کتاب قمارباز

فئودور داستایوفسکی در کتاب قمارباز که خود آن را یکی از برجسته‌ترین آثارش می‌داند، داستان زندگی افراد قماربازی را به تصویر می‌کشد که همه چیز زندگی خود را بر پایه شانس گذاشته‌اند. این کتاب، اقتباسی از تجربه‌ی تلخ زندگی شخص داستایوفسکی نیز است.

خلاصه‌ای از کتاب قمارباز:

فئودور داستایوفسکی (Fyodor Dostoyevsky) داستان را با روایت‌گری آلکسی ایوانویچ، معلم سرخانه‌ی فرزندان تیمساری متمکن جلو می‌برد. او قصه را از جایی آغاز می‌کند که بعد از چندی تیمسار اموال خود را از دست می‌دهد و افراد این خانواده فقط به امید ارثی هستند که قرار است بعد از فوت پیرزنی غنی به آن‌ها برسد. اما تیمسار خود می‌خواهد تا با این ثروت دل محبوب فرانسوی خود به نام مادام بلانش را به دست آورد.

ایوانویچ، این آموزگاز مرموز در طول داستان، قصه را یا در مسیر رفتن به قمارخانه و یا بازگشت از آنجا شرح می‌دهد. او که به اقبال خود در قمار اعتقادی سخت دارد، پیوسته در فکر و خیال قمار بوده و آن را تنها راه تحقق رویاهایش می‌داند. در این میان زنی هوس‌ران به ایوانویچ اندکی پول نسیه داده و او را بیشتر به قمار سوق می‌دهد. برد‌های نخستین، ایوانویچ را سرخوش می‌کند ولی کمی بعد، باخت‌ها و دوران ناخوشایند فرا می‌رسند.

شک نکنید خلاقیت حیر‌ت‌انگیز داستایوفسکی در نگارش این رمان سبب شده تا او در یک زمان کم چنین اثری عمیق و ماندگار خلق کند. در کتاب قمارباز (The Gambler) زندگی از دید فئودور مثل یک بازی قمار به تصویر کشده می‌شود. زندگی که فرد در آن فقط باید انتخاب کند. اما اینکه این انتخاب سبب موفقیت می‌شود یا خیر؟ چیزی بیشتر‌ از قدرت بشریت به حساب می‌آید.

داستایوفسکی در این رمان به جنون سیری‌ناپذیر انسان برای رسیدن به پول پرداخته و مثل بیش‌تر دیگر آثارش با تبحری خارق‌العاده شخصیت‌های چند بعدی داستانش را از زاویه روان‌شناختی تشریح و تفسیر می‌کند. اغراق نیست اگر بگوییم که مهم‌ترین قسمت‌های این اثر پای میز قمار اتفاق می‌افتد. داستایوفسکی به سبکی تاثیرگذار عواطف پر نوسان یک قمارباز را در دقایق برد و باخت نمایش می‌دهد.

با فئودور داستایوفسکی بیشتر آشنا شویم:

فیودور میخاییلوویچ داستایفسکی، از نویسندگان، روزنامه نگاران و فیلسوفان روس است. جنایت و مکافات، ابله و برادران کارامازوف از رمان‌های بلند و تاثیرگذاری هستند که بیش‌تر با شنیدن نام داستایوفسکی به ذهن خواهند آمد، اما قدرت نگارش این نویسنده‌ی شاخص را نباید صرفا در رمان‌هایش دنبال کرد. اما عادلانه نیست اگر داستان‌های کوتاهی مثل یادداشت‌های زیرزمینی، همیشه شوهر و قمارباز را که فئودور در آن‌ها توان شخصیت‌پردازی و روایت داستانش را به رخ کشیده را از یاد برد. همین ویژگی‌هاست که کتاب قمارباز را به یک قصه‌ای روان، خواندنی و جذاب مبدل کرده است.

در بخشی از کتاب قمارباز می‌خوانیم:

پس از دو هفته غیبت برگشته‌ام. کسان ما الان سه روز است که در رولتنبورگ، سکونت گزیده‌اند. خیال می‌کردم مانند مسیح انتظار مرا می‌کشند ولی اشتباه می‌کردم. ژنرال که رفتاری بس آسوده و فارغ داشت با من به تفرعن صحبت می‌کرد و مرا پیش خواهرش فرستاد. پیدا بود که عاقبت موفق شده‌اند پول قرض کنند و نیز به نظرم آمد که ژنرال از نگاه من پرهیز می‌کرد.

ماریا فیلیپورونا سرش‌خیلی شلوغ بود با من جزچند کلمه حرف نزد؛ با وجود این پول را از من گرفت، شمرد و به گزارش من تا آخر گوش داد. برای شام مجللی که به عادت مسکویی‌ها، که هر وقت پولدار باشند می‌دهند، منتظر مزنتسوف، مردک فرانسوی ویک انگلیسی بودند.

پولینا آلکاسندروونا، وقتی مرا دید، پرسید که چرا اینقدر دیر کرده‌ام و بی آنکه منتظر پاسخ من باشد فوراً منصرف شد. پیدا بود که در این کار تعمد داشت. با وجود این می‌بایست ما با هم صحبت می‌کردیم. آنچه می‌باید برای او بگویم بر دلم سنگینی می‌کرد.

به من در طبقه‌ی پنجم، یک اتاق کوچک داده بودند. در مهمانخانه، همه می‌دانستند که من از «ملتزمان رکاب ژنرال» هستم. همه چیز نشان می‌داد که آن‌ها موفق شده‌اند خودشان را اینطور بنمایانند. در اینجا همه مردم ژنرال را یک رجل بسیار بزرگ و ثروتمند می‌شمارند. پیش از شام، در ضمن دیگر ماموریت‌هایی که به من داد، دوتا اسکناس هزار فرانکی‌ هم داد که خرد کنم. من آن‌ها را در دفتر مهمانخانه خرد کردم و حالا مردم اقلاً برای مدت هشت روز ما را میلیونر حساب خواهند کرد.