بله
کتاب صد مانیفست نوشته‌ی الکس دنچف، اثری جامع و پژوهشی در زمینه‌ی تاریخ هنر مدرن است که به بررسی و تحلیل مهم‌ترین جنبش‌های هنری قرن بیستم می‌پردازد. نویسنده نظرات خود را در خصوص فلسفه، تاثیرات و تحولاتِ هرکدام از مانیفست‌ها بیان می‌کند؛ از فوتوریسم، دادائیسم، سوررئالیسم و استاکیسم گرفته تا مانیفست‌های کمتر شناخته‌شده و حتی نوظهور در عصر معاصر همچون هنر لمس‌کردنی.
درباره‌ی کتاب صد مانیفست
الکس دنچف (Alex Danchev) در کتاب صد مانیفست (100 Artists' Manifestos: From the Futurists to the Stuckists) به‌طور خاص به چگونگی بروز این مانیفست‌ها و تاثیرشان بر هنر و زندگی اجتماعی پرداخته است. او در تحلیل‌های خود بر اهمیت بیانیه‌های انقلابی هنری که سعی دارند با اعتراض به سنت‌ها و مرزهای موجود، دنیای جدیدی از تفکر و بیان هنری ایجاد کنند، تأکید داشته است. مانیفست‌های هنری، در این کتاب تاریخ‌نگارانه، به‌عنوان ابزاری برای درک هنر در گذر زمان و چگونگی کاربرد آن در زندگی روزمره معرفی می‌شوند. این بیانیه‌ها اغلب به مسائل اجتماعی، سیاسی، فلسفی و حتی دینی نیز پرداخته‌اند و صرفا محدود به حوزه‌ی هنری مد نظر خودشان باقی نمانده‌اند، به‌طوری که هر کدام از آن‌ها در زمان خود، موجی از تغییرات را در جوامع مختلف ایجاد کرده‌اند.
قدرت تخیل و تاثیرات اجتماعی مانیفست‌ها
کتاب صد مانیفست نشان‌دهنده‌ی پیوند میان هنر و فلسفه است؛ جایی که هنرمندان با نوشتن بیانیه‌های خود به بررسی اندیشه‌های جدید می‌پردازند. از مانیفست‌های شاخص این کتاب می‌توان به فوتوریسم نوشته‌ی اف. تی. مارینتی، مانیفست دادا نوشته‌ی هوگو بال، مانیفست سوررئالیسم نوشته‌ی آندره برتون و بسیاری دیگر اشاره کرد که در کتاب به‌طور کامل ترجمه و تحلیل شده‌اند. الکس دنچف با دقت و حساسیت به توضیح زمینه‌های فکری و اجتماعی این جنبش‌ها پرداخته و تاثیرات عمیق آن‌ها بر هنر معاصر را بررسی کرده است.
در کتاب صد مانیفست، گردآورنده به تفصیل به تحلیل و بیان شخصی دیدگاهش پیرامون ارتباط جنبش‌های گوناگون با جریان‌های پیش و پس از خود پرداخته که به نوبه‌ی خود می‌تواند برای پژوهشگران و علاقه‌مندان به هنر مدرن، جذابیت داشته باشد. در ادامه هم ترجمه‌ی دقیق و روان هر مانیفست، خوانندگان را به‌خوبی با نکات و ویژگی‌های هرکدام آشنا می‌کند. کنار هم قرار گرفتن این صد مانیفست در کنار یکدیگر سبب شده که خواننده با دنبال کردن آن‌ها، به نوعی تاریخ هنر مدرن را از ابتدای قرن بیستم تا اوایل قرن بیست و یکم مرور کند و با کنار هم قرار دادن ویژگی‌ها و کیفیات گونه‌گون هر مانیفست نسبت به دیگری، به درکی جامع از هنر مدرن و مسیر سیر و تحولش در قرن بیستم پی ببرد.
این کتاب به‌خوبی نشان می‌دهد که چگونه مانیفست‌های هنری می‌توانند به ابزاری قدرتمند برای دگرگونی و بازتعریف هنر تبدیل شوند، و اینکه چگونه هر مانیفست به‌عنوان یک بیانیه‌ی هنری قدرتمند می‌تواند افکار و احساسات یک دوره‌ی تاریخی خاص را به چالش بکشد. این کتاب توسط مهدی امیرخانلو به فارسی ترجمه شده و نشر هنوز آن را در ایران منتشر کرد است.
کتاب صد مانیفست برای شما مناسب است اگر
- به تاریخ هنر مدرن علاقه دارید.
- به‌عنوان پژوهشگر حوزه‌ی هنر، به دنبال منبعی جامع برای توضیح و تحلیل مانیفست‌های هنری مطرح یکصد سال اخیر می‌گردید.
- دانشجوی رشته‌ی هنر هستید و دوست دارید با هنر مدرن و مسیر پرفرازونشیبش در طول قرن بیستم آشنا شوید.
در بخشی از کتاب صد مانیفست: مانیفست‌های هنرمندان از فوتوریست‌ها تا استاکیست‌ها می‌خوانیم
ای تخیل دُردانه، آنچه در تو بیش از همه دوست می‌دارم سرشت بی‌رحم توست.
تک‌لغت «آزادی» تنها لغتی است که هنوز مرا بر سر شوق می‌آورد. در نظر من، تنها آن است که می‌تواند در برابر تعصب کهنۀ بشر تاب آورد. آن است که می‌تواند یگانه آرزوی برحق مرا برآورده سازد. در میان این همه مصیبت و شوربختی که ما وارث آن‌هاییم، دست‌کم باید منصف بود و اعتراف کرد که بالاترین حد آزادی اندیشه به ما داده شده است. دیگر با ماست که از این امکان درست استفاده کنیم. تنزل مقام تخیل به حالتی از بردگی حتی اگر به معنای امحاء چیزی باشد که عموماً خوشبختی نامیده می‌شود برابر است با خیانت به هر شکلی از عدالت کامل که در درون ماست. تنها تخیل است که به من نشانه‌ای از آنچه می‌تواند باشد عرضه می‌دارد، و همین برای اندک آسایشی از آن حکم هولناک کافی است؛ باز همین برایم کافی است تا من بتوانم بدون ترس از اشتباه خود را وقف آن تخیل سازم (چنانکه گویی ممکن بود اشتباهی بزرگ‌تر مرتکب شد). کجا این تخیل به چیزی بد مبدل می‌شود، و کجا ثبات ذهن از بین می‌رود؟ در مورد ذهن، آیا امکان خطا همان امکان وقوع امری خیر نیست؟
می‌ماند جنون یا، چنانکه معمولاً وصفش کرده‌اند، «جنونی که آدمی آن را حبس می‌کند». همان جنون یا جنونی دیگر... همه می‌دانیم که دیوانگان حبس خود را مرهون معدودی عمل‌اند که از منظر قانون در خور ملامت و توبیخ است، و اگر پای این اعمال در میان نبود آزادی‌شان (یا آنچه در نظر ما آزادی‌شان می‌نماید) تهدید نمی‌شد. من می‌خواهم اذعان کنم که آن‌ها، تا اندازه‌ای، قربانی تخیل خود هستند، و همین تخیل است که وامی‌داردشان از توجه به بعضی از قوانین که فرض است همۀ ما آن‌ها را می‌دانیم و بدان‌ها احترام می‌گذاریم غفلت کنند قوانینی که بیرون از حدودشان نوع بشر خود را در معرض تهدید می‌بیند. اما بی‌اعتنایی کامل آن‌ها به شیوه‌ای که ما قضاوت‌شان می‌کنیم، و حتی به مجازات‌هایی که برای‌شان مقرر کرده‌ایم، ما را به این نتیجه می‌رساند که آن‌ها از تخیل خود آسودگی و تسلای خاطرِ بسیار می‌گیرند، و لذتی که از جنون خود می‌برند به آن اندازه هست که به ایشان تاب تحمل این فکر را بدهد که اعتبار این جنون تنها محدود به خودشان است.
