کتاب مغز خنیاگر: هنر مهار کردن مغز و رهایی از آشفتگی‌ها

انسان بودن، چیزی جز توانایی مهار کردن نیست. مهار افکار، احساسات، واکنش‌ها و حتی خاطرات! مهدی خواجوی در کتاب مغز خنیاگر، تئوری مهار کردن را مطرح می‌کند. این تئوری پیش از این نیز در کتاب‌های مرتبط با مدیریت ذهن ارائه شده است؛ با این تفاوت که اینجا یک پزشک متخصص مغز و اعصاب، با تکیه بر دانش محض آن را مطرح می‌کند. هنر رها کردن و مهار کردن ذهن در زندگی روزمره، روابط انسانی و سلامت روان نقش تعیین‌کننده‌ای دارد.

درباره‌ی کتاب مغز خنیاگر

بسیاری از ما با مشکلاتی از قبیل اضطراب، بی‌قراری و استرس مداوم دست‌و‌پنجه نرم می‌کنیم. نمی‌توانیم تأثیر شرایط محیطی را نادیده بگیریم، اما می‌توانیم با کنترل تکانه‌ها، آرامشی بالغانه را در زندگی خود جاری سازیم. مهدی خواجوی جراح مغز و اعصاب ایرانی، در کتاب مغز خنیاگر، به بررسی یکی از مهم‌ترین کارکردهای مغز انسان، یعنی مهار کردن تکانه‌ها می‌پردازد.

یادگیری هنر رها کردن مغز و رهایی از آشفتگی‌ها، همان چیزی است که مهدی خواجوی به‌خاطر آن، کتاب مغز خنیاگر را به رشته‌ی تحریر درآورد. خواجوی در دوران رزیدنتی با یکی از سخت‌ترین بخش‌های کتاب‌های تخصصی روبه‌رو شد؛ بخش نوروفانکشنال، یعنی مدارهای مغزی و نحوه‌ی عملکرد آن‌ها. اما همین چالش، بهانه‌ای شد برای تألیف یک کتاب کاربردی با مضمون مدیریت و کنترل مغزی که همیشه خنیاگر و دردسرساز است!

مدیریت ذهن به سبک یک رهبر ارکستر

دکتر مهدی خواجوی در کتاب روان‌شناسی مغز خنیاگر، مدارهای مغزی را مورد بررسی قرار داده و بخشی از مغز را معرفی می‌کند که تقریباً در تمام مدارهای مربوط به تصمیم‌گیری، کنترل هیجانات و رفتارهای اجتماعی حضور دارد. آن بخش مهار کننده، پره‌فرونتال یا قشر پیش‌پیشانی نام دارد و محل قرارگیری آن، پشت پیشانی است. پره‌فرونتال، درست همانند رهبر یک ارکستر، وظیفه دارد نغمه‌های مختلف مغز را هماهنگ کند تا ملودی‌اش منظم و دلنشین شکل بگیرد.

مهار تکانه‌ها، همان چیزی است که تفاوت بین واکنش کودکانه و رفتار بالغانه را مشخص می‌کند. کودکان معمولاً در کنترل تکانه‌ها ناتوان می‌مانند. چراکه قشر پره‌فرونتال مغز آن‌ها هنوز به شکل کاملی رشد نکرده است. اما در بزرگسالی، این بخش از مغز به ما کمک می‌کند که در لحظه تصمیم نگیریم، بلکه انتخاب کنیم. دکتر مهدی خواجوی در کتاب مغز خنیاگر، نشان می‌دهد که این مهارت نه فقط یک ویژگی مغزی، بلکه یک هنر انسانی است. هنری که با تمرین، آگاهی و شناخت مدارهای مغزی تقویت می‌شود.

رمز موفقیت و یافتن آرامش در کتاب مغز خنیاگر

کتاب مغز خنیاگر در یازده بخش تدوین شده است. مهدی خواجوی بخش اول کتاب خود را با پرسشی اساسی شروع می‌کند. چرا با وجود منابع بسیار برای بهبود سلامت روان و شکل‌گیری فرهنگ مراجعه به روان‌درمانگرها، همچنان ذهن‌های آشفته‌ای داریم و اضطراب به شکل فراگیری در جریان است؟ از سوی دیگر چطور بسیاری از افراد با وجود مشکلات فراوان در زندگی شخصی و کاری، همچنان شاد و پرتوان ادامه می‌دهند؟

جواب ساده است. دسته‌ی دوم، رمز مهار تکانه‌های درونی خود را یاد گرفته‌اند یا به‌ طور ذاتی، قادر به استفاده‌ی صحیح از آن‌ها بوده‌اند. مهدی خواجوی در ادامه‌ی کتاب مغز خنیاگر، به کارکردهای مغز برای رهایی از تکانه‌ها می‌پردازد. کار او به‌عنوان یک پزشک، چیزی شبیه به یافتن نظم در دل بی‌نظمی است. یا نواختن نغمه‌ای زیبا در شلوغی و سر‌وصدای آزاردهنده!

با مطالعه‌ی کتاب مغز خنیاگر، یاد می‌گیریم که آرام‌تر شویم و همانند یک فرد بالغ با شرایط مختلف خود را وفق دهیم. هنر رها کردن، ما را به سمت و سوی موفقیت در زندگی کاری و شخصی پیش می‌برد. انتشارات دیوار، این کتاب روان‌شناسی مهم را منتشر کرده و در دسترس شما عزیزان قرار داده است.

کتاب مغز خنیاگر برای شما مناسب است اگر

• به کتاب‌های حوزه‌ی علوم اعصاب، روان‌شناسی، موفقیت و خودسازی علاقه‌مند هستید.
• به نشخوار فکری دچار شده‌اید و کنترل امور برای شما دشوار شده است.
• می‌خواهید تکنیک‌هایی را برای مدیریت ذهن و کنترل واکنش‌های هیجانی بیاموزید.
• از راه‌حل‌های رایج برای درمان افسردگی و اضطراب مانند یوگا، مدیتیشن و... نتیجه‌ای نگرفته‌اید.

در بخشی از کتاب مغز خنیاگر: هنر مهار کردن مغز و رهایی از آشفتگی‌ها می‌خوانیم

زندگی چیزی نیست جز هنر مهار کردن، هنر زدودن و هنر حذف کردن. با حذف هر سوراخ نی از سر راه جریان هوا نت جدیدی متولد خواهد شد. باید ترس از دست دادن را دور بریزیم. چون اگر اعتقاد داشته باشیم که زندگی مسابقه است باز هم در این مسابقه، که نه داور آن معلوم است و نه خط پایانش و نه هیچ‌چیز دیگرش، احتمالاً محکوم به شکست و یأس و ناامیدی خواهیم بود. همان‌طور که در داستان قدیمی و معروف خرگوش و لاک‌پشت این خرگوش بود که بخشی از راه را یک‌نفس دوید اما در نقاط استراحتش فریب چیزهایی را خورد و حواسش از مسیر اصلی پرت شد که این موارد اتفاقاً در زندگی ما هم کم نیستند. خرگوش توجه بیش‌ازحد و مهارنشده‌ای به فرعیات نشان داد و در نهایت از لاک‌پشت، که با سرعت کم اما آهسته و پیوسته و متمرکز می‌رفت و حواسش به زرق‌و‌برق کنار جاده نبود، شکست خورد.

احتمالاً ما نیز افراد زیادی می‌شناسیم که در زندگی خود دویده‌اند و دویده‌اند و قبل از رسیدن به مقصد با حادثه‌ای از میان رفته‌اند، اما افرادی که از آن‌ها عقب‌تر بوده‌اند و دیرتر شروع کرده و آهسته‌تر ولی متمرکزتر و بااحتیاط‌تر حرکت کرده‌اند در نهایت به مقصد رسیده‌اند. همین الآن فکر کنید و هم‌کلاسی‌های دوران دبیرستان یا دانشگاه و سال‌پایینی‌ها یا سال‌بالایی‌های‌تان را به یاد بیاورید. چند نفر از سال‌بالایی‌های‌تان را می‌شناسید که در زندگی به نوعی از شما عقب‌تر هستند و برعکس چند نفر از سال پایینی‌های‌تان را می‌شناسید که از شما به هر نحوی جلوترند و زندگی زیباتری دارند. شاید این تعبیر قشنگ‌تر باشد که بگوییم زندگی بیش از آن‌که مسابقه باشد بازی است. یک بازی، یک سِن نمایش، که هر کس بلد باشد مهار بهتری داشته باشد و آهنگ زیباتری بنوازد در نهایت نه این‌که برنده باشد بلکه آرامش بیش‌تری را تجربه خواهد کرد.