معرفی و دانلود کتاب بهره کشی از مردم: نئولیبرالیسم و نظم جهانی

معرفی کتاب بهره کشی از مردم: نئولیبرالیسم و نظم جهانی

کتاب بهره کشی از مردم اثری در حوزه‌ی اقتصاد سیاسی است که در آن نوآم چامسکی با نگاهی انتقادی به نئولیبرالیسم نظر می‌اندازد. نویسنده علاوه‌بر مرور روند شکل‌گیری نئولیبرالیسم، پیامدهای آن بر مردم و نظم جهانی را بررسی می‌کند و از دلایل تمایل دولت‌ها نسبت به این سیاست اقتصادی و بازارهای آزاد می‌گوید تا زوایای پنهان نظریه‌ی اقتصادی نئولیبرالیسم را به مخاطبانش نشان دهد.

درباره‌ی کتاب بهره کشی از مردم

در طی دهه‌های اخیر نئولیبرالیسم در دنیا مبحث داغ و پرچالشی را شکل داده که طرفداران و مخالفان خاص خود را دارد. نئولیبرالیسم که به‌عنوان شکل اصلاح‌شده‌ی آزادی به سود بازار آزاد سرمایه‌داری تعریف می‌شود، در عصر حاضر به تعریفی از الگوی سیاسی اقتصادی بدل شده است. این سیاست اقتصادی که رونالد ریگان و مارگرت تاچر به‌عنوان مجریان آن شناخته می‌شوند، تا به امروز تأثیر بسیاری بر روند اقتصاد جهانی داشته. ازاین‌رو، نوآم چامسکی (Noam Chomsky) در کتاب بهره کشی از مردم (Profit over people: neoliberalism and global order) به این حوزه نظر انداخته و از تأثیرات آن بر نظم جهانی سخن می‌گوید.

ازآنجاکه این فیلسوف آمریکایی، نئولیبرالیسم و نظم جهانی را ازجمله پدیده‌هایی می‌داند که ارتباط مهمی با مردم دارد و همچنین به خوبی درک نشده است، بنابراین تلاش خود را به کار می‌بندد تا تناقض‌هایی را که نسبت به این مقوله وجود دارد، عیان سازد. به این ترتیب در اولین فصل کتاب پس از تشریح اصطلاح نئولیبرالیسم، به معاهده‌ی بین‌المللی نئولیبرال واشنگتن نگاه می‌کند تا اصول برنامه‌ریزی‌شده‌ی بازار را در آن نشان دهد.

نظر چامسکی درباره‌ی تمایل دولت‌ها به بازارهای آزاد

در بخش بعدی کتاب، نویسنده بحث در باب تحت فشار قرار دادن افکار عمومی را به میان می‌کشد و با تأکید بر این واقعیت که یک جامعه‌ی دموکراتیک مقبول بر پایه‌ی مشروعیت و حق اخلاقی دولت در استفاده از قدرت دولتی بنا می‌شود، به انتقاد از دولت‌ها برای تحت فشار گذاشتن افکار عمومی می‌پردازد و از نظریات فیلسوفانی همچون دیوید هیوم نیز بهره می‌برد.

نوآم چامسکی، فصلی از کتاب بهره کشی از مردم را به بررسی اشتیاق شدید دولت‌ها به‌ویژه ایالات متحده به بازارهای آزاد، اختصاص می‌دهد و علاوه‌بر مرور روند این تمایل، به واکاوی تبعات آن مشغول می‌شود و از این رهگذر به‌شدت آن را به نقد می‌کشد. در فصلی از کتاب، سخنرانی‌ای از این فیلسوف آمریکایی که در دانشگاه کیپ‌تاون آفریقای جنوبی ایراد شده، پیش روی مخاطبان قرار می‌گیرد. او در این بحث از دموکراسی بازار در یک نظم نئولیبرالی می‌گوید.

چامسکی همچنین از قیام ارتش آزادی‌بخش ملی زاپاتیستا سخن به میان می‌آورد و تاریخ این قیام و پیامدهای اقتصادی آن را مرور می‌کند. در آخرین بخش‌های کتاب نیز از سلاح نهایی در مسیر مبارزه برای آزادی و عدالت دم می‌زند و از انبوه افراد هوشیاری سخن می‌گوید که نسبت به تبعات نئولیبرالیسم آگاه شده‌اند. به این ترتیب نوآم چامسکی در کتاب بهره کشی از مردم از زوایای مختلفی به مقوله‌ی لیبرالیسم نظر می‌اندازد تا زوایای پنهان و دور از چشم مانده‌ی این حوزه را به شکلی صریح و بی‌پرده به منصه‌ی ظهور بگذارد. اثری قابل تأمل که مژگان آموزگار آن را به فارسی برگردانده و نشر شما برای چاپ آن کوشیده است.

کتاب بهره کشی از مردم برای شما مناسب است اگر

• به مطالعه در حوزه‌ی اقتصاد سیاسی علاقه دارید.
• می‌خواهید از نظریات نوآم چامسکی نسبت به نئولیبرالیسم آگاهی پیدا کنید.
• در پی منبع جامعی می‌گردید که تأثیرات نئولیبرالیسم بر نظم جهانی را به شکل صریحی تشریح کند.

در بخشی از کتاب بهره کشی از مردم: نئولیبرالیسم و نظم جهانی می‌خوانیم

معماران اصلی نئولیبرال در معاهده‌ی بین‌المللی واشنگتن، اربابان اقتصاد خصوصی هستند. آن‌ها عمدتاً سهام‌داران اصلی شرکت‌های سهامی بزرگ هستند که اقتصاد بین المللی را کنترل می‌کنند و ابزار تسلط بر شکل‌گیری سیاست و همچنین ساختار اندیشه و عقیده را در اختیار دارند. ایالات متحده به دلایل آشکاری نقش ویژه‌ای در این نظام دارد. با اقتباس از کلمات تاریخ شناسِ دیپلماتیک، جرالد هینز، که از تاریخ‌شناسان ارشد سازمان سیا است، به دنبال جنگ جهانی دوم، ایالات متحده تقبل کرد که خارج از منافع خود، مسئولیتی برای تأمین اجتماعی نظام سرمایه‌داری دنیا داشته باشد. هینز به‌عنوان یک مورد ویژه به آنچه که آمریکایی کردن برزیل می‌نامید اشاره کرد، سخنان او اغلب صحیح بود.

ایالات متحده‌ی آمریکا مدت‌ها قبل از جنگ جهانی دوم، اقتصاد بزرگ جهان بوده است، و در طول جنگ نیز اقتصادش رونق گرفت در حالی که رقبای ایالات متحده به شدت ضعیف شدند. اقتصاد هماهنگ شده از زمان جنگ بالاخره توانست بر رکود اقتصادی بزرگ غلبه کند. تا پایان جنگ، ایالات متحده بدون سابقه‌ی تاریخی نیمی از ثروت جهان و موقعیتی قدرتمند را در اختیار داشت. همان‌طور که انتظار می‌رفت، معماران اصلی سیاست در نظر داشتند که این قدرت را در طرح یک نظام جهانی در جهت منافعشان به کار بگیرند.

اسناد بلند پایه، عوامل اصلی‌ای که این منافع را تهدید می‌کنند شرح می‌دهد، بخصوص رژیم‌های تندرو و ملی‌گرای آمریکای لاتین که جوابگوی ِ فشار مردم بودند. مردمی که خواهانِ بهبود سریع سطح پایین زندگی توده‌ها و توسعه برای نیازهای داخلی هستند. این گرایش‌های مردمی در ایجاد شرایط مناسب برای سرمایه‌گذاری بخش خصوصی، و بازگشت سود کافی و حفاظت از مواد اولیه و اموال ایالات متحده در تعارض بودند. به چنین دلایلی، برنامه‌ریز حرفه‌ای و با نفوذ ایالات متحده، جورج کنان توصیه کرد: باید از اهداف مبهم و غیر واقعی مانند حقوق بشر، افزایش استانداردهای زندگی و دموکراتیک شدن صحبت نکنیم و باید با مفاهیم قدرت مستقیم سر و کار داشته باشیم نه این که مانع شعارهای آرمان‌گرا درباره‌ی نوع‌دوستی و خیرخواهی جهانی شویم، در واقع چنین شعارهایی خوب و در مذاکرات اجتماعی الزامی هستند.

فهرست مطالب کتاب

مقدمه
نئولیبرالیسم و نظم جهانی
توافق بدون رضایت
اشتیاق و علاقه‌ی شدید به بازارهای آزاد
دموکراسیِ بازار در یک نظم نئولیبرالی
قیام زاپاتیستا
سلاح نهایی
انبوهی از افراد هوشیار