کتاب فرهنگ ایرانی در آثار مهدی اخوان ثالث

همواره اثر ادبی یک نویسنده و شاعر محمل و قالبی است برای ظهور اندیشه‌ها و عقاید وی؛ و دست‌یابی به دامنۀ مفاهیم این عناصر مستلزم بررسی و تبیین دیدگاه‌های شاعر و نویسنده است که در آثارش متجلّی شده است.

مهدی اخوان ثالث از جمله شاعران بزرگ روزگار ما و ادب معاصر ایران بود که بر طبق تعریف واقعی از «شاعر»، شاعری به تمام معنا بود؛ که شیفتگی وی به ایران در شعر و نوشتارش هویدا است. وی شاگرد وفادار نیما یوشیج و یکی از مهمترین ارکان شعر نو فارسی است که پس از نیما خالق مهمترین آثار شعری معاصر است. اخوان از لحاظ سبک ادبی، ویژگی‌های زبانی، ساختار تلمیح گونه و مضامینِ ادیان قبل از اسلام، شاعری پیشتاز و نوآور بود. هر پژوهشگر، جدا از نقل قول‌ها و گفتارهای پراکنده و متفاوتی که دربارۀ شخصیّت و اندیشه و اشعار اخوان ثالث وجود دارد؛ بنابر دلایل و نشانه‌ها و به استناد اقوال و کتب پژوهشی دربارۀ وی و حتّی با تکیه بر باورهای خود به طرح سیمای شخصیّت اخوان و آثار وی پرداخته است

در این کتاب نگارنده عناصر چشمگیر فرهنگ ایرانی را در تمامی آثار شعری اخوان (کلاسیک و نو) به طور سلیقه‌ای و تجربی گزینش کرده است؛ و مباحث آن به طور کلّی در سه پاره تدوین و تنظیم گشته است:

پارۀ اول مشتمل بر سالشمار زندگی اخوان فرهنگ و تبیین مقوله‌های فرهنگی که شامل (اسطوره، مثل، موسیقی، نجوم، عرفان و معماری) است.

پارۀ دوم: بررسی مختصّات زبان شعری مهدی اخوان ثالث که شامل (باستان‌گرایی، بیان روایی، حماسی، بیان عامیانه (فولکلوریک) و...) است.

پارۀ سوم: تبیین و شرح ادیان پیش از اسلام چون (زردشت، مزدک، مانی و میترائیسم) است.