کتاب متفکران بزرگ فلسفه ذهن

معرفی کتاب متفکران بزرگ فلسفه ذهن

کتاب متفکران بزرگ فلسفه ذهن مجموعه‌ای از مقالاتی است که به کوشش اندرو بیلی گردآوری شده و مهم‌ترین نظریه‌ها و متفکران این حوزه را معرفی می‌کند. این کتاب به بررسی پرسش‌هایی مانند تفاوت ذهن و مغز، رابطه‌ی ذهن و بدن، منشأ آگاهی و احساسات و چگونگی شکل‌گیری ادراک می‌پردازد و سیر تحول اندیشه‌ها را از دکارت تا فیلسوفان معاصر، برای علاقه‌مندان به تاریخ فلسفه شرح می‌دهد.

درباره‌ی کتاب متفکران بزرگ فلسفه ذهن

احساسات از کجا آمده‌اند؟ آیا ذهن ما واقعیتی بیرونی دارد و همچون روح از بدن جدا می‌شود؟ احساسات چگونه بروز پیدا می‌کنند؟ ذهن چگونه به آگاهی رسیده است؟ این‌ها پرسش‌هایی هستند که در کتاب متفکران بزرگ فلسفه ذهن (Philosophy of Mind: The Key Thinkers) به آن‌ها پاسخ داده شده است. این کتاب که به کوشش اندرو بیلی (Andrew Bailey) گردآوری شده، مجموعه‌ای از مقالات تخصصی درباره‌ی فلسفه‌ی ذهن را دربر می‌گیرد و نظریه‌هایی مانند دوگانه‌انگاری دکارتی، کارکردگرایی و رفتارگرایی را به زبانی روشن شرح می‌دهد.

مهم‌ترین دغدغه‌ی فلسفه‌ی ذهن، مسئله ذهن و بدن است و اندیشمندانی همچون هوسرل و هیلاری پاتنم درباره‌ی این موضوع ایده‌های فلسفی مختلف و متضادی را مطرح کرده‌اند. کتاب متفکران بزرگ فلسفه ذهن با شرح مختصری از تاریخ فلسفه‌ی ذهن که اندرو بیلی آن را به نگارش درآورده، آغاز می‌شود. او رابطه‌ی دیدن رنگ، حس و احساس درد را به ساختار ذهن انسان مرتبط می‌داند و برای شرح و توضیح دقیق این ارتباط، تاریخ سیر تفکر فلسفی را بررسی می‌کند.

متفکران بزرگ و پرسش بی‌پاسخ ذهن چیست؟

دکارت ذهن ما را موجودی غیرمادی می‌دانست. او معتقد بود ذهن، مانند روح، از بدن انسان جداست و احساساتی چون درد، خشم و... به ذهن مربوط هستند، نه مغز. یکی از بزرگ‌ترین نقدهایی که بر فلسفه‌ی دکارت وارد شده، حل نشدن چالش «ارتباط میان ذهن و بدن» است. اگر ذهن کاملاً از بدن جداست، پس چگونه درد جسمانی باعث احساس غم می‌شود و خشم موجب به درد آمدن اعضای داخلی بدن می‌گردد؟

کتاب متفکران بزرگ فلسفه ذهن، ترجمه‌ی یاسر پوراسماعیل، نظریه‌ی گیلبرت رایل را برای ما شرح می‌دهد. او فیلسوفی رفتارگرا بود و اعتقاد داشت که نباید به دنبال واکنش‌های ذهنی بود و تنها چیزی که اهمیت دارد، رفتار افراد است. در فلسفه‌ی رفتارگرایانه، «حس درد» وجود ندارد و ذهن مجموعه‌ای از رفتارهاست. اگر کسی درد دارد و واکنشی چون گریه و فریاد نشان نمی‌دهد، پس دردی ندارد.

نظریه رفتارگرایی تا کارکردگرایی از نگاه اندرو بیلی

نظریه‌ی عجیب رفتارگرایی، مقدمه‌ای بر نظریه‌ی کارکردگرایی است که در کتاب متفکران بزرگ فلسفه ذهن، نشر لگا، با ایده‌های هیلاری پاتنم توضیح داده شده است. کارکردگرایی که امروزه نیز نظریه‌ای محبوب است، به چیستی ذهن یا مغز کاری ندارد و به دنبال یافتن هدف و نقش آن در زندگی است. از نظر کارکردگرایان، درد هر چیزی است که موجب شود باور کنی آسیب دیده‌ای.

اندرو بیلی در مقاله‌ای با عنوان «فلسفه‌ی ذهن؛ ده سال آینده»، به دنبال پاسخ سه سؤال است که از قرن‌ها پیش تاکنون بی‌پاسخ مانده‌اند: 1. افکار ما به چه چیزی اشاره می‌کنند؟ 2. آیا فکر کردن واقعاً باعث می‌شود کاری انجام دهیم؟ 3. حس درونی دیدن رنگ قرمز یا احساس درد را چگونه باید توضیح دهیم؟

با خرید کتاب متفکران بزرگ فلسفه ذهن، سفری را در تاریخ اندیشه و درباره‌ی ذهن آغاز می‌کنید و با مهم‌ترین نظریه‌ها درباره‌ی آگاهی، احساسات و رابطه‌ی ذهن و بدن آشنا می‌شوید.

نکوداشت‌های کتاب متفکران بزرگ فلسفه ذهن

• کارشناسان درجه یک، نظرات خود را درباره‌ی بعضی از شخصیت‌های محوری فلسفه بیان کرده‌اند. این کتاب مرورهای عالی اندرو بیلی را از ابتدا تا انتها پوشش می‌دهد. اثر اندرو بیلی برای هر کسی که می‌خواهد هم با تاریخ و هم با پیشرفت‌های مرزی فلسفه در حوزه‌ی آگاهی ذهن آشنا شود، خواندنی است. (پیت ماندیک، استاد فلسفه دانشگاه تورنتو)

• کتاب متفکران بزرگ فلسفه ذهن، دریچه‌ای تازه را بر روی ما می‌گشاید. تأکید بر «اندیشمندان کلیدی» به جای موضوعات مرسوم، باعث می‌شود تا مسائل بنیادین و تکامل آن‌ها را در قالبی تازه ببینیم. همچنین این کتاب با پرداختن به جنبه‌های زندگی و شخصیت برخی از این فیلسوفان، مطالعه‌ای لذت‌بخش را فراهم می‌آورد. (ویلیام سیگر، استاد فلسفه)

کتاب متفکران بزرگ فلسفه ذهن برای شما مناسب است اگر

• به خواندن کتاب‌های فلسفه ذهن و آگاه شدن از تاریخ فلسفه علاقه دارید.
• می‌خواهید با فیلسوفان قرون مختلف و تاریخ فلسفه ذهن که به شما کمک می‌کند تا به خودآگاهی برسید، آشنا شوید.
• به موضوعاتی همچون ذهن آگاهی و ارتباط ذهن با بدن علاقه‌مندید و برای یافتن ارتباط میان جسم و ذهن، به‌دنبال کتاب‌های فلسفی با موضوع اندیشه‌ورزی هستید.

در بخشی از کتاب متفکران بزرگ فلسفه ذهن می‌خوانیم

آیا مفهومی از محتوای ذهنی مضیق داریم که از نظر شناختی مقبول باشد و مفهومی از محتوای ذهنی موسع داریم که از نظر روان‌شناختی پذیرفتنی باشد؟ این مباحث با توجه به برون‌گرایی معناشناختی ضرورت یافته‌اند. براساس برون‌گرایی معناشناختی، آنچه فکر درباره‌اش است تا حدی براساس عواملی خارج از سر متفکر تثبیت می‌شود (برای مثال بنگرید به Putnam 1975, Burge 1979).

مثلاً افکار من دربارۀ تیتانیوم به آن عنصر فلزی مشخص با عدد اتمی 22 معطوف است و حتی اگر باورهای کم یا نادرستی دربارۀ تیتانیوم داشته باشم یا نتوانم تیتانیوم را از وانادیم تشخیص دهم، چیزی که بدان فکر می‌کنم همچنان همان ماده است؛ ماهیت خود این عنصر، فرا و ورای باورهای من دربارۀ آن، تعیین‌گر آن است که فکر من دربارۀ چه‌چیزی است.

به همین قیاس، محتوای حرف‌های من دربارۀ تحلیلگران آمار با جامعۀ زبانی‌ای که من بخشی از آن‌ام تثبیت می‌شود، هرچند ممکن است خود من مبهم‌ترین تصور را از آنچه درباره‌اش حرف می‌زنم داشته باشم. ملاحظاتی از این دست قویاً این موضع را اثبات کرده‌اند که افکار محتوای موسع دارند، محتوایی که مختص افراد نیست یا با عوامل داخل سرشان تثبیت نمی‌شود.

اما این موضوع مشکلات عمیقی را در مورد محتوای ذهنی پدید می‌آورد که هنوز حل نشده‌اند. اگر قرار است کنش‌های ما به‌شکل مناسبی معلول افکار ما (یعنی محتواهای افکار ما) باشند و اگر تنها علل قریب کنش‌های عمدی ما عوامل داخل سرمان باشند، آن‌وقت به نظر می‌رسد باید نوعی محتوای ذهنی مضیق هم در کار باشد: محتواهایی که تماماً با عوامل فردگرایانه و نه برون‌گرایانه تعین می‌یابند و از نوع مناسبی‌اند که می‌توانند کنش‌های ما را تبیین کنند. در این صورت، ماهیت محتوای ذهنی مضیق چیست و چه رابطه‌ای با محتوای مضیق دارد؟

فهرست مطالب کتاب

معرفی نویسندگان کتاب
1: مقدمه: 90 سال فلسفۀ ذهن | اندرو بیلی
2: رمزگشایی از «افسانۀ» ذهن دکارت | پاتریشا ایستن
3: ادموند هوسرل و پدیدارشناسی | درمات موران
4: مرلوپونتی: فلسفۀ پدیدارشناسانۀ ذهن و بدن | سارا هاینما
5: گیلبرت رایل و رفتارگرایی منطقی | ویلیام لیونز
6: مساهمت‌های یو. تی. پلِیْس، ایچ. فایگل و جی. جی. سی. اسمارت در زمینۀ نظریۀ این‌همانی دربارۀ آگاهی | برایان پی. مک‌لاگلین و رانلد پلینر
7: دیوید لوئیس، دیوید آرمسترانگ و نظریۀ علّی ذهن | دیوید برادن‌_ میچل
8: هیلری پاتنم و کارکردگرایی محاسباتی | اورون شاگریر
9: جری فودر و نظریۀ بازنمودی ذهن | مثیو کتس
10: دانلد دیویدسن، دنیل دنت و سرآغازهای مدل هنجاری ذهن | اندرو بروک
11: بازنمودگرایی پی‌گردی: ویلیام لایکن، فرد درتسکی و مایکل تای | دیوید بورژه و آنجلا مندلویچی
12: عصب‌فلسفه‌های پاتریشا و پال چرچلند | جان بیکل
13: اندری کلارک، آنتونیو داماسیو و شناخت بدن‌مند | مانیکا کاورت
14: دیوید چالمرز در باب ذهن و آگاهی | ریچارد براون
15: بعدالتحریر: فلسفۀ ذهن _‌ ده سال آینده | اندرو بیلی
نمایۀ عمومی
نمایۀ اشخاص