کتاب حکایت‌های کنتربری

جفری چاوسر یکی از مشهورترین چهره‌های ادبیات انگلستان است و او را با لقب پدر شعر انگلیسی می‌شناسند. کتاب حکایت‌های کنتربری، یکی از برجسته‌ترین شاهکارهای ادبیات انگلستان است و به‌عنوان نقطه‌ی عطفی در تاریخ زبان انگلیسی شناخته می‌شود. این اثر در قرن چهاردهم میلادی و به زبان انگلیسی میانه نوشته شده و روایتگر سفری زیارتی از لندن به کلیسای جامع کنتربری است؛ درحالی‌که زائران برای زیارت آرامگاه سن توماس بکت گرد هم آمده‌اند.

درباره‌ی کتاب حکایت‌های کنتربری

سی شخصیت از اقشار مختلف جامعه در طول سفر همراه جفری چاوسر (Geoffrey Chaucer) هستند و او به زیبایی، داستان را از زبان آن‌ها روایت می‌کند. از شوالیه و راهب گرفته تا آسیابان، بازرگان، کشیش و حتی خودش که در قالب راوی در میان زائران حضور دارد. در طول مسیر، خوان‌سالار یا مهماندار کاروان، هری بیلی، پیشنهاد می‌دهد که هر زائر برای سرگرمی و کوتاه شدن راه، داستانی را نقل کند. همین ایده‌ی جالب، منجر به تألیف کتاب حکایت‌های کنتربری (The Canterbury Tales) می‌شود. جفری چاوسر می‌خواست هر نفر چهار حکایت را تعریف کند تا بعد برای مرحله‌ی بعدی انتشار کتاب فکری بیندیشد؛ اما پیش از تکمیل این پروژه‌ی عظیم، چشم از جهان فرو بست و تنها بیست‌و‌چهار حکایت از او باقی ماند.

حکایت‌های کتاب چاوسر در قالب‌های گوناگون ادبی شکل گرفته‌اند؛ از افسانه‌های مذهبی و عاشقانه‌های درباری گرفته تا داستان‌های تمثیلی، موعظه‌های قرون وسطایی و حتی روایت‌هایی با درون‌مایه‌ی نژادپرستی یا کیمیاگری، همه در کتاب حکایت‌های کنتربری به چشم می‌خورد.

کتاب پیشِ رو شامل ده دفتر است. جفری چاوسر در هر دفتر، حکایت‌های منظومی را از زبان پیشه‌وران مختلف مانند شهسوار، آسیابان، داروغه، آشپز و ... ارائه می‌دهد. این تقسیم‌بندی ساختاری، به خوانندگان کمک می‌کند تا با نظم و ترتیب، حکایت‌های مختلف را از زبان شخصیت‌های گوناگون دنبال کنند.

حکایت‌های کنتربری؛ روایتی کلاسیک با طنین اندیشه‌های امروز

اشعار جفری چاوسر بازتابی از باورها، دغدغه‌ها و تضادهای جامعه‌ی قرون وسطی است. این شاعر بزرگ بریتانیایی با زبان طنز، تصویری زنده و چندلایه را از انگلستان آن دوران ارائه می‌دهد. هر دفتر از کتاب حکایت‌های کنتربری شامل چند حکایت است که با پیوندهای روایی و گفت‌و‌گوهای میان زائران به هم متصل شده‌اند. برخی حکایت‌ها مانند حکایت آسیابان، داروغه و حکایت کشیش، از نظر ادبی بسیار برجسته‌اند و سبک‌های مختلفی از جمله رمانس، فابلیو، موعظه، افسانه‌ی اخلاقی و حتی هزل را در خود جای داده‌اند.

جفری چاوسر نه تنها روایتگر داستان‌های سرگرم‌کننده بود، بلکه صدای جامعه‌ی زمانه‌اش را به گوش تاریخ رساند. کتاب حکایت‌های کنتربری همچنان یکی از مهم‌ترین آثار ادبیات جهان است؛ اثری که در دل خود، هم شعر دارد، هم نقد اجتماعی، هم طنز و هم حقیقت. مسائل اجتماعی که در حکایت‌ها مطرح شده، هنوز ملموس و قابل فهم هستند؛ چراکه بشر با وجود گذر قرن‌ها، هنوز هم با بسیاری از معضلات اجتماعی گذشته دست‌و‌پنجه نرم می‌کند.

ترجمه‌ی فارسی کتاب حکایت‌های کنتربری توسط علیرضا مهدی‌پور انجام شده و نشر چشمه آن را منتشر کرده است. این ترجمه تلاش کرده تا ضمن حفظ ساختار منظوم، روح طنز و چندصدایی اثر اصلی را نیز منتقل کند.

اقتباس‌های سینمایی و فرهنگی از کتاب حکایت‌های کنتربری

• فیلم یک داستان کنتربری، محصول سال 1944 که توسط مایکل پاول و امریک پرسبرگر نوشته و کارگردانی شده، برداشتی آزاد از حکایت‌های چاوسر است.
• فیلم افسانه‌های کنتربری، در سال 1972 توسط پیر پائولو پازولینی ایتالیایی ساخته شده است.
• اثر موسیقیایی چهار قطعه از حکایت‌های کنتربری از لستر که در سال 1956 ضبط شده، شامل چهار حکایت از این اثر کلاسیک می‌شود.
• فیلم داستان یک شوالیه (A Knight's Tale) با بازی هیث لجر معروف که در سال 2001 روی پرده رفته است و عنوان آن عیناً همانند یکی از حکایت‌های کتاب جفری چاوسر است.

در نکوداشت کتاب حکایت‌های کنتربری

• در هر صفحه از کتاب حکایت‌های کنتربری، دست‌کم چند خط وجود دارد که لبخند رضایت بر لب خواننده می‌نشاند. (پیتر لوی، شاعر، باستان‌شناس و نویسنده)

کتاب حکایت‌های کنتربری برای شما مناسب است اگر

• به ادبیات کلاسیک علاقه‌مند هستید و آثار منظوم و منثور کهن برای شما جذاب است.
• ادبیات کهن انگلستان را دوست دارید و به طور جدی دنبال می‌کنید.
• در رشته‌های ادبیات، نمایش، هنر و یا سینما مشغول به تحصیل هستید.
• می‌خواهید اشعار کهن را با ترجمه‌ای مطابق با ساختار اصلی مطالعه کنید.

در بخشی از کتاب حکایت‌های کنتربری می‌خوانیم

3095 چون ولی گویا تو خواهی گشت این‌جا ماندگار
موج و این باد مساعد را نمی‌گیری به کار
می‌خورم افسوس بر تو، می‌روم بی‌تو، درود!”
وی بدین‌سان کرد با یارش وداع و رفت زود
لیک پیش از آن‌که او پیمود نیمِ راه را
3100 من نمی‌دانم چه روی آورد بر او یا چرا
ناگهان آن کشتی او را تهش بشکافت سخت
گشت کشتی غرق و با آن آن رفیق تیره‌بخت
در کنار جمع کشتی‌های با آن هم‌طریق
از میان آن‌همه کشتی فقط آن شد غریق
3105 پس بنابراین، عزیزم، دلبر شیرین‌دهن
نیک می‌بینی که حکمت دارد امثال کهن
هان مبادا آدمی از خواب بی‌پروا شود
پس توجه کن که شاید گوش‌هایت وا شود
از پیامدهای بعضی خواب‌ها حتماً بترس