوسط اضطراب را در این مقیاس‌ها نشان می‌دهد). با وجود این، فرن حتی در جلسۀ اول هم بسیار مضطرب به نظر می‌رسد.

پس از معارفه شروع به صحبت می‌کنیم و فرن که در ظاهر خوب به نظر می‌آید، ناگهان شروع به گریه می‌کند و هم‌زمان می‌گوید تردید دارد که اصلاً باید دوباره مرا ببیند و «مسائل دردناکی» که در دل دارد را به اشتراک بگذارد یا نه. می‌گوید که همیشه شوهرش را دوری‌گزین احساس می‌کرده و وقتی با او زندگی می‌کرد مدام به همسرش می‌گفت «به من نشان بده مرا می‌خواهی و عاشق من هستی» که معمولاً دَن پاسخ می‌داد: «الآن نمی‌خواهم صحبت کنم». بعد توضیح می‌دهد در جمع سه پسر نوجوان‌شان که حاصل ازدواج اول دن هستند و اغلب با آن‌ها زندگی می‌کردند، احساس می‌کرد کنار گذاشته شده است. آن‌ها به زبان اسپانیایی با پدرشان صحبت می‌کردند و او هم به همین زبان جواب‌شان را می‌داد و فرن دائماً این احساس را داشت که «در زندگی آن‌ها هیچ جایی ندارد».