کتاب واژه واژه زندگی: جشن نامه دکتر ویدا شقاقی

معرفی کتاب واژه واژه زندگی: جشن نامه دکتر ویدا شقاقی

کتاب واژه واژه زندگی، نکوداشتی برای قدردانی از تلاش‌های دکتر ویدا شقاقی، استاد برجسته‌ی زبان‌شناسی است. شهرام مدرس خیابانی و فریبا قطره، مجموعه‌ای از ارادت‌نامه‌ها و مقاله‌های پژوهشی شاگردان و همکاران این استاد پرآوازه را گردآوری کرده‌اند. در کنار تجلیل نامه‌ها، زندگی دکتر ویدا شقاقی، کتاب‌ها و دستاوردهای علمی ایشان معرفی شده است.

درباره‌ی کتاب واژه واژه زندگی

بزرگان آسمان ادب فارسی، همچون ستاره‌ای پرفروغ می‌درخشند و بهترین زبان برای قدردانی از آن‌ها، زبان واژه‌ها است. کتاب واژه واژه زندگی، بزرگداشتی برای دکتر ویدا شقاقی (Vida Shaghaghi)، بانوی نامدار زبان‌شناسی ایران است. شهرام مدرس خیابانی و فریبا قطره، مقاله‌ها و یادداشت‌های شاگردان و همکاران دکتر شقاقی درباره‌ی زبان‌شناسی و مقامِ این استاد برجسته را در قالب جشن‌نامه‌ای گردآوری کرده‌اند تا با زندگی، آثار و دیدگاه‌های این بانوی زبان‌شناس و فرهیخته آشنا شوید.

کتاب واژه واژه زندگی در دو بخش اصلی تدوین شده است. در بخش نخست، سال‌شمار زندگی دکتر ویدا شقاقی را می‌خوانید و با آثار این بانوی زبان‌شناس آشنا می‌شوید. با مطالعه‌ی این بخش تصویری روشن از جایگاه علمی و مسیر پرفرازوفرود استاد شقاقی در ذهن شما شکل می‌گیرد. گفت‌وگوی خواندنیِ شهرام مدرس خیابانی با دکتر شقاقی، در قسمت پایانی بخش نخست قرار دارد.

این گفت‌وگو پنجره‌ای به سوی نگاه علمی و دغدغه‌های شخصی این استاد برجسته به روی شما می‌گشاید تا از لابه‌لای سطرها و واژه‌ها، با انسانی آشنا شوید که سال‌ها بی‌وقفه برای اعتلای زبان فارسی کوشیده است. در بخش دوم کتاب واژه واژه زندگی، مجموعه‌ای از مقاله‌های تخصصیِ شاگردان و همکاران دکتر شقاقی در حوزه‌ی زبان‌شناسی مطرح شده است.

واژه واژه زندگی؛ هم‌نشینی با بانوی زبان‌شناسی ایران

حوزه‌های مختلف زبان‌شناسی عمومی در مقاله‌های کتاب واژه واژه زندگی، بررسی شده‌اند. در این زمینه می‌توان به مقاله‌هایی درباره‌ی فرایند اشتقاق در زبان فارسی، صرف رایانشی، نظریه‌ی صرف واژگانی، صورت‌های شکسته‌ی پی‌بستی در خط شکسته‌ی فارسی و چگونگیِ شکل‌گیری ضمیرهای سوم شخص در فارسی نو اشاره کرد.

با خواندن این مقاله‌های تخصصی، درک عمیق‌تری از سازوکارهای زبان فارسی پیدا می‌کنید تا ساختارهای پیچیده‌ی صرفی و نحوی را با رویکردی علمی و روشمند تحلیل نمایید و ابزارهای نظری لازم برای پژوهش در حوزه‌های زبان‌شناسی را در اختیار بگیرید. شهرام مدرس خیابانی و فریبا قطره با گردآوری مقاله‌های تخصصی در کتاب واژه واژه زندگی: جشن‌نامه دکتر ویدا شقاقی، فرصتی نادر برای هم‌نشینی با اندیشه‌های یکی از تاثیرگذارترین چهره‌های زبان‌شناسی ایران فراهم کرده‌اند.

پس، این فرصت را غنیمت بدانید و با خرید کتاب واژه واژه‌ی زندگی انتشارات نویسه پارسی، سفری پژوهشگرانه در اندیشه‌ها و زندگی دکتر ویدا شقاقی را آغاز کنید.

کتاب واژه واژه زندگی برای شما مناسب است اگر

• به زبان‌شناسی و دستور زبان فارسی علاقه دارید و می‌خواهید اطلاعات خود را با مطالعه‌ی مقاله‌های تخصصیِ این حوزه افزایش دهید.
• دانشجو یا پژوهشگر رشته‌های زبان و ادبیات فارسی، زبان‌شناسی یا مترجمی هستید و به دنبال منابع تخصصی و معتبر می‌گردید.
• قصد آشنایی با زندگی، آثار و اندیشه‌های دکتر ویدا شقاقی را دارید.

در بخشی از کتاب واژه واژه زندگی: جشن نامه دکتر ویدا شقاقی می‌خوانیم

دکتر ثمره بسیار منظم و سخت‌گیر بودند و همیشه پیگیر کار دانشجوها بودند، برای من بسیار جالب بود. زمانی که من دانشجوی دکتری بودم و قرار بود امتحان جامع بدهم (البته آن زمان با خواهرم در یک‌ خانه زندگی می‌کردیم و معمولاً هم مهمان داشتند و امکان درس خواندن برای من فراهم نبود).

یک روز داشتم راجع به این موضوع برای دوستم و اینکه امکان درس خواندن در خانه را ندارم صحبت می‌کردم که دوستم پیشنهاد داد که من در این مواقع که در خانه مهمان‌ داریم به خانۀ ایشان بروم و در یک اتاق مجزا درسم را بخوانم. درنتیجه من می‌رفتم و به درس‌هایم می‌رسیدم.

یک‌شب که خواهرم مهمان داشت و من در خانۀ دوستم بودم و درس می‌خواندم، آقای دکتر با منزل ما تماس می‌گیرند و سراغ من را می‌گیرند (ایشان معمولاً قبل از امتحان جامع دانشجوها را کنترل می‌کردند و ما تا آن موقع از این موضوع اطلاعی نداشتیم).

ایشان زنگ‌زده بودند منزل ما و شوهر خواهر من گوشی را برداشته بودند و به ایشان گفته بودند که من منزل نیستم. ضمن اینکه آقای دکتر صدای مهمان‌ها را هم شنیده بودند. فردای آن شب در کلاس بودیم که آقای دکتر گفتند: «که خوب شب‌ها بیرون می‌روی و از آن طرف هم که منزلتان مهمانی بود». من گفتم: «استاد من مهمانی نبودم». ولی ایشان فرمودند که: «من خودم دیشب تماس گرفتم و صحبت کردم». از آن‌طرف هم من شوهر خواهرم را اصلاً ندیده بودم که ایشان به من اطلاع بدهند که کسی با من تماس گرفته است.

استاد فرمودند: «دیشب کجا بودی؟» برایشان توضیح دادم که در منزل یکی از دوستان اقامت می‌کنم که یک اتاق را در اختیار من قرار داده‌اند و موقع درس خواندن آن جا می‌روم. استاد هم فرمودند که: «حالا می‌روی خانۀ دیگران و درس می‌خوانی!» من هم به ایشان گفتم: «که الان ماشین می‌گیرم و شمارا با خود به منزل دوستم می‌برم تا شما کتاب‌های من را ببینید و از دوستم بپرسید که دیشب را کجا بوده‌ام؟» دکتر فرمودند: «نه دیگر حالا که انقدر جدی گفتید باور کردم».

فهرست مطالب کتاب

پیشگفتار
برای استاد
سال‌شمار زندگی
معرفی آثار
گفتگو با دکتر ویدا شقاقی
مقالات
گوئی، پنداری، انگاری: حسان چنگیزی
فرایند اشتقاق در زبان فارسی از دیدگاه نظریۀ بهینگی بازنمودی: تهمینه حیدرپور بیدگلی
صرف رایانشی: نقش و کاربردهای آن: پروانه خسروی‌زاده
میریم که داشته باشیم: محمد راسخ‌مهند
نظریه صرف واژگانی در بوته نقد: عادل رفیعی
وندشدگی: فرایند صرفی‌شدگی در برخی وندواژه‌ها: فرهاد ساسانی
انگیختگی در سطح عناصر پسوندی فعلی در زبان فارسی براساس اصل ارتباط: آزاده شریفی مقدم
نام‌آوا: کورش صفوی
صورت‌های شکستۀ پی‌بستی در خط شکستۀ فارسی: امید طبیب‌زاده
کدام فرایند صرفی زایا است؟: آزیتا عباسی
صورت‌های جمع و واژه‌سازی در زبان فارسی: فریبا قطره
ساماندهی تحلیل‌های چندلایه‌ای زبان‌شناختی در پیکره‌های زبانی: مسعود قیومی
نقش توالی قواعد در تبیین چینش‌های صرفی: یادگار کریمی
واژه‌های «کوچ‌نشین»: راحله گندمکار
بررسی مقوله‌های نحویِ باهم‌آیندهای واژگانی در زبان فارسی: شهرام مدرس خیابانی
واژه‌بست‌ها در سلسله‌مراتب نوایی: گلناز مدرسی قوامی
عملگر سوگیری در زبان فارسی: آزاده میرزائی
زبان و هیجان: شهین نعمت‌زاده
چگونگی شکل‌گیری ضمایر سوم شخص در فارسی نو: مهرداد نغزگوی کهن
رابطه بسامد و زایایی در کلمات مرکب زبان فارسی:‌ سیده نازنین امیرارجمندی