کتاب مسافر بی‌توشه و زندگی یک هنرمند (دو نمایشنامه)

کتاب مسافر بی‌توشه و زندگی یک هنرمند (دو نمایشنامه)، از دیگر آثار ژان آنوی است که با خواندن آن دچار دوگانگی مؤثر و ناگزیری میان آرمان‌گرایی و واقع‌گرایی می‌شوید.

ژان‌ ماری لوسین پییر آنوی ژان آنوی (Jean Anouilh) در 23 ژوئن 1910 در روستای سریسول در نزدیکی شهر بوردو در فرانسه به‌دنیا آمد. در سال 1932، اجرای نخستین نمایشنامه‌اش سمور که در سال 1929 نوشته بود با شکست مواجه شد، اما او چندین نمایشنامه‌ی دیگر نوشت. در چند سال بعد، او با مشکل فقر تولید نمایشنامه‌هایش دست و پنجه نرم می‌کرد تا آن‌که با لویی ژووه،‌ کارگردان و بازیگر پرآوازه آشنا شد و به دستیاری او پرداخت. اما پس از مدت کوتاهی دریافت که نمی‌تواند به همکاری با این مرد بداخلاق ادامه دهد و کمپانی او را ترک گفت.

در طول زمان اشغال فرانسه توسط نازی‌ها، آنوی آزادنه نقشی ایفا نکرد، با این‌وجود نمایش آنتیگونه را منتشر کرد که اغلب به‌عنوان مشهورترین اثر او درنظر گرفته می‌شود. این نمایشنامه به‌شکلی تمثیلی همکاری با نازی‌ها را به انتقاد می‌گیرد. آنوی، خود نمایشنامه‌هایش را براساس لحن آنها گروه‌بندی کرده است: «سیاه» (تراژدی‌ها و نمایشنامه‌های واقع‌گرا)، «صورتی» (جایی‌که فانتزی غلبه می‌کند)، «درخشان» (ترکیب «صورتی» و «سیاه» در محیط‌های اشرافی)، «تکان‌دهنده» (نمایشنامه‌های «سیاه» با طنز تلخ)، «سنتی» (شخصیت‌های تاریخی)، «باروک»، و «اشتباهات من».

در سال 1970 با به‌دست آوردن جایزه‌ی جهانی سینو دل دوسا، آثار او شناخته شد.

پوچیانی می‌گوید: «در آثار آنوی، جایی‌که این مناقشه حل می‌شود هیچ سطح متوسطی از ابهام وجود ندارد.»

در نمایشنامه‌ی مسافر بی‌توشه مشاهده می‌‌خوانیم که در آن گاستون، شخصیت اصلی نمایش، یک‌بازمانده‌ی جنگ جهانی اول است که از فراموشی رنج می‌برد. او گذشته‌اش را که مملو از تباهی اخلاقی است، به‌خاطر نمی‌آورد (از جمله رابطه با همسر برادرش و ضرب و شتم شدید صمیمی‌ترین دوستش). این تباهی اخلاقی با پاکی بسیار زیادی که اواکنون به نمایش می‌گذارد، مطلقاً مغایرت دارد و تناقضی بر گذشته‌ی اوست.

این جوهر چیزی است که ژان آنوی به ما عرضه می‌دارد. جدالی بین آرمان‌گرایی و واقع‌گرایی- یک مرد رمانتیک ناامید، در جنگی ابدی با جامعه‌ای که دشمن پاکی‌اش است گرفتار آمده.

نمایش مسافر بی‌توشه در آبان و آذر 1378 به‌کارگردانی منیژه محامدی در تالار چهارسو در تئاتر شهر به‌روی صحنه رفت. و نمایش زندگی یک هنرمند در تاریخ 1386/4/30 به‌کارگردانی ارشام مؤدبیان در سومین فستیوال نمایشنامه‌خوانی در تالار مولوی به‌روی صحنه رفت.