کتاب روشها و فنون تدریس با تاکید بر روش تدریس سخنرانی و پرسش و پاسخ به قلم سید حمیدرضا علوی با هدف بهبود و افزایش معلومات تمام افرادی که قصد معلم شدن را در هر سطحی دارند و برای چنین جایگاهی آموزش میبینند، نوشته شده است.
سالهاست صاحب نظران و مسئولان کشور تشخیص دادهاند که درس «روشها و فنون تدریس» یا عناوین مشابه آن، بایستی به دروس دانشگاهی دانشجویان سراسر کشور اضافه گردد، به طوری که دانشجویان گرایشهای مختلف علوم تربیتی، گرایشهای دبیری رشتههای مختلف در مقطع کارشناسی، حتی در مقطع کارشناسی ارشد و دکتری برخی گرایشهای علوم تربیتی و بسیاری از رشتهها، گرایشها و مقاطع دیگر لازم است واحدهایی را در مورد روشهای تدریس بگذرانند.
قطعاً ضرورت این امر نیز بر کسی پوشیده نیست؛ زیرا هر کس که به نوعی با مقولۀ تدریس در هر سطحی سر و کار داشته باشد میداند که کسب آگاهیهای افزونتر به نسبت روشهای تدریس میتواند در بهبود و اثربخشی تدریس نقش چشمگیری داشته باشد. همچنین توانایی خوب سخنرانی کردن، همانند خوب صحبت کردن، یک مهارت اکتسابی است. شاید به همین علت بوده که کتب متعددی در زمینۀ روشها و فنون تدریس به رشته تحریر درآمده است که هر کدام از منظری به موضوع مذکور نگریستهاند و غالباً مطالب مهمی را دربارۀ این موضوع نوشتهاند.
آن فردی که قصد معلمی در هر سطحی را دارد و برای چنین هدفی آموزش میبیند، همچنین معلمین و استادانی که به تدریس در سطوح مختلف اشتغال دارند برای بهبود و افزایش اثربخشی خود به شدت نیازمند وسعت و عمق بخشیدن به معلومات خویش در عرصه روشها و فنون تدریس هستند. این کتاب با چنین هدفی نگاشته شده تا بتواند به شکلی کاملاً ملموس و کاربردی بر آگاهی اینگونه افراد اضافه نماید.
بنابراین به منظور تحقق چنین هدفی، مجموعه حاضر با محوریت تشریح و تحلیل جزئیات روش تدریس، سخنرانی و پرسش و پاسخ نوشته شده و محتوای آن در 8 فصل کلی تنظیم گردیده است.
در بخشی از کتاب روشها و فنون تدریس با تاکید بر روش تدریس سخنرانی و پرسش و پاسخ میخوانیم:
شاید مبالغه نباشد اگر گفته شود سخنرانی، تقریباً سابقهای به قدمت تاریخ بشر دارد. زیرا از زمانی که انسانها آموختند که چگونه با علائم و نمادهای شفاهی و گفتاری، احساسات و اطلاعات خود را کدگذاری کرده و به یکدیگر برسانند، سخن گفتن و نطق بشر آغاز گردید و از هنگامی که انسانها در قالبی رسمیتر مطالب و موضوعات را به دیگران منتقل ساختند، سخنرانی آغاز شد. بیهوده نیست که برومند (1380 ص 83) (به نقل از برهان) اظهار میدارد، “اولین کسی که بر منبر ایراد خطبه نموده آدم (ع) بوده است.”
اگر هدف سخنرانی آموزش مطالب و یا تدریس موضوعاتی- خواه در کلاس درس و یا در محیطی دیگر- باشد، در این صورت میتوان از روش تدریس سخنرانی یاد کرد که “به عنوان یکی از قدیمیترین و پرسابقهترین روشهای تدریس، مطرح میشود”. (برومند، 1380 ص 83). سیف (1368 ص 398) روش سخنرانی را عمدهترین روش آموزشی میداند که از دیرباز به وسیله اکثر معلمان به کار میرفته است. نوروزی، آقازاده و عزتخواه (1374 ص 163) نیز بیان میدارند: “روش گفتاری که در تعلیم و تربیت غرب به روش مدرسهای معروف است از روشهای قدیمی و معمول در آموزش و پرورش است، به ویژه سخنرانی نیز از عمدهترین روشهایی بوده است که برای تدریس در دبیرستانها و کالجها و دانشگاهها از آن استفاده میشده است”.
بله



















