کتاب ترور و تفکر

کتاب ترور و تفکر نوشته‌ی تری ایگلتون، ژاک دریدا، نوآم چامسکی، هانا آرنت و یورگن هابرماس، دربردارنده‌ی گفتگوهایی سیاسی و تاریخی حول محور مفهوم تروریسم و حملات 11 سپتامبر سال 2001 است.

درباره‌ی کتاب ترور و تفکر:

سال‌ها از واقعه‌ی دردناک یازدهم سپتامبر گذشته است؛ واقعه‌ای که منجر شد جهان وارد مرحله‌ی جدیدی شود. در 11 سپتامبر سال 2001 حملاتی انتحاری توسط گروه تروریستی القاعده در کشور ایالات متحده صورت گرفت و نوزده تن از آن‌ها چهار هواپیمای تجاری - مسافربری را دزدیدند. هواپیما ربایان دو هواپیما را در زمان‌هایی متفاوت به برج‌های دو قلو تجارت جهانی کوبیدند که علاوه بر به بار آمدن خسارت‌های مالی، انسان‌های زیادی از سنین 2 تا 85 سال کشته شدند. آنان دو هواپیمای دیگر را هم به دو ساختمان دیگر زدند. همه‌ی این اتفاقات در حالی بود که تعداد زیادی از خدمه و مسافران از بین رفتند.

طبق گفته‌ی تحلیل‌گران یازدهم سپتامبر تاریخ سیاسی کشور آمریکا را متحول کرد. پس از این حملات انتحاری آمریکا با دشمن جدیدی به نام «اسلام‌گرایی افراطی» مواجه شد. واکنش ایالات متحده به این تروریسم‌ها، حمله به افغانستان و از بین بردن طالبان بود که تروریست‌های القاعده را پناه می‌دادند. در پی این حادثه‌ی سهمگین کشورهای بسیاری قوانین ضد تروریسم را وضع و تقویت کردند و در گسترش هر چه بیشتر آن‌ها کوشیدند. 11 سپتامبر 2001 بزرگترین و مرگبارترین عملیات تروریستی تاریخ در خاک ایالات متحده رخ داد که پیامدهای اقتصادی، سیاسی، اجتماعی، نظامی و امنیتی بسیاری برای این کشور و جامعه‌ی جهانی به ارمغان آورد. کتاب ترور و تفکر، متشکل از گفتارها و گفتگوهایی‌ست که میان نویسندگان مطرح جهان پیرامون مفهوم تروریسم و 11 سپتامبر نوشته شده است.

کتاب ترور و تفکر برای چه کسانی مناسب است؟

اگر به آثار سیاسی پیرامون تاریخ آمریکا علاقه دارید، این کتاب برای شماست.

با نویسندگان کتاب ترور و تفکر بیشتر آشنا شویم:

تری ایگلتون (Terry Eagleton) به عنوان نظریه‌پرداز ادبی بریتانیایی و تأثیرگذارترین منتقد ادبی شناخته می‌شود. او با تکیه بر عقاید مارکسیست‌های اروپایی از جمله والتر بنیامین، لویی آلتوسر و پیر ماشری، شهرت زیادی پیدا کرد و با پیروی از افکار این نظریه‌پردازان از روش ماتریالیستی برای مطالعه ادبیات استفاده نمود.

نوام چامسکی (Noam Chomsky) زبان شناس، فیلسوف، فعال سیاسی و یکی از اعضای برجسته‌ی آکادمی علوم آمریکا محسوب می‌شود. وی همچنین با نظریه دستور زبان مولدش، یکی از مهم‌ترین سهم‌ها را در زمینه زبان‌شناسی دارد. بر اساس شاخص استناد به علوم انسانی در سال 1992، آثار چامسکی بیشتر از هر محقق زنده دیگری در دوره زمانی 1992 الی 1999 به عنوان منبعی قابل اتکا ذکر شده و هشتمین دانشمند پراستناد به شمار می‌رود.

هانا آرنت (Hannah Arendt) نظریه‌پردازی سیاسی بود که بسیاری از کتاب‌ها و مقالاتش تأثیری عمیق بر روی فلسفه سیاسی جهان گذاشت و از او به عنوان یکی از مهم‌ترین اندیشمندان سیاسی قرن بیستم یاد می‌شود. بیشتر نوشته‌ها و سخنان او در مورد سیاست، ماهیت قدرت و شر در جهان هستی، دموکراسی، اقتدار و توتالیتاریسم است اما در اذهان عمومی به خاطر نظرات جنجالی‌اش پیرامون دادگاه آدولف آیشمن، افسر بلندپایه حزب نازی شهرت دارد.

یورگن هابرماس (Jurgen Habermas) سال 1929 در آلمان چشم به جهان گشود. او دوران نوجوانی خود را در زمان هیتلر گذراند. یورگن جزو فیلسوفان و نظریه‌پردازان اجتماعی معاصر به شمار می‌رود که در چارچوب‌های نظریه انتقادی و پراگماتیسم آمریکایی فعالیت دارد.

ژاک دریدا (Jacques Derrida) جزو برجسته‌ترین فیلسوفان پایان قرن بیستم محسوب می‌شود. بزرگترین کار وی این بود که خوانش جدیدی از سنت فلسفی غرب مطرح کرد که تا آن زمان بی‌نظیر بود.

در بخشی از کتاب ترور و تفکر می‌خوانیم:

برخلاف آدورنو که فکر می‌کرد عقلانیت ابزاری بر روشنگری چیره شده است، هابرماس معتقد است هولوکاست (یهودستیزی) و اردوگاه‌های مرگ، نتیجه‌ی ضروری مدرنیته نبود بلکه گامی اشتباه در تکامل ناقصش بود. هابرماس به مدرنیته‌ی مداوم و رو به تکامل فکر می‌کند. رویداد «11 سپتامبر» چنان‌که گفته می‌شود اگرچه شاید اغراق‌آمیز باشد تاریخ معاصر را به دو بخش تقسیم کرد. گذشته از درستی یا نادرستی این ایده، گفتنی است این «رویداد» نقطه‌ی اوج بحران جهان معاصر است؛ یک‌بار دیگر مسئله‌ی مدرنیته، سکولارسازی و فقر، خود را در سطحی گسترده و جهانی نمایان کرده است. پس از این واقعه فیلسوفان و متفکران به بحث درباره‌ی آن پرداختند، از جمله هابرماس و دریدا که نمایندگان اصلی دو نوع نگرش فلسفی هستند.

چندی از «11 سپتامبر» نگذشته بود که جیووانا بورادوری استاد فلسفه‌ی دانشگاه «واسار» در نیویورک، با این دو فیلسوف درباره‌ی این «رویداد»، تروریسم و مدرنیته، به گفت‌وگو نشست. بورادوری اعتراف می‌کند: «مانند تمام فیلسوفانی که از دهه‌ی 1980 سر برآورده‌اند، من هم معتقد بودم هابرماس و دریدا به‌شدت نگرش‌های متضادی نسبت به روشنگری دارند؛ هابرماس از آن دفاع می‌کند و دریدا آن را رد می‌کند. اما فضای فکری مسلط آن سال‌ها مبنی بر این‌که دریدا ضدمتفکران روشنگری است، کاملاً اشتباه است.» در واقع در این گفت‌وگو، دریدا در دفاع از سنت روشنگری به هابرماس می‌پیوندد.

همچنین هر دو با واکنش سریع امریکا برای حمله کردن مخالف‌اند، هر دو در ارائه‌ی تعریف مشخصی از تروریسم تردید دارند، زیرا نمی‌خواهند بدین‌ترتیب به آن مشروعیت بدهند. در عین حال، معتقدند باید از اصل بین‌المللی کلاسیک مبنی بر دولت ملت به نظم جدید جهانی مبتنی بر وحدت قاره‌ها برسیم. ویژگی بارز این «رویداد» را جهان ارتباطی و شبح‌گونه بودن تروریسم می‌دانند.