کتاب کوته سرایی حاصل پژوهشی در قالبهای شعری کوتاه در ادبیات منظوم فارسی است که توسط سیروس نوذری به چاپ رسیده. سیروس نوذری که خود صاحب چند دفتر شعر و یکی از نمایندگان سبک شعری کوتاه در ادبیات فارسی است، با تاکید بر اینکه خلأ حضور اثری پژوهشی و تحلیل در زمینهی شعر کوتاه فارسی به خوبی احساس میشود، در این اثر تلاش کرده با معرفی نمایندگان این سبک و نمونههای متعدد کار آنها، تاریخ و قالب این سبک نگارش را مستند کند.
دربارهی کتاب کوته سرایی
سیروس نوذری در مصاحبه با روزنامهی هنر آنلاین در شرح سبک نگارش منظوم خود و تفاوت یا شباهت آن با سبک هایکو گفت: «شعر کوتاه یک مقوله است و هایکو مقولهای دیگر». نمیتوان گفت شعر کوتاه فارسی از هایکوی ژاپنی الهام نگرفته است. او حتی در مقدمهی کتاب کوته سرایی، که پژوهشی در باب شعر کوتاه فارسی است به این نکته تاکید میکند که پس از ترجمهی کتاب هایکو توسط احمد شاملو، موج جدیدی از شاعران معاصر فارسی به سمت نگارش و سرودن اشعار در این قالب روی آوردند. با این حال، نوذری یادآور میشود که ارتباط و نسبت هایکو به فرهنگ و تاریخ ژاپن و حتی پدیدههایی مانند بودیسم و عرفان ذن غیرقابل انکار است. او در ادامه سبک هایکو را با قالبهای شعر کهن پارسی مانند غزل و قصیده مقایسه کرده و از مخاطب میخواهد تصور کند شاعری ژاپنی دست به نگارش غزل بزند؛ آیا میتوان ادعا کرد این اثر غزل است؟ یا باید گفت دست به خلق اثری کاملاً متفاوت و بدیع زده است؟
سیروس نوذری پس از تاکید بر تمایز شعر کوتاه فارسی و هایکو، در مقایسهی آن با قالبهای کهن کوتاه شعر فارسی، ادعا میکند شعر کوتاه فارسی بیش از آنکه وامدار شاعران خارجی باشد، مدیون شاعران کهن فارسی است. سیروس نوذری در ادامه میگوید بسیاری ممکن است تصور کنند دورهی شعر سنتی و کلاسیک ایران دیگر سر آمده اما همچنان شاهد شعرایی هستیم که در نگارش قطعاتی ارزشمند و زیبا موفق بودهاند و بهعنوان نمونه از هوشنگ ابتهاج و سیاوش کسرایی و حتی نیما یوشیج یاد میکند.

سیروس نوذری در شرح چرایی نگارش کتاب کوته سرایی گفته این اثر را در پاسخ به افرادی نوشته که ادعا میکنند نوشتن شعر کوتاه از نوشتن اشعار بلند سادهتر است. او برای اثبات اهمیت و نقش پررنگ اشعار کوتاه در تاریخ ادبیات ایران دست به نگارش این اثر زده و تلاش کرده در عین مستند کردن تاریخ این سبک و قالب، به معرفی برخی از موفقترین نمایندگان آن در سرتاسر جهان بپردازد.
کتاب کوته سرایی در سیزده بخش مجزا به نگارش درآمده و نویسنده در آن به معرفی دهها نویسنده و شاعر ایرانی و ارائهی صدها نمونه از بهترین اشعار سروده شده در این سبک پرداخته است. به زعم سیروس نوذری شعر کوتاه چیزی فراتر از هایکو و شعر سنتی ایرانی و در عین حال نماینده و وامدار هر دوی آنهاست. او در این کتاب ابتدا به شرح این قالبها و تاثیر و ردپای آن در تاریخ ادبیات ایران پرداخته و سپس به تصور و تعریف خود از قالب شعر کوتاه، که چیزی متفاوت از تمام اینهاست مشغول میشود.
کتاب کوته سرایی با نگارش سیروس نوذری و چاپ نشر ققنوس به شما تقدیم میشود.
در نکوداشت کتاب کوته سرایی
- وقتی سرانجام چشمهایت سنگین میشود و کتاب را میبندی، قیمت کلان درج شده در پشت جلد را میبینی، اما احساس زیان نمیکنی. پشیمان نیستی. «کوته سرایی» خیلی بیشتر از اینها به تو آموخته است، کار «سیروس نوذری» خیلی بیشتر از اینها میارزد. تو کتابی گران خریدهای. (موسسه فرهنگی مطبوعاتی ایران)
کتاب کوته سرایی برای چه کسانی مناسب است؟
مطالعهی کتاب کوته سرایی را به تمام علاقهمندان شعر معاصر فارسی و مخاطبان ادبیات پیشنهاد میکنیم.
در بخشی از کتاب کوته سرایی: سیری در شعر کوتاه معاصر میخوانیم
میبینیم که شعر جلالی به لحاظ شیوهی سطر بندی و تقطیع طولانیتر از شعر اخوان است. اما این شعر به لحاظ تعداد کلمات از کلمات کمتری نسبت به شعر «پرستار» بهره برده است. اکنون این سؤال پیش خواهد آمد: کدام یک از این دو شعر را باید کوتاهتر دانست؟ اگر تعداد سطور شعر را ملاک قرار دهیم شعر جلالی بلندتر است اما اگر تعداد کلمات را، شعر اخوان بسیار بلندتر از شعر جلالی خواهد بود و بی آنکه بر یکی از این دو دیدگاه پافشاری داشته شخصاً تعداد کلمات را مبنا قرار میدهم و معتقدم شعر اخوان طولانی تر از شعر جلالی است اما به هر حال این مقایسه لااقل نشان میدهد که مشخص نمودن حد و اندازهی شعر کوتاه چندان هم ساده نیست.
بله


















