معرفی و دانلود کتاب زنی تنها: زندگی و شعر فروغ فرخزاد

معرفی کتاب زنی تنها: زندگی و شعر فروغ فرخزاد

روایت زندگی و شعر فروغ فرخزاد را این بار از زبان یکی از اساتید آمریکایی دانشگاه تگزاس بشنوید. کتاب زنی تنها نوشته‌ی مایکل هیلمن زندگی‌نامه و نقد اشعار فروغ فرخزاد است و با بیانی واضح و جامع به ترسیم اوضاع تاریخی زمانه‌ی فروغ پرداخته است. از نظر هیلمن، اشعار او نوعی زندگی‌نامه‌ی خودنوشت محسوب می‌شوند که صدای «زن» را در گوش تاریخ ادبیات ایران طنین‌انداز می‌کنند.

درباره‌ی کتاب زنی تنها

«و این منم، زنی تنها، در آستانه‌ی فصلی سرد» صدا و زندگی فروغ فرخزاد، هیچ‌گاه از قلب و ذهن علاقه‌مندان به شعر مدرن فارسی محو نمی‌شود. چه زنی ایرانی باشد که در گوشه‌ای آهسته شعرهای او را مرور می‌کند، چه پژوهشگرانی که در آن سوی جهان، «به تبسم‌های معصوم دخترکی می‌اندیشند که یک شب او را باد با خود برد».

کتاب زنی تنها (A lonely woman: Forough Farrokhzad and her poetry) به قلم مایکل هیلمن (Michael C. Hillmann)، استاد کرسی ادبیات فارسی دانشگاه تگزاس و رئیس موسسه‌ی پرسپولیس (مرکز غیرآکادمیک آموزش زبان فارسی) در شهر آستین است. او در این اثر پژوهشی تلاش کرده که زندگی و اشعار فروغ فرخزاد را مانند یک پازل در کنار یکدیگر قرار دهد و تصویری روشن از این شاعر زن ایرانی به خوانندگان انگلیسی زبان ارائه کند.

از تولد تا عصیان، از تولدی دیگر تا مرگ

هیلمن در این اثر پژوهشی تلاش کرده که فروغ فرخزاد را نه فقط به‌عنوان ابژه‌ی زن شرقی متمرد، که شاعری مدرن با دغدغه‌هایی جهان‌شمول نشان دهد. او ما را به لحظه‌ی آغاز می‌برد. همان‌جایی که فروغ در خانواده‌ای پرجمعیت و پدری نظامی به دنیا آمد و با دنبال کردن رد زندگی فروغ در اشعارش؛ از زمان‌هایی که با خواهرش پوران، گل‌های پرپر شده را به آب می‌ریختند، تا ازدواج با پرویز شاپور، در تلاش است که رابطه‌ی تنگاتنگ اشعار فروغ با زندگی‌اش را نشان دهد. کتاب زنی تنها، زندگی‌نامه‌ای از این شاعر عصیانگر ایرانی است و بر پایه‌ی یکی بودن شعر و زندگی از منظر فروغ فرخزاد بنا شده است.

مایکل هیلمن با ارجاع به منابع دست اول و ارائه‌ی پژوهشی مستند که با پاورقی‌های مترجم تدقیق شده است، این اقبال را داشته تا این شاعر زن را به جهانیان به‌خوبی معرفی کند. برخلاف بسیاری از نقدها و پژوهش‌های ایرانی که سایه‌ی سنت و دیدگاه‌های شخصی را بر دوش خود حمل می‌کنند، کتاب زنی تنها، توانسته است، دیدی جامع‌تر به تاریخ ایران و جایگاه این شاعر بر سپهر ادبیات آن داشته باشد. این اثر با ترجمه و توضیحات تینا حمیدی در نشر هنوز به چاپ رسیده است.

کتاب زنی تنها برای شما مناسب است اگر

• تا به حال به‌صورت جدی درباره‌ی تاریخ ادبیات ایران و اشعار فروغ فرخزاد مطالعه نداشته‌اید اما به دنبال اثری جامع و خواندنی درباره‌ی زندگی فروغ فرخزاد می‌گردید.
• کنجکاوید روایتی غربی از زندگی و اشعار فروغ فرخزاد را بخوانید.
• دانشجو یا علاقه‌مند در حوزه‌ی ادبیات فارسی معاصر هستید و می‌خواهید با نمونه‌هایی از نقد شعر معاصر آشنا شوید.

در بخشی از کتاب زنی تنها: زندگی و شعر فروغ فرخزاد می‌خوانیم

عده‌ای بر این باورند که در درجۀ اول حق زندگی دارند و باید با آنان همانند یک انسان‌ (که ازقضا زن است) رفتار شود و در وهلۀ بعد باید فرصت‌های کاملاً برابر برای همۀ زنان و مردان در محیط‌های انسانی وجود داشته باشد چون اختلافات جنسیتی مستلزم شرایط زیستی متفاوتی نیستند.

فرخزاد طنین قرن بیستمی صدای آن ‌ماربوری هاچینسون (1591 - 1643) است که سعی در کاهش وجه مردانۀ مذهب در آمریکای پیوریتن داشت. دنیای هاچینسون جایی برای انتخاب مسیری غیردینی نداشت و او بیشتر مجبور بود «داغ آن گناه نخستینِ افتادن به دام حوا» را پاک کند و در چارچوبی اعتقادی برای احقاق حقوق فردی‌اش پافشاری کند. حال آن‌که دنیای قرن بیستمی فرخزاد به او گزینۀ دیگری برای انتخاب می‌داد که برای زنی اندیشمند مثل او بسیار جذاب بود و این گزینۀ ندانم‌کیشی به‌جای شرکت جستن در دینی مردانه بود.

به نظر می‌رسد در فضای چندبُعدی سرکوب زنان ایرانی، برخی شعرهای فرخزاد چون «حلقه»، «به خواهرم»، «سرود پیکار» و «عروسک کوکی» مانیفست‌های قابل‌پیش‌بینی، فمینیستی... و فریادهای عصیان‌گرایانه‌ای از اعماق قلب‌اند «که نیاز شاعر برای ایجاد تغییرات اساسی برای خود و همۀ زنان را بیان می‌کنند». فرزانه میلانی - منتقد فمینیست - در اشاره به رشد شخصی و هنری فروغ، این اشعار را نشانۀ مرحلۀ دوم رشد کلاسیک زنان در «خرده‌فرهنگ زنان» ایرانی می‌داند که از تقلید و درونی‌سازی عبور می‌کند و به اعتراض و خودشناسی ختم می‌شود؛ به عبارت دیگر، اشعاری که در مجموعۀ اسیر آمده‌اند عمدتاً بیانیه‌های زنانه‌ای هستند که نشان‌دهندۀ تنشی جدی بین درک شاعر از رهایی و آزادی و سیستم ارزشی نهادینه شده است.

عنوان دفتر اسیر نمونۀ خوبی است که نشان می‌دهد شاعر آرزوی پرواز دارد اما بابت این آرزو، احساس گناه و گیجی می‌کند نه خشم یا اعتراض. مرحلۀ دوم اعتراض یا واکنش «فمینیستی» در اشعار مجموعه‌های دیوار و عصیان مشهود است. به دنبال آن اشعاری که از 1337 تا 1345 سروده شده‌اند و در تولدی دیگر و ایمان بیاوریم به‌ آغاز فصل سرد گردآوری ‌شده‌اند، مرحلۀ سوم کار فروغ است که در آن‌ها:

آزادی و رهایی از سنت قراردادی تصویر می‌شود. در این اشعار فرخزاد هم در زندگی و هم نوشتار به سبک جدیدی دست‌ یافته است. دایرۀ شعر «زنانه» و «فمینیستی» را رها کرده، آشکارا در قالب «شاعر زن» ظاهر می‌شود.

فهرست مطالب کتاب

دربارۀ نویسنده
پیشگفتار مترجم
سپاسگزاری
پیشگفتار نویسنده بر ترجمۀ فارسی
مقدمه
فصل اول: از تولد تا عصیان
فصل دوم: از «تولدى دیگر» تا «مرگ»
فصل سوم: نخستین صدای زنانۀ ایران
فصل چهارم: شعر فارسی: شعری که زندگى است
فصل پنجم: زندگی‌ای که شعر بود
کتاب‌نامه
فهرست نام‌ها
تصاویر