کتاب مثل‌های معروف ایرانی

کتاب مثل‌های معروف ایرانی اثر آرتا فرزان، تعداد هزار و هشتصد مثل از مثل‌های پرکاربرد عامیانه را که در آثار مختلف، نوشته‌ها، سخنرانی‌ها، اخبار، گفتگوهای عامیانه و گزارشات در بیست و پنج سال اخیر دارای کاربرد بیشتری بوده‌اند را در خود گنجانده است.

مثل‌ها عبارات منتخبی توسط اجتماع هستند که گاه بنیان غیرواقعی دارند و گاه مبتنی بر خرافات شکل گرفته‌اند اما مورد پذیرش اجتماع واقع گردیده‌اند و کاربرد دارند. لذا یکی از بهترین نمودهای فرهنگی و نمایش باورها و رفتارهای اجتماع می‌توانند باشند.

مثل‌ها گاه اشاره به داستان مشهوری دارند، گاه بیان حالتی و یا نصیحتی هستند و گاه یک تشبیه. بسیاری اوقات ساختار مثل از قواعد زبانی پیروی نمی‌کند و گاه عبارات نامانوس و یا غلط در آن‌ها به کار رفته است، اما مهم این است که وجود دارند و استفاده می‌شوند و مردم هم معنی آن و اشارات مربوطه را درک می‌نمایند.

بزرگان و محققانی در این زمینه در ادبیات فارسی تلاش و فعالیت‌هایی داشته‌اند که بزرگترین آنان علامه دهخدا است که عمر خود را در این راه صرف نمود. فرهنگ عامیانه جمال‌زاده نیز نتیجه این تلاش‌ها است. امثال در دوره‌های مختلف زمانی در اجتماع گاه پرکاربرد و گاه کم‌رنگ و بی‌استفاده می‌گردند و امثال جدید به وجود پای می‌نهند.