کتاب قطار سانست لیمیتد: رمانی در فرم اجرایی

در ایستگاه قطاری در شهر نیویورک، سفیدپوستی قصد دارد خود را جلوی قطار بیندازد؛ اما سیاه‌پوستی او را از این کار باز می‌دارد؛ این بهانه‌ای می‌شود تا داستان کتاب قطار سانست لیمیتد وارد بعد تازه‌ای شود و باورهای متقابل این دو شخصیت را که نماینده‌ی طبقات گوناگون جامعه هستند، بکاود. این کتاب که نمایشنامه‌ای فلسفی از کورمک مک کارتی، نویسنده‌ی پرآوازه‌ی آمریکایی، است، باورهای حاکم درباره‌ی خوب و بد را به چالش می‌کشد.

درباره‌ی کتاب قطار سانست لیمیتد

یک مرد سفیدپوست و یک مرد سیاه‌پوست شخصیت‌های کتاب قطار سانست لیمیتد (The Sunset Limited) هستند که در شهر نیویورک با هم مواجه شده‌اند؛ اما این تنها تقابل این داستان نیست؛ بلکه تقابل‌ در طبقه‌ی اجتماعی و ایدئولوژی، تقابل‌های عمیق‌تری هستند که شکاف میان این دو شخصیت را بیشتر می‌کنند. مرد سفیدپوست یک استاد دانشگاه است که سطح بالاتری از رفاه اجتماعی دارد و مرد سیاه‌پوست فردی کم‌سواد و بزهکار از طبقه‌ی فرودست ساکن نیویورک است. درعین‌حال، سفیدپوستْ خداناباور و سیاه‌پوستْ یک مسیحی معتقد است. در شرایطی که یکی به خودکشی فکر می‌کند، دیگری او را به زندگی دعوت می‌کند و همین امر، مفهوم تقابل میان مرگ و زندگی را نیز به داستان می‌افزاید. کورمک مک کارتی (Cormac McCarthy)، یکی از نویسندگان بزرگ آمریکا، در این کتاب که رمانی در قالب نمایشنامه است، داستانی فلسفی از عنصر تضاد خلق کرده است و شخصیت‌‌هایی را در مواجهه با هم قرار داده که می‌توانند نماینده‌ی تقابل‌های گوناگون در جهان باشند.

با پیش رفتن داستان مشخص می‌شود زمانی که مرد سفید پوست قصد داشته خود را جلوی قطار پرتاب کند، مرد سیاه‌پوست مانند فرشته‌ی نجات، جان او را نجات داده است و پس از آن، دو شخصیت به خانه‌ی فقیرانه‌ی مرد سیاه‌پوست در محله‌ی فقیرنشین نیویورک رفته‌اند. داستان با گفتگوی میان این دو شخصیت در خانه‌ی سیاه‌پوست جلو می‌رود و در میان پرسش و پاسخ‌ها گذشته‌ی زندگی هر دو طرف برای خواننده آشکار می‌شود.

کتاب قطار سانست لیمیتد یک داستان گفتگو محور است که در آن شاهد ماجراهای هیجان‌انگیز و کشمکش‌های فیزیکی چندانی نیستیم. ضمن آنکه کل داستان در اتاقی کثیف در محله‌ای شلوغ، پرجمعیت و فقیرنشین می‌گذرد. چنین فضا و داستانی ممکن است از یک نگاه چندان پرزرق‌وبرق به نظر نرسد و چندان توجهات را به خود معطوف نکند؛ اما از زاویه‌ای دیگر، نویسنده هر یک از دو شخصیت را در موقعیتی ساختارشکنانه قرار می‌دهد که بسیاری از باورها و معیارهای تثبیت شده در جوامع را زیر سؤال می‌برند؛ به‌طوری‌که نه سیاه‌پوست سابقه‌دار چندان شخصیتی منفی دارد و نه استاد دانشگاه سفیدپوست الگو و نمونه‌ی اعلای یک قهرمان موفق و خوشبخت در جامعه است. دگرگون کردن باورها و نگرش مخاطبان نسبت به خوبی و بدی و درست و غلط عصاره‌ی اصلی این کتاب است که برای کسانی که نگاه‌های عمیق‌تری به مسائل پیرامون دارند، جذابیت ویژه‌ای خواهد داشت.

تاکنون چاپ‌های مختلفی از این رمان روانه‌ی بازار شده است. این نسخه از کتاب قطار سانست لیمیتد را انتشارات دیدآور با ترجمه‌ی فرانک حیدریان منتشر کرده است.

اقتباس سینمایی از کتاب قطار سانست لیمیتد

بر اساس کتاب قطار سانست لیمیتد، نمایشنامه‌های گوناگونی نوشته شده و در آمریکا به روی صحنه رفته است. درعین‌حال معروف‌ترین اقتباسی که از این کتاب شکل گرفته، فیلمی تلویزیونی با همین نام (The Sunset Limited) است که در سال 2011 ساخته شد. فیلم‌نامه‌ی این فیلم را کورمک مک کارتی نگاشته و تام لی جونز آن را کارگردانی کرده است. در این فیلم، تام لی جونز نقش مرد سفیدپوست و ساموئل ال. جکسون نقش مرد سیاه‌پوست را بازی می‌کنند. این فیلم در شبکه‌ی HBO پخش شد و نقدهای مثبتی دریافت کرد.

کتاب قطار سانست لیمیتد برای چه کسانی مناسب است؟

این کتاب برای تمام کسانی که به نمایشنامه‌های گفتگو محور با موضوع فلسفی علاقه‌مند هستند، مناسب است.

در بخشی از کتاب قطار سانست لیمیتد: رمانی در فرم اجرایی می‌خوانیم

سیاه: آمادگی‌ش رو نداری؟

سفید: چه‌طوره یه پاسخ کوتاه بدی.

سیاه: پاسخم کوتاه بود.

سفید: چند وقته این‌جایی؟

سیاه: منظورت این ساختمونه؟

سفید: بله.

سیاه: شش سال. تقریباً هفت سال.

سفید: نمی‌فهمم چرا این‌جا زندگی می‌کنی.

سیاه: در مقایسه با کجا؟

سفید: هر جا.

سیاه: خُب، باید بگم این‌جا هم مثل هر جای دیگه‌ست. به خیالم می‌تونستم تو یه ساختمون دیگه زندگی کنم. این‌جا هم خوبه. یه اتاق خواب دارم که می‌تونم توش بخوابم. اون‌جا یه کاناپه هست که مردم می‌تونن شب رو روی اون سر کنن. بیش‌تر معتادها و کِراکی‌ها. البته اونا لوازم قابل حمل رو دودره می‌کنن، برای همین من چیزهای شخصی ندارم. اما خوبه. تو با جماعت داغون وقت تلف می‌کنی و نهایتاً می‌تونی تا حد زیادی به هر طمعی غلبه کنی. یه بار یخچالم رو کش رفتن، اما یه نفر تو راه‌پله گیرشون انداخت و مجبورشون کرد که برش گردونن بالا. حالا اون یخچال گنده رو گرفتم. با قبلی تاختش زدم. تنها چیزی که دلم براش تنگ می‌شه موزیکه. قصد دارم یه در فولادی برای اتاق خواب بخرم. اون وقت می‌تونم باز برای خودم موسیقی گوش کنم. اما باید در و چارچوب رو یه جا بخری. دارم روش کار می‌کنم. اصلاً به تلویزیون اهمیت نمی‌دم، اما برای موسیقی خیلی دلم تنگ شده.

سفید: فکر نمی‌کنی این‌جا جای مخوفیه برای زندگیه؟