بله
از شورش خوارج تا نیهیلیسم روسی، بسیاری از تغییرات بزرگ در تاریخ را انجمن‌های سری و مخفی رقم زده‌اند. محمدعبدالله عنان در کتاب تاریخ جمعیت‌های سری و جنبش‌های تخریبی نگاهی گسترده به بخش‌های مختلف تاریخ انداخته است، از گروه‌هایی مذهبی که حکومتی جدید پدید آوردند، تا انجمن‌های مخفی‌ای که سران آن به دلیل انجام کارهای شیطانی محاکمه شده‌اند.
درباره‌ی کتاب تاریخ جمعیت‌های سری و جنبش‌های تخریبی
اگر به تاریخ جهان با دقت بنگریم، گروه‌هایی را می‌یابیم که در خفا و در میان تاریکی‌ها، راه خود را برمی‌گزیدند. از نظر محمدعبدالله عنان، هر دین، نهاد اجتماعی یا حکومت سیاسی، علاوه بر وجهه‌ی عیان خود برای عوام، حلقه‌ای مخفی برای افراد خاص خود نیز داشت. حضور این انجمن‌های مخفی تنها به دوره‌ای کوتاه در تاریخ محدود نمی‌شود، بلکه از ابتدای بشریت، برای نزدیک شدن به خدایان و ارواح تاسیس شدند و کم‌کم در طول تاریخ وجهی سیاسی و غیرمذهبی به خود گرفتند.
کتاب تاریخ جمعیت‌های سری و جنبش‌های تخریبی (تاریخ الجمعیات السّریه و الحرکات الهدامه)، نشان می‌دهد که انجمن‌های مخفی، چه در اسلام چه در مسیحیت یا غرب مدرن، چگونه توانسته‌اند چهره‌ی تاریخ را تغییر دهند. محمدعبدالله عنان بخش‌های مختلفی از تاریخ بشر را به یکدیگر متصل می‌کند: از دوران سحر و اختفا در قرون وسطی تا شکل‌گیری انقلاب فرانسه، این انجمن‌های مخفی راهی بوده‌اند برای ابراز عقایدی که جامعه، تاب تحمل آن را به صورت آشکار نداشته است.
پشت پرده‌ی تاریخ؛ چگونه انجمن‌های سری به نابودی ادیان کمر بستند
محمدعبدالله عنان برای بررسی چگونگی شکل‌گیری انجمن‌های سری در ابتدا به انحصاری بودن فلسفه در یونان باستان اشاره می‌کند، اما هرچه در کتاب بیشتر پیش می‌رویم می‌بینیم که چطور انجمن‌های مخفی نه صرفا به دلیل درک نشدن توسط بدنه‌ی جامعه، بلکه برای اعتراضات مختلف شکل گرفته‌اند. این نویسنده‌ی مصری به شکلی جزئی‌نگرانه به فرقه‌های اسلامی مانند خوارج و فاطمیان در مصر پرداخته، سپس به تلاش‌های افراد برای نابودی دین مسیحیت در غرب می‌پردازد. اما در دوره‌ی معاصر او بیشتر بر انقلاب‌هایی مانند انقلاب فرانسه و ظهور کمونیسم و در نهایت آنارشیسم پرداخته است تا بدانیم آن بخش‌های نادیدنی اما مهم در تاریخ بشر چه سهم مهمی در شکل‌گیری جهان ما ایفا کرده است.
کتاب تاریخ جمعیت‌های سری و جنبش‌های تخریبی با ترجمه‌ی علی هاشمی حائری در انتشارات بهجت به چاپ رسیده است.
کتاب تاریخ جمعیت‌های سری و جنبش‌های تخریبی برای شما مناسب است اگر
- انجمن‌های سری، نحوه‌ی شکل‌گیری قیام‌ها و انقلاب‌ها در تاریخ، موضوع موردعلاقه‌ی شما هستند.
- تاریخ ادیان ابراهیمی و زیرشاخه‌های آن برایتان جالب توجه است و می‌خواهید به شکلی منسجم درباره‌ی آن‌ها بدانید.
- موضوعاتی مانند انقلاب فرانسه، شکل‌گیری نیهیلیسم و مارکسیسم و آنارشیسم برایتان جذاب است.
- می‌خواهید درباره‌ی بخش‌های تاریک تاریخ، مانند انجمن‌های جادوگری یا تندروی‌های مذهبی بیشتر یاد بگیرید.
در بخشی از کتاب تاریخ جمعیت‌های سری و جنبش‌های تخریبی می‌خوانیم
«دلوشیه» جهش انهدامی را که انقلاب بدان اقدام کرد، پیش‌گوئی نمود در این باره گفته بود: «ما نمی‌خواهیم بگوئیم کشوری که دعاه شعله بر آن حکومت می‌کنند خواهد مرد، ولکن می‌گوئیم به درکات ذلت و انحطاط سقوط خواهد کرد. به‌طوری‌که در عالم سیاست قدر و منزلتی نخواهد داشت و سکنه‌ای آن تحلیل می‌رود و کسانی که از سیل آن احتراز نموده و به کشورهای دیگر مهاجرت خواهند کرد، در چنگال فقر و فاقه و در آغوش غم و غصه اسیر و گرفتار می‌شوند. نه از نعمت اعتبار برخوردار خواهند بود و نه از نیک‌بختی اجتماع و نه از مواهب بازرگانی.»
سپس رساله‌ی خود را با دعوت مؤثری که خطاب به دول اروپائی کرده است ختم می‌نماید و از آن‌ها می‌خواهد که نهضتی کنند و با وی قیامی نمایند و به کمک مردمی بشتابند که تبلیغات سری و مخرب آنان را هدف و شکار قربانی‌های خویش قرار داده و در این‌باره چنین می‌گوید:
«ای فرمانروایان گیتی، به این توده‌ی بشری تیره‌بخت توجه نمائید و گوش و دل به فریادها و چشم بصیرت به اشک‌ها و آمال او بگشائید. این مادری است که از شما می‌خواهد فرزندش را و آن همسری است که تمنی دارد شوهرش را به وی بازگردانید و از کشورهای شما می‌خواهد که فنون زیبا و صنایع مستظرفه او را که از صمیم زندگی‌اش فرار کرده است به وی بدهید.
کشور فرانسه از شما می‌پرسد، سکنه‌اش کجا رفتند؟ مزارع سرسبز و خرمش می‌پرسد، زراعتش چه شد؟ دین و مذهب جستجو از شعائر و پرستش خود می‌نماید و طبیعت سراغ بشرهائی را در این سرزمین می‌گیرد که شایسته‌ی زیست و زندگی در آن بودند.»
رساله مارکی دلوشیه یکی از شگرف‌ترین اسناد تاریخی شمرده می‌شود و چنانکه به نظر می‌رسد، دلیل روشنی است بر وجود رخنه و نفوذ تعالیم «ویسهاوبت» و تبلیغات دامنه‌دار شعله و بنای آزاد که به راستی اشخاص دلسوز نسبت به رژیم موجود را به رقّت و ناله می‌آورد ولی آن رژیم در مقابل دشمن مستور و مخفی که در خفا برای واژگون ساختن و نابودی و درهم‌کوبیدن آن فعالیت مداوم داشت می‌لرزید و مضطرب بود.
