کتاب علم و تمدن در اسلام اثر سید حسین نصر با ترجمه احمد آرام از نشر خوارزمی

مسلمانان از پیش‌روترین ملل در تاریخ هزار سال اخیر بوده‌اند. در کتاب علم و تمدن در اسلام اثر سید حسین نصر ما با دستاوردهای علمی همچون اکتشافات ابن سینا و رشد فلسفه و عرفان اسلامی توسط اندیشمندانی همچون ابن عربی، آشنا خواهیم شد. در این کتاب با کمک آمار و مدارک به‌جای‌مانده از مسلمانان قرون گذشته، از اثرگذاری علم اسلامی بر جوامع یونانی و اروپایی آگاه خواهید شد.

درباره‌ی کتاب علم و تمدن در اسلام

دین اسلام تنها مجموعه‌ای از احکام فقهی و آموزه‌های مذهبی برای چگونگی به‌جای‌آوردن عبادات نیست؛ بلکه دریچه‌ای به سوی علوم مختلف همچون فلسفه، ریاضیات، ستاره‌شناسی، پزشکی، شیمی و... گشوده است؛ علومی که سطح کیفی زندگی بشر را بالا بردند و مسلمانان را در سده‌های پیشین به تأثیرگذارترین ملت‌ها و جوامع اسلامی را به پیشرفته‌ترین درجات رساندند. کتاب علم و تمدن در اسلام اثر سید حسین نصر ما را با جایگاه علم در اسلام و نقش فلاسفه‌ی اسلامی در تغییر و دگرگونی جهان، آشنا می‌کند.

سید حسین نصر کتاب علم و تمدن در اسلام را به زبان انگلیسی تحریر کرده است تا آشنایی با موضوع ارتباط علم و دین در اسلام، برای انگلیسی‌زبانان نیز میسر شود. کتاب علم و تمدن در اسلام با ترجمه‌ی احمد آرام به زبان فارسی چاپ رسیده است.

حسین نصر قصد ندارد دستاوردهای علمی اسلام را با معیارهای امروزی بسنجد و تنها برای کشف‌ها و اختراعاتی ارزش قائل شود که در جهان فعلی، مفید و قابل‌ستایش هستند، بلکه می‌خواهد از ارتباط علوم مادی با علوم روحانی سخن بگوید و از علم به‌عنوان راهی برای شناخت عالم بالا و حقیقت بهره جوید.

علم و اندیشه در تمدن اسلامی از منظر سید حسین نصر

تاریخ علم و دین در اسلام هیچ‌گاه در تقابل با یکدیگر نبوده‌اند. مسلمانان بر اساس فرایض دینی خود و به قصد گسترش حکومت اسلامی، سرزمین‌هایی مانند شام و مصر و ایران را فتح می‌کردند و علم و دانش این ملل را مورد مطالعه قرار می‌دادند. کیمیاگری، ریاضیات و طب از دانش‌هایی بود که ایرانیان و هندی‌ها در آن سرآمد بودند و مسلمانان نیز با بهره‌گیری از علم این ملت‌ها، از یک سو دانش جوامع اسلامی برای شناخت طبیعت را بالا می‌بردند و از سوی دیگر در علومی مانند نجوم، نشانه‌های عظمت الهی را نظاره می‌کردند.

فلسفه‌ی اسلامی تأثیر پذیرفته از فلسفه‌ی یونان است. تمدن اسلامی نیز پس از رشد و نمو توانست بر فلسفه‌ی اروپا تأثیر بگذارد. در این میان ایرانیان که در آن زمان به اسلام ایمان آورده بودند و با رغبت و میل در باب علوم و فلسفه‌ی اسلامی تحقیق می‌کردند، کوشیدند تا میان فلسفه‌ی یونان و آموزه‌های اسلامی پل بزنند؛ اندیشمندانی همچون محمد غزالی از جمله بزرگ‌ترین متکلمان و اندیشه‌ورزان حوزه‌ی فلسفه‌ی اسلامی بود که سید حسین نصر در کتاب علم و تمدن در اسلام ما را با گوشه‌ای از نظرات تعالی‌بخش او آشنا می‌کند.

عرفان اسلامی منتهی‌الیه سعادت مسلمانان

سید حسین نصر در کتاب علم و تمدن در اسلام انتشارات خوارزمی به ما نشان می‌دهد بالاترین دانش و فضیلتی که یک مسلمان می‌تواند آن را به دست آورد، عرفان است؛ زیرا عارف با دل و جان خود خداوند را هدف نهایی تمام دانش‌ها و اندیشه‌ورزی‌ها می‌بیند و با چشم بصیرت، به دیدار او می‌رود. بسیاری از مورخان تصور می‌کنند اسلام صرفاً روایتی از جنگ‌ها و فتح و فتوحات است و هر چه علم و کشف و اختراع است، به عالم غرب تعلق دارد؛ اما تاریخ جوامع مسلمان به ما نشان می‌دهد که این‌گونه نیست.

فردی مانند ابن هیثم با نوشتن 200 کتاب از سرآمدان علوم در اسلام است. او قانون انکسار نور را پیش از اروپایی‌ها کشف کرده بود. تقویم جلالی که تا همین حالا مورد استفاده‌ی ماست و از تقویم میلادی دقیق‌تر است نیز ساخته‌ی مسلمانان است و به ما نشان می‌دهد که ملت مسلمان تلاشگر و علم‌دوست بوده‌اند و جوامع انسانی مدیون دانشمندان مسلمان است.

با خرید کتاب علم و تمدن در اسلام از سید حسین نصر با تاریخ و فرایند رشد علم و عرفان و دستاوردهای دانشمندان در جوامع مسلمان بیش از پیش آشنا می‌شوید.

کتاب علم و تمدن در اسلام برای شما مناسب است اگر

• به دنبال کتاب‌های تاریخ تمدن اسلامی هستید که بتواند شما را با دستاوردهای علمی مسلمانان آشنا کند.
• می‌خواهید نقش و تأثیر دانشمندان مسلمان همچون جابر ابن حیان بر پیشرفت جوامع انسانی را مورد مطالعه قرار دهید.
• تاریخ اسلام و ایران پس از اسلام برای شما جالب و مورد توجه است.

در بخشی از کتاب علم و تمدن در اسلام می‌خوانیم

در قرآن آمده‌است که: «شهداءلله ولو علی انفسکم، گواه خدایی باشید گرچه به‌زیانتان باشد» [قرآن، النساء 134]، و حضرت مسیح در انجیل در این باره چنین گفته‌است: «از خشم شاهان در اینکه حقیقت را در برابر ایشان بگویید، اندیشه مکنید. آنان تنها بر جسم شما تسلط دارند، ولی بر روح شما تسلطی ندارند». مسیح با این کلمات به‌ما فرمان می‌دهد که شجاعت اخلاقی را بکاربندیم. چه آنچه را که تودۀ مردم شجاعت می‌نامند __ همچون به‌جنگ رفتن و خود را در غرقاب مهلکی انداختن __ تنها یک نوع از شجاعت است، در صورتی که جنس، که بسیار برتر از نوع است، عبارت است از خوارشمردن مرگ، خواه با قول باشد خواه با عمل.

اکنون گوییم که همان گونه که عدالت به‌خاطر خود آن و به‌خاطر زیبایی ذاتی آن محبوب و مطلوب است، حقیقت‌جویی و راستگویی نیز چنین است، جز برای کسانی که هرگز طعم شیرین آن را نچشیده‌اند، یا کسانی که حقیقت را می‌دانند ولی بعمد از آن دوری می‌جویند، و مثل ایشان همچون آن دروغگو است که از او پرسیدند که آیا هیچ وقت شده‌است که راست بگوید، و او در جواب گفت: «اگر ترس آن نداشتم که راست گفته‌باشم، می‌گفتم نه.» دروغگو از سپردن راه عدالت اجتناب می‌ورزد؛ چنان ترجیح می‌دهد که از ستم و شهادت دروغ و نقض عهد و غصب مایملک دیگران و دزدی و انواع رذایلی که مایۀ ویرانی جهان و نوع بشر است، جانبداری کند.

در مورد کتابی که خود دربارۀ هندوان و تمدن ایشان نوشته، وی از نقص کار خویش آگاه است. او چنین نوشته‌است: برای برآوردن مقصود وی [اشاره است به‌دوستی که کتاب‌های راجع به‌هند را خوانده و از آنها قانع نشده‌است] این کتاب را دربارۀ عقاید هندوان تألیف کردم، و هرگز در حق آنان، که با ما اختلاف دینی دارند.