کتاب زبان، فرهنگ و هویت: چشم اندازی قوم زبان شناسانه

معرفی کتاب زبان، فرهنگ و هویت: چشم اندازی قوم زبان شناسانه

کتاب زبان، فرهنگ و هویت اثر فیلیپ رایلی، نگاهی عمیق و میان‌رشته‌ای به نقش زبان در شکل‌گیری هویت فردی و اجتماعی دارد. این اثر نشان می‌دهد انسان‌ها چگونه از طریق گفتمان و تعاملات روزمره، خود و دیگران را تعریف و بازتعریف می‌کنند. رایلی با پیوند دادن زبان‌شناسی و علوم اجتماعی، چشم‌اندازی روشن از ارتباط میان زبان، فرهنگ و زندگی اجتماعی ارائه می‌دهد.

درباره‌ی کتاب زبان، فرهنگ و هویت

کتاب زبان، فرهنگ و هویت (Language, Culture and Identity) اثر فیلیپ رایلی (Philip Riley)، پژوهشی میان‌رشته‌ای در حوزه‌ی جامعه‌شناسی زبان است که نشان می‌دهد هویت فردی و اجتماعی چگونه در بستر زبان و گفتمان شکل می‌گیرد. رایلی با تکیه بر جامعه‌شناسی شناخت و قوم‌زبان‌شناسی توضیح می‌دهد که «هویت» در تعاملات روزمره، در گفت‌وگوها و در چارچوب‌های فرهنگی بازتولید و بازتعریف می‌شود.

او به پرسش‌هایی بنیادین در این اثر پاسخ می‌دهد؛ اینکه ما چگونه می‌آموزیم که هستیم؟ دیگران چگونه ما را می‌بینند؟ و زبان چه نقشی در نزدیک یا دور کردن این دو تصویر از هویتمان دارد؟

زبان، مرزهای تفاوت و تجربه‌ی دیگری‌بودن

یکی از محورهای مهم کتاب زبان، فرهنگ و هویت فیلیپ رایلی، مفهوم «دیگری» و تجربه‌ی بیگانگی اجتماعی است. رایلی نشان می‌دهد که درک ما از تفاوت‌های فرهنگی و چندزبانگی، بدون توجه به کارکردهای زبان ناقص می‌ماند. او با طرح مفاهیمی مانند فضیلت‌های ارتباطی و هنجارهای گفتاری نشان می‌دهد چگونه ارزش‌ها و قواعد زبانی در شکل‌گیری روابط اجتماعی و جایگاه افراد مؤثرند.

کتاب زبان، فرهنگ و هویت ترجمه‌ی سید مسعود علوی با نمونه‌های قوم‌نگارانه و تحلیل‌های دقیق گفتمانی، فراتر از برداشت‌های رایج از تحلیل گفتمان می‌رود و آن را ابزاری برای فهم ساختارهای اجتماعی می‌داند. اثر حاضر منبعی ارزشمند برای دانشجویان و پژوهشگران زبان‌شناسی، علوم اجتماعی و مطالعات فرهنگی است.

خرید کتاب زبان، فرهنگ و هویت انتشارات نویسه پارسه فرصتی برای آشنایی با نقش زبان در شکل‌گیری هویت فردی و اجتماعی است. این اثر با نگاهی تحلیلی و میان‌رشته‌ای نشان می‌دهد که گفتمان و تعاملات زبانی چگونه درک ما از خود و دیگران را می‌سازند و بازتعریف می‌کنند. مطالعه‌ی این کتاب برای علاقه‌مندان به زبان، فرهنگ و علوم اجتماعی تجربه‌ای آموزنده و تأمل‌برانگیز خواهد بود.

در نکوداشت کتاب زبان، فرهنگ و هویت

• فیلیپ رایلی در کتاب زبان، فرهنگ و هویت با جزئیات قابل‌توجهی بررسی می‌کند که زبان چگونه هویت افراد را شکل می‌دهد و در مقابل، هویت افراد چگونه بر زبان اثر می‌گذارد. یک مطالعه‌ی جامعه‌شناسی زبان، ناگزیر نیازمند شناختی جامع از روان‌شناسی اجتماعی، انسان‌شناسی، تاریخ، گونه‌های زبانی و مجموعه‌ای از حوزه‌های مرتبط دیگر است. رایلی در این زمینه‌ها به‌طرزی چشمگیر آگاه و مسلط است... او در ارائه‌ی مطالب به شیوه‌ای که خوانندگان را درگیر و علاقه‌مند کند، مهارت دارد... و در نهایت توصیه می‌شود. (سنفورد لاکاف، مجله جامعه‌شناسی زبان)

کتاب زبان، فرهنگ و هویت برای شما مناسب است اگر

• دانشجوی زبان‌شناسی، جامعه‌شناسی زبان یا مطالعات فرهنگی هستید.
• به رابطه‌ی میان زبان، هویت و فرهنگ علاقه دارید.
• می‌خواهید بدانید زبان چگونه هویت فردی و اجتماعی را می‌سازد.
• به دنبال منبعی معتبر برای شناخت قوم‌زبان‌شناسی هستید.
• در زمینه‌ی علوم اجتماعی، انسان‌شناسی یا روان‌شناسی اجتماعی مطالعه می‌کنید.
• به دنبال کتابی دانشگاهی و تحلیلی درباره‌ی نقش گفتمان در زندگی اجتماعی هستید.

در بخشی از کتاب زبان، فرهنگ و هویت: چشم اندازی قوم زبان شناسانه می‌خوانیم

یکی از واکنش‌ها به این مسئله بغرنج دست یازیدن به عامل‌های روانشناختی همچون یکی از ساختپارهای هویت فردی بوده است. برای لاک عامل سرنوشت‌ساز حافظه است، بحثی که آشکارا یادآور رهیافت آگاهی‌بنیان و تجربه‌بنیانی است که در بخش پیشین بحث شد: «تو چیزی هستی که می‌دانی».

در این چشم‌انداز فرد به‌صورت جایگاه آگاهی دیده می‌شود که در حافظه نگهداری می‌شود و بستر توانشی می‌شود که چندوچون مشارکت فرد در کنش‌های اجتماعی را تعیین می‌کند و از سوی دیگر چندوچون خود این توانش نیز از این مشارکت تعیین می‌شود. بااین‌حال، شایان توجه است که لاک هوشیار بود که میان حافظه واقعیت‌ها و حافظه تجربه‌ها تمایز بگذارد.

این تمایزگذاری بی‌گمان پیامدهایی برای ویژگی‌های هویت مدنظر دارد، اما نه بدان معنا که گونه‌ای از دوگانگی را برپا کند که در آن حافظه واقعیت‌ها با هویت ربطی نداشته باشد و حافظه تجربه‌ها ربط داشته باشد.

دست‌یازی به حافظه به‌عنوان معیار سرنوشت‌ساز شکل‌گیری هویت شخصی بر دامنه گسترده‌ای از جستارهای علوم اجتماعی و علوم سیاسی به‌شدت اثرگذار بوده است: دستمایه‌ای از یادبود‌های مشترک، بخشی بنیادی از دلیل‌های کمابیش همه جنبش‌های سیاسی حقوق اقلیت‌ها یا هویت‌طلبی بوده است، همان‌گونه که در فزونی طرح‌های تاریخ شفاهی، یا درواقع در کاربرد فراگیر مصاحبه‌ها و سرگذشت‌ها همچون یک منبع داده دیده می‌شود.

فهرست مطالب کتاب

پیشگفتار نویسنده
پیشگفتار مترجم
فصل اول: درآمد
1-1. پیشینه نظری و تاریخی
1-1-1. جامعه‌شناسی شناخت
1-1-2. زبان‌شناسی قومیتی
یادداشت
فصل دوم: نظام آگاهی اجتماعی
2-1. نکته‌هایی دربارۀ مفهوم فرهنگ
2-2. ساختارها و کارکردهای نظام آگاهی اجتماعی
2-3. فرآیند یادگیری اجتماعی
2-4. فرهنگ همچون آگاهی؛ نشانگرهای فرهنگی
2-5. آگاهی، هویت و توانش
یادداشت
فصل سوم: هویت
3-1. مطالعه‌های هویت؛ برخی از موضوع‌ها و رهیافت‌ها
3-2. هویت اجتماعی: شما آنچه هستید که می‌دانید
3-3. رویه‌ها، نقش‌ها و کنش‌های ارتباطی
3-4. راهبردهای عضویت‌گیری، گفتگوگشایی و "خوش‌وبش"
3-4-1. راهبردهای عضویت‌گیری
3-4-2. گفتگوگشایی و "خوش‌وبش"
3-5. رویه‌های پرورشی
یادداشت
فصل چهارم: بیگانه
4-1. بیگانه؛ یک گونه اجتماعی
4-2. هنجارپریشی، بازشناسی عضوها و شهروندی
4-3. ناکامی کاربردی
4-4. راهبردهای جبرانی
یادداشت
فصل پنجم: بازپیکربندی هویت‌ها
5-1. خویگان و فضیلت‌های ارتباطی
5-1-1. خویگان
5-1-2. فضیلت‌های ارتباطی
5-2. مذاکره‌های هویتی در برخوردهای میان فرهنگی در امور خدماتی
5-2-1. جعل هویت‌ها
5-3. معیاری‌سازی و داربست‌بندی
5-3-1. معیاری‌سازی
5-3-2. داربست بندی
یادداشت
فصل ششم: جمع‌بندی
فهرست منابع
واژه‌نامه
انگلیسی به فارسی
فارسی به انگلیسی
نمایه