کتاب طنزآوران جهان نمایش 28

کتاب طنزآوران جهان نمایش 28، به همت داریوش مودبیان گردآوری و ترجمه شده و مجموعه‌ای از چند اثر کمدی برجسته‌ی نویسنده‌ی ایتالیایی، لوئیجی پیراندلو را شامل می‌شود. این کتاب دربرگیرنده‌ی سه نمایشنامه به نام‌های «خمره»، «انریکوی چهارم» و «مرد گل به دهان» است که درون‌مایه‌ی اصلی آن‌ها طنز موقعیت و سبک خلاقانه‌ی روایت «تئاتر در تئاتر» است.

درباره‌ی کتاب طنزآوران جهان نمایش 28

در کتاب طنزآوران جهان نمایش 28 این بار داریوش مؤدبیان به معرفی زندگی و آثار لوئیجی پیراندلو (Pirandello Luigi) پرداخته است؛ زندگی‌نامه‌ی او، آثار مهمش و همچنین اثری که او بر تئاتر جهان گذاشته است، موضوع بحث این کتاب بوده است و در این دفتر به سه‌ نمایشنامه از آثار او پرداخته می‌شود که هر کدام، نوع خاصی از کمدی را به تصویر می‌کشند. در این کتاب قرار است با نمایش‌های خلاقانه‌ای از کمدی منحصربه‌فرد پیراندلو که منتقدان گاهی برای نامیدنش تعبیر «پیراندللویسم» را به‌کار می‌برند، آشنا شویم.

لوئیجی پیراندلو، نویسنده‌ی برنده‌ی جایزه‌ی نوبل در سال 1934، در حوزه‌ی نمایش‌نامه نویسی دارای سبکی منحصر به فرد است که با عنوان «نمایش در نمایش» در بین اهل فن شناخته می‌شود. مضمون اصلی آثار او به ویژه آثار نمایشی‌اش، بازشناختن مرزهای میان رویا و حقیقت یا واقعیت و نمایش واقعیت است و گاهی در این میان تلاش می‌کند تا مرز بین این دو را کمرنگ کند. طنزپردازی در آثار او، هوشمندانه و پویاست؛ ممکن است گاهی تیره و تار باشد اما در نهایت شور و سرزندگی‌اش را از دست نمی‌دهد.

نمایشنامه‌هایی که در این کتاب آورده شده‌اند، متعلق به دوران متفاوتی از حیات هنری پیراندلو هستند؛ نمایشنامه‌ی خمره (1916) در دوره‌ای متولد می‌شود که رنگ و بوی زبان و طنز معصومانه‌ی مردم سیسیل در آن موج می‌زند و بیشتر از هر چیزی بر به‌وجود آمدن «کمدی‌های موقعیت» تأکید می‌کند. اما از سوی دیگر نمایشنامه‌های انریکوی چهارم (1922) و مرد گل به دهان (1923) متعلق به زمان‌هایی است که شکستن قواعد نمایشی و ایجاد حالتی که در آن مرز بین نمایش و واقعیت به حداقل می‌رسد، بیش از هر چیزی باب طبع نویسنده است. این نمایش‌ها به دلیل حال و هوای تیره‌ای که دارند، بیشتر کمدی - تراژدی محسوب می‌شوند.

عنصر تناقض چیزی است که پیراندلو با تردستی ماهرانه‌ای از آن برای خلق‌کردن موقعیت‌های طنزآمیز استفاده می‌کند؛ چه گیر کردن کسی در یک خمره‌ی شکسته باشد چه برگشتن حافظه‌ی آدمی‌ به گونه‌ای که خودش را پادشاه آلمان می‌پندارد به ایجادکردن دوگانه‌های بیشتر برای بیرون‌زدن از آنچه به‌عنوان خیال و امرغیرواقعی تلقی می‌شود، به سوی عرصه‌هایی که واقعیت پنداشته می‌شود، دامن می‌زند. اما ایجاد این بستر دوگانه و متناقض برای به‌منظور نیل به اهداف و دغدغه‌های دیگری مانند آزادی و اسارت، محدودیت‌های آدمی و مرز بین جنون و واقعیت انجام شده‌اند. در برخی نمایشنامه‌ها مانند مرد گل به دهان نیز شاهد حضور نگاهی فلسفی به زندگی و مرگ هستیم که در نهایت باعث خلق شدن شاهکارهایی در ادبیات نمایشی طنز جهان شده‌اند.

کتاب طنزآوران جهان نمایش 28 از مجموعه‌ای به همین نام و به هدف معرفی بهترین آثار نمایشی طنز جهان به دست داریوش مؤدبیان گردآوری و ترجمه شده و در نشر گویا به چاپ رسیده است.

کتاب طنزآوران جهان نمایش 28 برای چه کسانی مناسب است؟

این کتاب برای علاقه‌مندان به تئاتر طنز موقعیت، شیوه‌ی روایت تئاتر در تئاتر و ادبیات ایتالیا خواندنی و آموزنده خواهد بود.

در بخشی از کتاب طنزآوران جهان نمایش 28 می‌خوانیم

انریکوی چهارم: همینه که می‌گم شما احمقید! می‌بایست بلد بودید خودتون رو فریب بدید، نه اینکه، جلوی من و جلوی کسانی که گهگاهی به اینجا می‌آند، بازی دربیارید، بلکه برای خودتون، همونطور که بودید و هستید طبیعی مثل هر روز، زندگی کنید، حتا وقتی کسی اینجا نمی‌آد. (بازوی برتولدو را می‌چسبد.) بفهم، برای خودت زندگی کن. تو می‌تونستی خودت رو تو این توهم غرق کنی، از این راه نون بخوری، بخوابی و راحت اگه شونه‌ات می‌خارید، اون رو بخارونی! (به طرف دیگران می‌چرخد.) خودتون را باید زنده حس کنید، زندۀ زندۀ، در تاریخ قرن یازدهم، در دربار انریکوی چهارم! (حال بازوی اوردولفو را می‌چسبد.) تو، اوردولفو، یک اوردولفوی زنده در درباره اعلیحضرت انریکوی چهارم، در قصر گوسلار! وقتی که صبح، از خواب بلند می‌شدی و از تختخوابت بیرون می‌پریدی، به خاطر این نباید می‌بوده که از رویا بیای بیرون، برعکس به خاطر این باید باشه که می‌خواهی به رویا فرو بری. بله در این رویایی که دیگه رویا نیست، چون تو داری در اون زندگی می‌کنی، مرتب و هر لحظه حسش می‌کنی، باید مثل هوایی که در اون نفس می‌کشی، این رویا رو فرو بکشی به درونت، اما، فراموش نکنی که گرچه این بازی خودش رویاست اما مایه خوشبختی توئه. به تو این فرصت رو دادند که در اینجا در این رویا زندگی کنی، گرچه از ما بسیار دوره، اما حاضره، پیش روی توئه!