معرفی و دانلود کتاب نظریه سیاسی و فیلم: از آدورنو تا ژیژک

معرفی کتاب نظریه سیاسی و فیلم: از آدورنو تا ژیژک

ایان فریزر در کتاب نظریه سیاسی و فیلم تلاش کرده تا با بررسی آرای هشت نظریه‌پرداز سیاسی و تطبیق دیدگاه‌هایشان بر فیلم‌های سینمایی، تصویری مبسوط از سینمای سیاسی در اختیار مخاطبین قرار دهد. گفتمان‌های متفکرانی همچون تئودور آدورنو، والتر بنیامین، ژیل دلوز، آلن بدیو و... در این کتاب تحلیل شده و آثار فیلم‌سازانی بنام همچون وودی آلن، کن لوچ، دیوید فینچر و... با توجه به آرای نام‌برده، به تفصیل مورد بررسی قرار گرفته است.

درباره‌ی کتاب نظریه سیاسی و فیلم

نظریه‌های سیاسی با بررسی شکل‌گیری حکومت‌ها، شیوه‌ی عملکرد قدرت و نسبت آن با نهادهای اجتماعی، امکان فهم دقیق‌تر ساختارهای حاکم بر زندگی جمعی را فراهم می‌کنند. کتاب نظریه سیاسی و فیلم (Political theory and film) اثر ایان فریزر (Ian Fraser) با خوانش آثار سینمای کلاسیک و سینمای مدرن از منظر متفکرانی چون آدورنو و رانسیر، پیوند میان سیاست و فیلم را روشن‌تر می‌سازد.

هر فصل از کتاب نظریه سیاسی و فیلم از آدورنو تا ژیژک به بررسی نظریات سیاسی یکی از متفکرین معاصر می‌پردازد و رویکرد فلسفی او را تشریح می‌کند. در ادامه به سراغ یکی از فیلم‌های مطرح شناخته‌شده‌ی تاریخ سینما می‌رود و با تطبیق و بررسی گفتمان مطرح شده، سعی دارد تا خواننده را با خوانش‌ها و تحلیل‌های سیاسی آشنا کند.

سیاست در قاب تصویر

ایان فریزر در کتاب نظریه سیاسی و فیلم مطرح می‌کند که هر فیلمی، از محصولات «صنعت فرهنگ‌سازی» گرفته تا خاص‌ترین و آوانگاردترین آثار جنبش‌های هنری اروپا، به‌نوعی با نظریه‌ای سیاسی پیوند دارند. حتی سرگرم‌کننده‌ترین فیلم‌های تاریخ سینما هم خواسته یا ناخواسته، بدل به تریبونی برای ترویج یک ایدئولوژی سیاسی می‌شوند.

محبوبیت سینما و خاصیت تصویری بودنش سبب گشته تا به بستری عالی برای بیان اندیشه‌ها و ایدئولوژی‌های فکری بدل شود. این امر موجب شده تا بسیاری از دولت‌ها و سیاسیون، از این بستر برای ترویج دیدگاه سیاسی مدنظر خود، بهره ببرند و سیاست و فیلم را درهم آمیزند. همین امر، برخورداری از شناخت کافی از آرای سیاسی موجود را بدل به امری حیاتی می‌کند.

فیلم، قدرت، ایدئولوژی با کتاب نظریه سیاسی و فیلم

بسیاری از فیلم‌سازان مطرح تاریخ سینما نیز با توجه به تلاطمات ژئوپلیتیک، آثاری صریحا سیاسی آفریده‌اند و از این مدیوم، چه به شکلی پروپاگاندامحور و چه به‌سان بستری برای طرح اندیشه و ایجاد گفت‌وگویی خردورزانه، بهره گرفته‌اند. با خرید کتاب نظریه سیاسی و فیلم اثر ایان فریزر که توسط صالح نجفی ترجمه شده، ضمن آشنایی با چندی از نظریه‌های تحلیلی سیاسی، به درکی عمیق‌تر نسبت به ارتباط سیاست و فیلم، دست پیدا می‌کنید. نشر لگا این کتاب را در ایران منتشر کرده است.

نکوداشت‌های کتاب نظریه سیاسی و فیلم

• ایان فریزر با تکیه بر مجموعه‌ای از مطالعات موردیِ سنجیده و دقیق، نسبت میان سینما و نظریه‌ی سیاسی را در آثار نویسندگانی عمدتاً چپ‌گرا، از جمله آدورنو، بنیامین، بلوخ و رانسیر بررسی می‌کند. او با بیانی روشن نشان می‌دهد که فیلم‌ها می‌توانند ایده‌هایی را که غالبا فهمشان دشوار است، قابل درک کنند؛ در عین حال، آن‌ها را در موقعیت‌هایی مشخص و ملموس، هرچند داستانی، بیازمایند. (اوا هانا ماژیرسکا، دانشگاه سنترال لنکشایر)
• کتاب فریزر اثری به‌روز و هم‌پا با بحث‌های معاصر است؛ درآمدی ممتاز بر نسبتِ رو‌به گسترش میان نظریه‌ی سیاسی و معناپردازی سینمایی. فریزر با اتکا به ایده‌هایی از کانت و هیوم تا دلوز و رانسیر، نظریه‌پردازان بزرگ را در کنار فیلم‌های مهم می‌نشاند؛ از آدورنو تا ژیژک، و از چاپلین تا جی. سی. چاندور. همان‌طورکه فیلم‌ها سیاست را صورت‌بندی می‌کنند، اکنون می‌توانند خودِ نظریه‌ی سیاسی را نیز بسازند. (ترل کارور، استاد نظریه‌ی سیاسی، دانشگاه بریستول)

کتاب نظریه سیاسی و فیلم برای شما مناسب است اگر

• به مطالعات سینمایی علاقه‌مندید.
• دوست دارید دانش خود را پیرامون نظریه‌های سیاسی و ارتباط سینما و سیاست افزایش دهید.
• به دنبال آن هستید که بدانید اندیشه‌های فلسفی و سیاسی چگونه بر فرم و زیبایی شناسی آثار سینمایی اثر می‌گذارند.
• می‌خواهید در خصوص سینمای سیاسی و درهم‌تنیدگی وضعیت سیاسی و اجتماعی حاکم بر فیلم‌های تولید شده در طول تاریخ سینما، بیشتر بدانید.

در بخشی از کتاب نظریه سیاسی و فیلم: از آدورنو تا ژیژک می‌خوانیم

تأکید بنیامین بر قدرت اشیاء هرروزه که حاوی «گنجینه‌ای از تجربه و ایده‌ها و امیدها» در مقام «آرشیوی از فکرها»، «ادراک» و «تاریخ» اند با مصنوعات و اشیاء دست‌سازی مرتبط است که دیوید کار از جنگ داخلی اسپانیا جمع کرده است. ما اولین‌بار زمانی با آن‌ها آشنا می‌شویم که کیم به آپارتمان کار باز می‌گردد و چمدان را بر بالای کمد حاوی آن‌ها پیدا می‌کند.

چمدان همان‌قدر پنهان است که جنگ داخلی اسپانیا پنهان بوده و بخشی از پروژۀ کن لوچ بازیابی «تاریخ پنهان انقلاب اسپانیا» است. کیم، به‌یاری مصنوعاتی که کار جمع کرده است و داستان زندگی‌اش را آشکار می‌کنند، وسیلۀ نقلیه‌ای برای این داستان می‌شود، در سفر پُرماجرایی میان آن «آوار وسیع» در جنگ در راه سوسیالیسم و دفاع از آن در برابر فاشیسم.

اولین شیئی که کیم باز می‌یابد روسری سرخ‌رنگی است پر از غبار و سنگ‌های اسپانیا. بعد از گشودن روسری، انگشت‌هایش را میان آن‌ها حرکت می‌دهد و وقتی انگشت‌های کار هم در آن‌ها غرق می‌شود پیوند نمادین میان کار و کیم آغاز می‌شود. زمینی که جنگ داخلی اسپانیا بر آن روی داد به حال حاضر بازگردانده می‌شود. سپس کیم عکسی از بلانکا برمی‌دارد، هم‌رزم و رفیق و معشوقۀ سابق کار که یکی از اعضای ارتش اسپانیا به او شلیک کرده بوده و این روسری اوست.

خاک و سنگ‌ها مال مکانی‌اند که بلانکا در آن مدفون است. سپس کیم با دقت بریده‌های جراید را مرور می‌کند، با عنوان‌های درشتی چون «شورش سربازان اسپانیا» و «هم‌اینک اقدام کنید! از جمهوری اسپانیا دفاع کنید!».

از منظر بنیامین، این مصنوعات، منهای هاله‌شان، به کیم و تماشاگران امکان می‌دهند تا در مقام رستگارکنندگان خاطره‌های مغلوبان و شکست‌خوردگان گذشته تجربه‌ای توده‌ای از سر بگذرانند. کیم وقتی این اشیا دست‌ساز را در دست دارد و هنگامی‌که هالۀ آن‌ها به‌تدریج «از میان می‌رود» «متوجه گذشتۀ آن‌ها می‌شود، انگار به‌لطف الهام». کیم درگیر شکلی از «حفاری» برای یافتن «گذشته‌ای مدفون» می‌شود، درست همان‌طور که آدم «خاک را زیرورو می‌کند». «اثر شوک‌گونۀ» فیلم که «توجه بیننده را می‌افزاید» ازطریق این اشیاء دست‌ساز آغاز می‌شود که به ما و کیم تعلیم می‌دهند یکی از مبارزات طبقاتی مهم تاریخ را ارزیابی کنیم.

فهرست مطالب کتاب

1. مقدمه: نظریۀ سیاسی و فیلم
2. تئودور آدورنو: موسیو وردو چارلی چاپلین
3. والتر بنیامین: زمین و آزادی کن لوچ
4. ارنست بلوخ: نیمه‌شب در پاریس وودی آلن
5. ژیل دُلوز: صداهای اطراف کلبر مندونسا فیلیو
6. آلن بدیو: نشانی از گناه جیا ژانکو
7. ژاک رانسیر: استرداد گوین هود
8. ژولیا کریستوا: باشگاه مبارزه‌ی دیوید فینچر
9. اسلاوی ژیژک: مارجین کال جی. سی. چاندور
نتیجه‌گیری
نمایه