کتاب تعلیق

رمانی جذاب که با ریتم کوبنده و هیجان‌انگیزش مخاطب را میخکوب خود می‌سازد. ژان پل سارتر در کتاب تعلیق، سردرگمی و نگرانی غیرقابل وصف مردم عادی در کشورهای اروپایی (خصوصاً کشور فرانسه) را در فاصله‌ی هشت روز مانده به امضای توافقنامه‌ی سرنوشت‌ساز 1938 مونیخ، به تصویر می‌کشد. گفتنی‌ست اثر حاضر جوایز متعددی را برای نویسنده‌اش به ارمغان آورده است.

درباره‌ی کتاب تعلیق

در تاریخ 17 سپتامبر 1938، دقیقاً یک سال پیش از آغاز جنگ جهانی دوم، ارتش نازی به دستور آدولف هیتلر، وارد خاک چکسلواکی شد و حملاتی با شدت پایین علیه این کشور ترتیب داد. تحرکات خصمانه‌ی آلمان در مرزهای کشور چکسلواکی، نگرانی‌های دولت‌مردان اروپایی و مردم عادی درباره‌ی خطر آغاز جنگ جهانی دوم توسط نازی‌ها را به شدت افزایش داد. در واکنش فوری به این اقدامات، بریتانیا و فرانسه سه روز بعد، به صورت رسمی از حکومت چکسلواکی درخواست کردند که منطقه‌ی آلمانی‌نشینِ سودتنلند را به آلمان واگذار کنند تا از بروز جنگ جلوگیری شود. سرانجام پس از گذشت حدوداً دو هفته‌ی تنش‌زا و پراسترس، در تاریخ 30 سپتامبر 1938، در شهر مونیخ، کشورهای بریتانیا، فرانسه، ایتالیا و آلمان، توافقنامه‌ای امضا کردند که بر اساس آن، منطقه‌ی سودتنلند به کشور آلمان واگذار شد. دولت چکسلواکی نیز از سر ناچاری، مجبور به پذیرش شروط غیرمنصفانه‌ی قرارداد مونیخ شد. امروزه که سال‌ها از امضای توافقنامه‌ی مونیخ گذشته است، تاریخ‌دانان برای اثبات این حقیقت که سازش و مماشات با حکومت‌های توتالیتر، سرانجام خوبی نخواهد داشت، این توافقنامه را به عنوان نمونه‌‌‌ای روشن مثال می‌زنند.

ژان پل سارتر (Jean-Paul Sartre) در کتاب تعلیق (The Reprieve)، با قلم قدرتمند خود، حال و هوای عجیب حاکم در کشورهای اروپایی، پس از هجوم نازی‌ها به چکسلواکی را توصیف می‌کند. او در رمان تعلیق، که جلد دوم از مجموعه‌ی سه جلدی «راه‌های آزادی» است، با خلق شخصیت‌های متعدد و توصیف احساسات آن‌ها در آن یک هفته‌ی سرنوشت‌ساز، موفق شده است که سردرگمی و تنش حاکم بر آن روزهای جوامع اروپایی را برای مخاطب به بهترین شکل ترسیم کند.

تمرکز اصلی داستان رمان تعلیق، معطوف به جوانان فرانسوی و احساسات آن‌ها درمورد احتمال وقوع جنگ است. برخی از شخصیت‌های این کتاب عبارت‌اند از: لویی، جوانی بی‌سواد و ساده‌ که حتی نمی‌داند برای معرفی خود به ارتش فرانسه چه اقداماتی را باید انجام دهد. جوان معلولی به نام چارلز که به دلیل شرایط اضطراری، مجبور به ترک فوری بیمارستانی‌ست که برای مدت‌ها در آن بستری بوده است. فیلیپ، پسر یک سرهنگ ارتش که در ابتدا از حضور در جنگ احتمالی فرار می‌کند و سپس با تحولی ناگهانی، مشتاق فدا کردن جان خود در راه کشور می‌شود. ویژگی مشترک تمام شخصیت‌های رمان تعلیق، تشویش ذهنی و سردرگمی آن‌هاست.

ژان پل سارتر در این کتاب، خط‌های داستانی مختلفی را به موازات یکدیگر جلو می‌برد. نوع روایت او در رمان تعلیق، خاص و هنرمندانه است؛ او در برخی از بخش‌های داستان، با تغییر ناگهانی راوی از سوم‌شخص به اول‌شخص، به خوبی توانسته است که وضعیت بحرانی آن زمان اروپا را برای خواننده به تصویر بکشد. سارتر به منظور انتقال حس سردرگمی به مخاطب، در بسیاری از بخش‌های کتاب، به جای نام بردن از افراد، از ضمایر مختلف استفاده کرده است تا حداقل برای مدتی، به طور دقیق مشخص نباشد که نویسنده در حال اشاره به کدام شخصیت است.

کتاب تعلیق توسط حسین سلیمانی‌نژاد به زبان فارسی ترجمه و ذیل دو مجموعه‌ی «داستان غیرفارسی» و «ادبیات کلاسیک» منتشر شده و به وسیله‌ی نشر چشمه در اختیار علاقه‌مندان قرار گرفته است.

درباره‌ی سه‌گانه‌ی راه‌های آزادی

راه‌های آزادی (The Roads to Freedom)، عنوان مجموعه رمان‌هایی از ژان پل سارتر است که کتاب‌های «سن عقل» (The Age of Reason)، «تعلیق» و «دل‌مردگی» (Iron in the Soul) را شامل می‌شود. دو عنوان نخست در سال 1945، و دل‌مردگی در سال 1949 به انتشار رسید. سارتر سه‌گانه‌‌ی راه‌های آزادی را تحت تأثیر تجربیات زندگی خود در دوران تاریک جنگ جهانی دوم به نگارش رسانده بود. کتاب‌های این مجموعه، از مهم‌ترین آثار نوشته شده در مکتب اگزیستانسیالیسم به شمار می‌آیند.

اقتباس تلویزیونی از سه‌گانه‌ی راه‌های آزادی

در سال 1970، یک سریال درام سیزده قسمتی به کارگردانی جیمز سلان جونز و با الهام از مجموعه‌ی راه‌های آزادیِ سارتر به همین اسم (راه‌های آزادی) ساخته شد و در شبکه‌ی BBC Two به نمایش درآمد.

کتاب تعلیق برای چه کسانی مناسب است؟

اگر به مطالعه‌ی رمان‌های مربوط به جنگ جهانی دوم و یا کتاب‌های اگزیستانسیالیستی علاقه‌‌مند هستید، کتاب تعلیق از ژان پل سارتر را به هیچ وجه از دست ندهید.

با ژان پل سارتر بیشتر آشنا شویم

ژان پل سارتر، نویسنده، منتقد ادبی، فیلسوف برجسته‌ی اهل فرانسه و یکی از مهم‌ترین متفکران مکتب فکری اگزیستانسیالیسم بود. از مشهورترین آثار او می‌توان به کتاب‌های «هستی و نیستی» و «تهوع» اشاره نمود.

در بخشی از کتاب تعلیق می‌خوانیم

شارل به لرزه افتاد. دست ژانین را گرفت و محکم فشار داد.

«ولی من می‌خواهم بمانم!»

ژانین با صدای گرفته‌ای گفت «هیچ‌کس اجازه ندارد این‌جا بماند.»

شارل با تمام توانش دست او را فشار داد.

گفت «نمی‌خواهم، نمی‌خواهم!»

ژانین بدون جواب دادن دستش را کشید، رفت پشت تخت و شروع کرد به هل دادن. شارل نیم‌خیز شد و یک گوشه از پتو را بین انگشت‌هایش پیچ‌و‌تاب داد.

«ولی می‌خواهند ما را کجا بفرستند؟ کِی می‌رویم؟ پرستارها هم با ما می‌آیند؟ حرف بزنید.»

ژانین همچنان جواب نمی‌داد و او صدای آه کشیدنش را بالای سرش می‌شنید. خودش را انداخت عقب و با صدای خشمناکی گفت «تا جان‌مان را بالا نیاورند دست‌بردار نیستند.»

نمی‌خواهم به خیابان نگاه کنم. میلان لبِ پنجره ایستاده است و نگاه می‌کند؛ اوقاتش تلخ است. آن‌ها هنوز نرسیده‌اند، ولی صدای کشیده شدن پاهای‌شان از اطرافِ خانه‌ها شنیده می‌شود. من می‌شنوم. روی سرِ ماریکا خم می‌شوم و می‌گویم «برو آن‌جا.»