کتاب خط ویژه: مجموعه یادداشت‌های طنز ژورنالیستی

کتاب خط ویژه: مجموعه یادداشت‌های طنز ژورنالیستی نوشتۀ کامران شرفشاهی، گزیده‌ای از 20 یادداشت طنز دربارۀ مسائل اجتماعی، سیاسی، اقتصادی و فرهنگی است که در نشریات گوناگون اعم از روزنامه، هفته‌نامه و ماهنامه در طول سالیان گذشته چاپ و منتشر شده است.

یادداشت طنز ژورنالیستی از پیشینه‌ی چندان دور و درازی برخوردار نیست و سابقه‌ی حیات آن نزدیک به ظهور پدیده‌ی روزنامه‌نگاری در ایران است.

ویژگی یادداشت‌های طنز ژورنالیستی در درگیر بودن آن با مشکلات و معضلات اجتماعی، سیاسی، فرهنگی و اقتصادی است. به عبارت دیگر سوژه‌ی یادداشت‌های طنز ژورنالیستی به تناسب اوضاع و احوال جامعه انتخاب می‌شود. این گزینش گاه حالت جوششی دارد و طنزپرداز به اثر مواجهه با واقعه‌ای، مبادرت به نوشتن آن می‌کند و یا به سفارش سردبیر یا دبیر سرویس در این زمینه قلم‌ می‌زند.

نقطه ضعف بسیاری از یادداشت‌های طنز ژورنالیستی در پیوستگی تام آن با یک رخداد یا موضوع خاص است که موجب می‌شود با گذشت زمان از حلاوت و ماندگاری آن کاسته شود یا به اصطلاح تاریخ مصرف آن سرآید. البته هوشمندی نویسنده و به‌ کارگیری شیوه‌های مدبرانه می‌تواند این آفت را تا حد قابل‌ ملاحظه‌ای از بین ببرد و گواه این مدعا یادداشت‌های طنزی‌ است که علاوه بر گذشت سال‌ها هنوز جذاب، جالب و خواندنی است.

ملاک و معیار انتخاب یادداشت‌های کتاب خط ویژه، سوژه و زاویه‌ی دیدی است که موجب می‌شود تا این یادداشت‌ها محدود و منحصر به زمان کوتاهی نباشد و به‌ علاوه از مضامین محسوس و ملموس‌تری بهره‌مند باشد.

در بخشی از کتاب خط ویژه می‌خوانیم:

شوخی کردن با دیگران کار سهل و آسانی نیست. چه بسا اشخاصی که خیلی دل‌شان می‌خواهد خودشان را به زور توی قلب این و آن جا بکنند و با شوخی‌های خود مجلس‌آرای تمام محافل باشند، اما تیرشان همیشه به سنگ می‌خورد.

بی‌تردید تلاش برای شاد کردن دل دیگران و فراهم آوردن لحظات خوش، صفت بسیار خوب و ارزنده‌ای است، اما این کار هم مثل کارهای دیگر این دنیا برای خودش فوت‌وفن و آدابی دارد.

به طور کلی آدم‌ها را در این زمینه می‌توان به دو گروه تقسیم کرد: گروه اول آدم‌هایی هستند که ذاتاً شوخ‌طبع هستند و هر کاری بکنند یا هر حرفی بزنند، بهانه‌ای می‌شود برای خنداندن دیگران، تا آن جا که حتی دیدن آن‌ها نیز مسرت‌بخش است و هرکس به محض دیدن آن‌ها بی‌اختیار نیشش تا بناگوشش باز می‌شود. و اما گروه دوم آدم‌ها، کسانی هستند که نسبت به خنداندن دیگران بی‌میل و رغبت نیستند و حتی به خودشان هم در این‌ باره خیلی زحمت می‌دهند اما به قول معروف چاقویشان کُند است و گاهی اوقات هم پیش می‌آید که از شوخی‌های خود نتیجه برعکس می‌گیرند، یعنی رنجش طرف مقابل را فراهم می‌کنند یا بدتر، کاری می‌کنند که طرف مقابل به اوج عصبانیت رسیده و با آن‌ها دست به یقه شود! حتی کار، گاهی اوقات بر سر یک شوخی نابجا آن‌قدر بالا گرفته که تبدیل به یک نزاع دسته‌ جمعی شده و کس یا کسانی جان عزیزشان را مفت و مجانی در این راه از دست داده‌اند!