کتاب وندافزایی به ستاک فعل در زبان فارسی: رویکردی شناختی

کتاب وندافزایی به ستاک فعل در زبان فارسی نوشته‌ی پارسا بامشادی پژوهشی در حوزه‌ی صرف با رویکردی شناختی است که به واکاوی فرایند وندافزایی و ساخت افعال جدید در زبان فارسی می‌پردازد. این اثر با تکیه بر دستور شناختی، سازوکار پیوند پیشوندها و پسوندها با ستاک فعل را تحلیل کرده و تصویری از چگونگی شکل‌گیری معنا و ساخت در نظام فعل فارسی ارائه می‌دهد.

درباره‌ی کتاب وندافزایی به ستاک فعل در زبان فارسی

پارسا بامشادی در کتاب وندافزایی به ستاک فعل در زبان فارسی، پژوهشی در حوزه‌ی زبان‌شناسی شناختی به دست داده که به بررسی ساختار افعال در زبان فارسی از منظر صرف و معناشناسی می‌پردازد. این اثر با تمرکز بر پدیده‌ی وندافزایی، نشان می‌دهد که پیشوندها و پسوندها چطور به ستاک افعال افزوده می‌شوند و ساختارهای تازه‌ای در حوزه‌های معنا و کاربرد در زبان شکل می‌دهند.

نویسنده با بهره‌گیری از نظریه‌های دستور شناختی و معناشناسی قاب، تلاش کرده این فرایند را توضیح دهد. در کتاب وندافزایی به ستاک فعل در زبان فارسی، می‌بینیم که ساخت واژگان با فرایندهای ذهنی و شناختی گویشوران ارتباط پیدا می‌کند و بازتابی از شیوه‌ی دسته‌بندی مفاهیم و تجربه‌های ذهنی در نظام زبانی است.

از صرف تا معنا؛ رویکردی شناختی

دستور شناختی برخلاف دستور سنتی، رویکردی تجویزی را دنبال نمی‌کند. به عبارت دیگر، توصیف چیستی زبان و رابطه‌ی آن با ادراک و بدنمند بودن به تعیین کردن دستوری یا غیردستوری بودن واحدهای زبانی ارجحیت دارد. در کتاب وند افزایی به ستاک فعل در زبان فارسی می‌بینیم که برخی وندها جهت، شدت، تداوم یا نوع کنش را در افعال تغییر داده و در نتیجه ساختار معنایی تازه‌ای ایجاد می‌کنند.

همان‌طورکه از رویکرد شناختی به مطالعه‌ی زبان انتظار می‌رود، نویسنده‌ی این اثر داده‌های پژوهشی خود را از مجموعه‌ی چندین پیکره‌ی زبانی و فرهنگ لغات جمع‌آوری کرده و نتایج حاصل را در کتاب وندافزایی به ستاک فعل در زبان فارسی ارائه داده که می‌تواند برای آموزش الگوهای واژه‌سازی راهگشا باشد.

در واقع از نظر پارسا بامشادی، صرف یا ساخت‌واژه صرفا تابع قواعدی دستوری نیست، بلکه با نحوه‌ی ادراک مفاهیم و ساختارهای ذهنی گویشوران نیز ارتباط دارد. از این رو، دانلود کتاب وندافزایی به ستاک فعل در زبان فارسی از نشر نویسه‌ی پارسی، می‌تواند برای دانشجویان و پژوهشگران حوزه‌ی زبان فارسی آموزنده و دربردارنده‌ی نکات بسیاری باشد.

کتاب وندافزایی به ستاک فعل در زبان فارسی برای شما مناسب است اگر

• دانشجو، پژوهشگر یا فارغ‌التحصیل رشته‌های زبان و ادبیات فارسی و زبان‌شناسی هستید و به مباحث صرفی علاقه‌مندید.
• به دنبال منبعی مبتنی بر پیکره با رویکردی تحلیلی برای مطالعه‌ی دقیق‌تر ساخت افعال در زبان فارسی می‌گردید.
• دانشجوی مقطع ارشد یا دکتری رشته‌های مرتبط هستید و می‌خواهید با پژوهش‌های به‌روز درباره‌ی دستور زبان فارسی آشنا شوید.
• در رشته‌های روان‌شناسی و علوم شناختی تحصیل می‌کنید و به شیوه‌ی بازنمایی ادراک انسان در زبان علاقه دارید.
• معلم آزفا (آموزش زبان فارسی به غیرفارسی زبانان) هستید و به دنبال منبعی برای آموزش فرایندهای صرفی به دانشجویانتان می‌گردید.

در بخشی از کتاب وندافزایی به ستاک فعل در زبان فارسی: رویکردی شناختی می‌خوانیم

مفهوم بریافت یکی از مفهوم‌های کلیدی و بنیادین در زبان‌شناسی شناختی است و نقش مهمی در درک فرآیندهای معناسازی توسط زبان دارد. با نگاهی به فراگیر به ذهن و زبان آدمی می‌بینیم که «ذهن آدمی پیوسته در حال تعبیرِ شناختیِ موقعیت‌هاست» (شیلتون، 2019: 247)؛ پیوسته در حال فعالیت است که بر چه چیزی تمرکز کند، چه رویدادی به وقوع پیوسته است، چه رویدادی در حال وقوع است، چگونه عمل کند و مانند این‌ها. این فرآیندهای ذهنی فرآیندهایی عام هستند که هم در زبان یافت می‌شوند و هم بیرون از زبان. زبان‌شناسان شناختی فرآیندهای ذهنی را از دریچۀ زبان مطالعه می‌کنند و می‌کوشند پی ببرند که معنای زبانی چگونه ساخته می‌شود و انتقال آن از طریق زبان به چه صورتی است. از همین روست که «معنا» در زبان‌شناسی شناختی جایگاهی کانونی و محوری دارد و نگاه زبان‌شناسان شناختی نگاهی معنابنیاد و معنامحور است. در این رویکرد، معنا نه پدیده‌ای ایستا و ثابت، بلکه فرآیندی پویا و پیش‌رونده است.

یکی از مهم‌ترین بنیادهای دستور شناختی این است که زبان را فرآوردۀ مفهوم‌سازی آدمی می‌داند و بر آن است که معنای هر عبارت زبانی دربردارندۀ درون‌مایۀ مفهومی آن عبارت و بریافت ویژه‌ای است که از آن درون‌مایۀ مفهومی دارد. بریافت یعنی «توانایی ما در درک و بازنمایی یک موقعیت به شیوه‌های گوناگون» (لانگاکر، 2008: 43). آدمی می‌تواند موقعیت‌ها و رویدادها را به شیوه‌های گوناگون تفسیر کند و برداشت‌ها و دریافت‌های گوناگونی از آن‌ها داشته باشد. از این رو، زبان شیوه‌های گوناگونی برای معناسازی و معنارسانی در اختیار آدمی می‌گذارد. لانگاکر این شیوه‌های گوناگون تفسیر موقعیت‌ها و رویدادها را «بریافت» می‌نامد.