کتاب مجموعه مقالات سومین هم‌اندیشی صرف

کتاب مجموعه مقالات سومین هم‌اندیشی صرف نوشته شهرام مدرس خیابانی و فریبا قطره، به بررسی نظریه‌ی بهینگی باز نمون‌ بنیاد، مفهوم ستاک ساخت‌واژی در چارچوب نظریه‌ی صرف مبتنی بر تکواژ قاموسی و پسوندافزایی اشتقاقی زبان فارسی در چارچوب نظریه‌ی فب، می‌پردازد.

سومین هم‌اندیشی صرف انجمن زبان‌شناسی ایران، اسفندماه 1390، در پژوهشگاه علوم انسانی برگزار شد و طی آن مقاله‌هایی متنوع در زمینۀ حوزۀ صرف و با محوریت زبان فارسی ارائه شد. هدف از برگزاری این همایش، آشنایی با آخرین دستاوردهای علمی پژوهشگران داخلی، و تبادل نظر دربارۀ مباحث مطرح، در زمینۀ صرف زبان فارسی بوده است.

به‌ دنبال استقبال فراوان از فراخوان عمومی برای ارسال مقاله، تعداد قابل توجهی مقاله برای این هم‌اندیشی ارسال شد و شورای علمی هم‌اندیشی را بر آن داشت تا با بررسی‌های دقیق، از میان آن‌ها مناسب‌ترین را انتخاب کند. با این حال، تعداد مقاله‌های پذیرفته شده برای این همایش نیز به میزانی بود که موجب شد تا علاوه بر ارائۀ چندین مقاله به صورت سخنرانی، برای نخستین بار، برخی از مقاله‌ها در قالب پوستر ارائه شود.

چشم‌اندازی که پیش روی ماست حاکی از پژوهش‌های دقیق و روزآمدی است که در زمینۀ صرف زبان فارسی در حال انجام است، و این خود نشان از توجه و علاقمندی پژوهشگران به این حوزه دارد. چنین توجهی، این امید و انگیزه را ایجاد می‌کند که در برگزاری هرسالۀ همایش‌هایی از این دست بکوشیم.

این مقاله به معرفی «نظریۀ بهینگی بازنمون بنیاد» می‌پردازد؛ رویکردی تلفیقی ترکیبی که ضمن بهره‌گیری از صورت‌گرایی نظریۀ بهینگی، قواعد بازنمون صرفی را همچون محدودیت‌های تخطی‌پذیر و مرتبه‌بندی شده در نظر می‌گیرد.

با توجه به اینکه نگرش محدودیت بنیاد به فرآیند بازنمون صرفی، الگویی است که می‌تواند مزیت‌هایی را نسبت به الگوهای دیگر دارا باشد؛ شاهد مثال‌هایی نیز در ارتباط با مزیت آن در توصیف برخی پدیده‌های صرفی، به‌ ویژه، در حوزۀ تصریف خواهیم بود.