کتاب صوتی فلیکس و سرچشمه‌ی اسرار

در کتاب صوتی فلیکس و سرچشمه‌ی اسرار، با پسری به نام فلیکس روبه‌رو هستیم که افسردگی مادرش او را از دنیای مدرن پاریس به ریشه‌ها و سرزمین مادری‌اش، آفریقا می‌کشاند و وی را با دنیایی جادویی و افسانه‌ای با باورها و آیین‌های کهن آشنا می‌کند. اریک امانوئل اشمیت این کتاب را در ژانر داستان‌های اجتماعی خارجی با حال‌ و هوای بومی، نگاشته است.

درباره‌ی کتاب صوتی فلیکس و سرچشمه‌ی اسرار

سنگال یکی از کشورهای آفریقایی است که سال‌ها مستعمره‌ی فرانسه بود. در نیمه‌ی دوم قرن بیستم، سنگال از زیر سلطه‌‌ی این کشور اروپایی خارج شد و جمهوری دموکراتیک آن شکل گرفت. سنگالی‌های بسیاری به امید زندگی بهتر به فرانسه مهاجرت می‌کنند و بخش درخور توجهی از جمعیت آفریقایی‌های ساکن این کشور را تشکیل می‌دهند. اما اخیراً فرانسه شاهد مهاجرت گروهی از فرانسوی‌های سنگالی‌تبار به زادگاه پدر و مادرشان بوده‌ است. بسیاری از سنگالی‌هایی که قصد بازگشت به سرزمین مادری‌شان را دارند، تبعیض نژادی را یکی از مهم‌ترین علت‌های تمایل به بازگشت عنوان کرده‌اند و اظهار می‌کنند که به دنبال یافتن ریشه‌های خود در آفریقا هستند. اریک امانوئل اشمیت (Éric-Emmanuel Schmitt) در کتاب صوتی فلیکس و سرچشمه‌ی اسرار (Félix et la source invisible) دقیقاً داستانی با چنین موضوعی خلق کرده است؛ یعنی مهاجرت پسری فرانسوی و سنگالی‌تبار به سرزمین مادری‌ در جستجوی هویت و ریشه‌های آفریقایی‌اش.

قهرمان کتاب صوتی فلیکس و سرچشمه‌ی اسرار، فلیکس، پسری دوازده‌ساله و سیاه‌پوست، است که با مادرش در محله‌ی بلویل پاریس زندگی می‌کند. فاتو، مادر فلیکس، زمانی زنی شاد و سرزنده بود که کافه‌ای را در پاریس اداره می‌کرد، روابطی نزدیک و دوستانه‌ با مشتریانش داشت و به وجود پسرش افتخار می‌کرد. اما گذشت زمان زندگی او را دگرگون کرد. دکترها به فلیکس گفتند که مادرش مبتلا به افسردگی شده است و برای او قرص‌های ضد افسردگی تجویز کردند که چندان تأثیری نداشت. فاتو تنها جسمش حضور داشت و روحش در جایی دیگر سیر می‌کرد. همین باعث می‌شود تا فلیکس از دایی‌اش، به نام بامبا، بخواهد به فرانسه بیاید و به خواهر خود کمک کند.

دایی بامبا که با باورها و بینش سنگالی‌ها انس گرفته با دیدن چشمان بی‌فروغ و صورتی که رنگ خاکستر گرفته، فاتو، خواهر کوچک خود را، یک مرده‌ی متحرک می‌نامد؛ اما فلیکس از بامبا می‌خواهد به او کمک کند تا بتواند روح مرده‌ی مادرش را زنده کند. فلیکس برای نجات مادرش سفری را به آفریقا و به دهکده‌ی مادری خود آغاز می‌کند. این سفر او را به سرچشمه‌ای نامرئی در جهان هدایت می‌کند. به دنیایی که برای طبیعت، روح قائل است و جنگل و رودخانه را زنده و جاندار می‌پندارد، یعنی همان چیزی که به آن آنیماتیسم گفته می‌شود.

کتاب صوتی فلیکس و سرچشمه‌ی اسرار داستانی اجتماعی است که پدیده‌ی مهاجرت ساکت را مدنظر قرار می‌دهد و از طریق آن به دنیای اسرارآمیز بومیان آفریقا و باورهای آنیمستی نفوذ می‌کند. این کتاب اریک امانوئل اشمیت را انتشارات قطره با ترجمه‌ی شهلا حائری به صورت متنی منتشر کرده است. نشر صوتی واوخوان نیز این کتاب را با صدای پریسا دهنوی در اختیار علاقه‌مندان به داستان صوتی قرار داده است.

نکوداشت‌های کتاب فلیکس و سرچشمه‌ی اسرار

• رمانی باروح و جادویی. (هفته‌نامه‌ی فرانسوی لِپوینت)
• فوق‌العاده آرامش‌بخش. (هفته‌نامه‌ی فرانسوی لِوی)
• کتاب فلیکس و سرچشمه‌ی اسرار یک افسانه‌ی آنیمیستی عالی است. (هفته‌نامه‌ی ادبی فیگارو)

کتاب صوتی فلیکس و سرچشمه‌ی اسرار برای چه کسانی مناسب است؟

این کتاب برای تمام کسانی که به ادبیات فرانسه، داستان‌های اجتماعی و فضاهای بومی علاقه‌مند هستند، مناسب است.

در بخشی از کتاب صوتی فلیکس و سرچشمه‌ی اسرار می‌شنویم

در حین انتظار برای بهبودی مامان، زندگی جدیدی آغاز شد. اگر مامان هیچ نشانی از زندگی از خودش نشان نمی‌داد، در عوض دایی بامبا برای زندگی روزمره‌ی مصیبت‌بار ما تفنن‌های نشاط‌آوری فراهم می‌کرد. با صدای بلند می‌خندید، شوخی می‌کرد، آواز می‌خواند، می‌رقصید. تمجیدهای دلنشین سرهم می‌کرد و با شوق و اشتیاق از هر چیز کوچکی به حیرت می‌افتاد. تنها یک نقطه ضعف داشت. صبح‌ها و شب‌ها، یک ساعت و نیم باید به آراستن خودش می‌پرداخت. بنابراین دیگر کسی به حمام دسترسی نداشت. ناگفته نماند که وقتی از آنجا خارج می‌شد، ظاهرش حرف نداشت. چشم‌های براق، موها شانه زده، پوست لطیف، ریش زده، معطر، در لباسی مثل یک شاهزاده. ولی به هر حال به محض اینکه خودش را در آنجا محبوس می‌کرد و به محض اینکه در می‌زدم، با صادق‌ترین لحن دنیا فریاد می‌زد: «همین الان آمدم.»