کتاب همچون یک خانه به دوش

کتاب همچون یک خانه به دوش شامل تاثیرگذارترین ترانه‌های باب دیلن، برنده جایزه نوبل ادبیات سال 2016 است. این مجموعه ترانه فارسی - انگلیسی از 28 ترانه تشکیل شده است.

در اکتبر امسال، هنگامی که نام باب دیلن (Bob Dylan) به‌عنوان برنده جایزۀ نوبل ادبیات اعلام شد، بسیاری شگفت‌زده و حتی برخی به این انتخاب معترض هم شدند.

مسئلۀ تعجب‌برانگیز این بود که از میان نام‌های بزرگی که از آن‌ها به‌عنوان کاندیدهای احتمالی دریافت نوبل ادبی یاد می‌شد، جایزه به کسی تعلق گرفت که هیچ نامی از او در زمینۀ ادبیات نبود، و حرف و حدیث‌ها تا آنجا بالا گرفت که گفته شد جایزۀ امسال بر خلاف همۀ ادوار، نه به یک نویسنده و نه حتی به یک شاعر، که به یک ترانه‌سرا داده شده است.

همچون یک خانه‌ به‌دوش (Like A Rolling Stone) اولین بار در جولای ۱۹۶۵ به شکل یک تک‌آهنگ بیرون داده شد که از طرف برخی از طرفداران دیلن به شدت مورد انتقاد قرار گرفت؛ از این جهت که دیگر حال و هوای موسیقی بومی (folk) را که وی سابقاً به آن می‌پرداخت نداشت و در فضایی کاملاً متفاوت در قالب هارد راک ارائه شده بود. این ترانه به شکلی دراماتیک دنیای موسیقی و فرهنگ عامه را تحت تأثیر قرار داد. مجله رولینگ استون در رده‌بندی «۵۰۰ ترانه ی برتر همه ی دوران» این ترانه را بزرگ‌ترین ترانه تمام زمان‌ها لقب داد.

بی‌شک، ترانه سهم بسیار عظیمی از ادبیات هر کشور را به خود اختصاص می‌دهد، و گزافه نیست اگر بگوییم در بسیاری از موارد، تأثیر یک ترانه بسیار بیشتر از یک رمان یا حتی یک شعر است. چه بسیار ترانه‌هایی که موجب جنبش‌های مردمی و یا حتی انقلاب شده‌اند؛ ترانه‌هایی که سینه‌به‌سینه نقل و نسل‌به‌نسل در خاطره‌ها ماندگار شده‌اند.

حتی بسیاری از شاعران بزرگ و بعضی از برندۀ جایزۀ نوبل، در میان آثار خود، تعدادی ترانه دارند که هرگز از اهمیت آن‌ها غافل نشده‌اند. به‌عنوان مثال، می‌توان به نام‌های بزرگی همچون: یانیس ریتسوس، لنگستون هیوز و در کشور خودمان، احمد شاملو، اشاره کرد.

ترانه‌های باب دیلن به داستان‌هایی کوتاه می‌مانند، با شخصیت‌هایی واقعی و خیالی، و هرچند بعضی عقیده دارند که ترانه‌سرایی مقوله‌ای است متفاوت از ادبیات٬ شعر و ترانه که با موسیقی جان می‌گیرد ولی واقعیت این است که باب دیلن در بیش از نیم‌قرن فعالیت هنری خود ترانه‌هایی نوشته که می‌توانند مستقل و بدون موسیقی و روی کاغذ بر مخاطب تأثیر بگذارند و شاید دریافت جایزه‌ی نوبل توسط دیلن، مانند آمدن وی بر صحنه با آن گیتار الکترونیک، فصلی تازه را این‌بار در ادبیات رقم بزند.