کتاب صوتی هوش چندگانه گاردنر

کتاب صوتی هوش چندگانه گاردنر اثر هوارد گاردنر، به تحلیل و بررسی این موضوع که هوش آدمی فقط مهارتی در یک زمینه‌ی خاص نیست بلکه دامنه‌‌ی وسیع‌تری دارد، می‌پردازد.

هوارد گاردنر (Howard Gardner) تئوری هوش‌های چندگانه را اولین‌بار در سال 1983 و در کتاب وید به بنام چارچوب ذهن مطرح کرد و سپس به عنوان یک مدل کلاسیک برای درک توانایی‌های هوشی انسان مورد استفاده قرار گرفت و عرصه‌ی تعلیم و تربیت را به کلی دگرگون ساخت. امروزه این نظریه در نهادهای آموزشی، تحصیلی و تربیتی به نحو گسترده به کار می‌رود. عصاره‌ی این اندیشه بیان می‌دارد که هوش آدمی فقط مهارتی در زمینه‌ی حل مسائل ریاضی و معماهای تصویری نیست بلکه دامنه‌ای بسیار بزرگ‌تری دارد و قابلیت‌هایی در زمینه‌ی موسیقی، حرکات بدنی، درک عواطف و احساسات خود و دیگران، شناخت عوامل طبیعت و... را نیز در بر می‌گیرد.

گاردنر نظریه‌های سنتی هوش را مورد انتقاد قرار داد و اشاره کرد که آن‌ها تمام توانایی‌های انسان را در بر نمی‌گیرند. نظریه‌ی هوش‌های چندگانه ابتدا توسط تعدادی از روانشناسان و متخصصان تعلیم و تربیت رد شد. اما بعدها مورد توجه زیادی به خصوص در عرصه‌ی تعلیم و تربیت قرار گرفت. هوارد گاردنر معتقد بود که انسان دارای هوش‌های زیادی است که در کتاب صوتی هوش چندگانه گاردنر (Howard Gardner multiple intelligences) با هوش‌هایی از قبیل «هوش ریاضی، منطقی»؛ «هوش کلامی، زبانی»؛ «هوش موسیقیایی»؛ «هوش بدنی، جنبشی»؛ «هوش بصری، فضایی»؛ «هوش بین فردی»؛ «هوش طبیعت‌گرا» «هوش درون فردی»؛ و... آشنا خواهید شد. نظریه گاردنر درباره‌ی این موضوع است که همه‌ی انسان‌ها تمامی این هوش‌ها را دارا هستند، اما ترکیب این هوش‌ها در نزد افراد متفاوت است. فردی ممکن است در هوش منطقی، ریاضی قوی باشد و دیگری در هوش موسیقایی.

با این فرضیه معلمان و متخصصان تعلیم و تربیت بار سنگینی را به دوش خواهند داشت. اولین وظیفه‌ی آنان شناخت استعدادها و توانایی‌های دانش‌آموزان خود است و قبول این نکته که آن‌ها افرادی منحصر به فرد و بی‌همتا هستند و در گام دوم متناسب ساختن روش‌های تدریس با این استعدادهای متنوع است. این تئوری و نظریه مورد استفاده‌ی بسیاری از مدارس در آمریکای شمالی و سایر نقاط جهان قرار گرفت و پیامدهای مثبتی را به همراه داشت. البته کسانی هم بودند که از کاربرد این تئوری در مدارس انتقادهای فراوانی نمودند، به هر حال تأثیر مثبت این تئوری بر فرآیندهای آموزشی در مدارس به راحتی قابل انکار نیست.