کتاب معنا، معرفت و دیگری در فلسفه دیویدسن اثری اندیشهمحور است که به همت محمدرضا اسمخانی در دو بخش تألیفی و ترجمه درمورد بنیانهای فکری دونالد دیویدسن فیلسوف آمریکایی به کنکاش میپردازد. نویسنده در این کتاب ابتدا دیدگاههای این فیلسوف در حوزههای فلسفهی ذهن، فلسفهی زبان و معرفتشناسی را تشریح و سپس تلاش میکند آراء او را با روشی مقایسهای و تطبیقی با دیدگاه هایدگر، دریدا و گادامر به مخاطب بشناساند.
دربارهی کتاب معنا، معرفت و دیگری در فلسفه دیویدسن
دونالد دیویدسن (Donald Davidson) یکی از برجستهترین فیلسوفان قرن بیستم بهشمار میآید که مقالات پژوهشی دقیق و تخصصی بسیاری را در حوزههای مختلف فلسفه از خود به جا گذاشته است. محمدرضا اسمخانی در کتاب معنا، معرفت و دیگری در فلسفه دیویدسن، به سراغ حوزههای فلسفهی زبان و معرفتشناسی از نگاه این فیلسوف رفته است؛ چراکه فلسفهی زبان بر محور «معنا» استوار است و معرفتشناسی بر «معرفت» و شناخت متکی است. بهعلاوه، مفهوم «دیگری» نیز ارتباط محکمی با معنا و معرفت دارد و ریشهی این ارتباط را میتوان در نظریات دیویدسن جستجو کرد.
محمدرضا اسمخانی که در رشتهی فلسفهی غرب تحصیل کرده است، در بخش تألیفی کتاب به سرچشمههای فلسفهی دونالد دیویدسن، فیلسوف پراگماتیست - تحلیلی معاصر نقب میزند و کنکاش خود را با نظریهی تفسیر آغاز میکند. او بر این نکته تأکید میورزد که دیویدسن در حوزهی فلسفهی زبان از اندیشههای گوتلوب فرگه، آلفرد تارسکی و ویلارد کواین وام گرفته است. سپس با تشریح نظریهی عقلانیت، نظریهی باور و همچنین با آموزهی اینترسوبژکتیو که درواقع همان پژوهش تعاملی در باب هستی هویت انسانی و شناخت امکانات و ملزومات آن است، این مبحث را تکمیل میکند تا راهحل نوین این فیلسوف آمریکایی را درمورد نسبت سوژه به ابژه که مسئلهی محوری فلسفهی مدرن محسوب میشود، تشریح کند.
دیدگاه دیویدسن در قیاس با هایدگر، گادامر و دریدا
در بخش دوم کتاب معنا، معرفت و دیگری در فلسفه دیویدسن که به صورت ترجمه ارائه شده است، مولف به مقایسهی دیدگاههای دیویدسن با فلاسفهی اروپایی میپردازد. او در این مسیر نظر دیویدسن در باب صدق یا حقیقت را با نظریات مارتین هایدگر، اندیشمند آلمانی مقایسه میکند و پس از آن تفکرات هانس گئورگ گادامر، فیلسوف آلمانی و ژاک دریدا، فیلسوف فرانسوی را در مقایسه با بینش دیویدسن قرار میدهد تا به این ترتیب درک کاملتری از اصول، جوانب و غایت فلسفهی او حاصل آورد.
درواقع محمدرضا اسمخانی در این کتاب فلسفی ابتدا با مطرح کردن مهمترین ایدهها و دیدگاههای دیویدسن در دنیای فلسفه و تحلیل جنبههای فکری او، ریشههای فکری این فیلسوف را در باب معنا و معرفت باز مینماید و سپس نگاه نقادانهی او را نسبت به نظریات رایج درمورد سویهی اجتماعی زبان تشریح میکند. ناگفته نماند که کتاب معنا، معرفت و دیگری در فلسفهی دیویدسن، این اثر فلسفی ارزنده را انتشارات ققنوس به عرصهی چاپ و انتشار رسانده است.
کتاب معنا، معرفت و دیگری در فلسفه دیویدسن برای شما مناسب است اگر
- به مطالعه در حوزهی فلسفه به ویژه فلسفهی ذهن، فلسفهی زبان و معرفتشناسی علاقه دارید.
- میخواهید نسبت به آراء و نظریات دونالد دیویدسن به درک عمیقتری برسید.
- در تلاشید به تفاوتها و اشتراکات فکری دیویدسن با فیلسوفان شاخص اروپا آگاه شوید.
در بخشی از کتاب معنا، معرفت و دیگری در فلسفه دیویدسن میخوانیم
پاسخ دیویدسن مبتنى بر انگاره وى در باب صدق است. دیویدسن از این جهت که واحدِ مبنایىِ تماسِ با جهان را جملات در نظر مىگیرد، از کواین، و بالطبع و بالتَبع از فرگه، پیروى مىکند. اگر بپذیریم که جملات، همانطور که فرگه خاطرنشان ساخت، به هیچ چیزى جز ارزشهاى صدقشان ارجاع نمىدهند، این امر مىرسانَد که مرجع (یعنى آنچه اصطلاحاتِ مفرد بدان ارجاع دارند، و آنچه محمولات بر آن حمل مىشوند) اساسا نوعى نظامِ سازمانیافته براى جملاتى است که تأیید مىشوند، یعنى، صادق انگاشته مىشوند. در غیاب معانىِ محرکى که ارزشهاى منطقىِ جملات را پىریزى کنند، خود صدق نوعى انگاره معناشناختى اولیه است. به نظرِ دیویدسن، هیچ چیزى جملات را صادق نمىسازد؛ بلکه آنچه هست بر صدقها ترتب دارد.(4)
خود زبان، [یعنى] رفتار گفتارى انضمامى، امرى بنیادین است. زبان نباید بیان یا جلوهاى از لوگوسهاى متعال از زبان از قبیل صُورِ ایدئالِ افلاطونى، معانى فرگهاى، یا برساختهاى برآمده از جهانهاى ممکن تلقى گردد. بدین ترتیب، تنها وقتى مىتوان شرحى از معنا یا شرایطِ صدق ارائه داد که جملات ذکرشده را با کلماتى پیوند بزنیم که بدین منظور به کار رفتهاند که بگویند جهان باید چه هیئت و شکلى داشته باشد تا این جملات صادق باشند. براى شرطِ صدقِ جمله «برف سفید است» هیچ توضیحى بهتر از این عبارت وجود ندارد: «برف سفید است صادق است اگر و تنها اگر برف سفید باشد.» به طور کلى براى هر زبان بخصوصى، شیوه نظاممندِ تولیدِ کلیه این سنخ جملات، نوعى معناشناسى براى این زبان است.
بله




















