کتاب سوسیالیسم قرن بیست و یکم

جرمی گیلبرت با نگارش کتاب سوسیالیسم قرن بیست و یکم تلاش کرده تا به نظام سوسیالیسم فراتر از کارکرد صنعتی بپردازد و آن را در مقابل بحران‌های زیست‌محیطی، فناوری دیجیتال و تنوع اجتماعی قرار دهد. در این راستا به مفهوم دموکراسی مشارکتی پرداخته و از نقش جوامع محلی در ارتباط با آن سخن گفته است.

درباره‌ی کتاب سوسیالیسم قرن بیست و یکم

بازتعریف مفهوم سوسیالیسم در عصر دیجیتال و نقش آن در ارتباط با بحران‌های زیست‌محیطی و نابرابری‌های فزاینده، موضوع اصلی کتاب سوسیالیسم قرن بیست و یکم (Twenty-First Century Socialism) نوشته‌ی جرمی گیلبرت (Jeremy Gilbert) است. سوسیالیسم که نظامی با هدف ایجاد عدالت اجتماعی و کاهش نابرابری اقتصادی در جوامع است، در قرن بیست و یکم نیاز به بازنگری و بررسی مجدد در برخی زمینه‌ها داشته که این کتاب سعی کرده به نکات و مباحث مرتبط با آن بپردازد.

آگاهی کلی از نظام‌های سیاسی و اجتماعی رایج نه تنها برای سیاستمدارن بلکه برای دیگر اقشار جامعه نیز ضروری است؛ در ابتدای کتاب سوسیالیسم قرن بیست و یکم جرمی گیلبرت به معرفی بحران‌های معاصر مانند تغییرات اقلیمی، نظارت‌های فراگیر و نابرابری اقتصادی که ماحصل اعمال نظام سرمایه‌داری در کشورها است پرداخته و از سوسیالیسم به‌عنوان تنها جایگزین درست آن یاد می‌کند. او سپس مضرات متعدد سرمایه‌داری را برشمرده و در مقابل مزایای سوسیالیسم را بررسی کرده است. از جمله آسیب‌های نظام سرمایه‌داری کالامحور بودن اقتصاد و در نتیجه انباشت سرمایه در دست تولیدکنندگان و تکرار چرخه‌ای باطل به سمت تولید انبوه است. حتی اگر بازتعریف‌هایی که در قرن جدید از این مفهوم صورت گرفته را بررسی کنیم، باز هم با مسئله‌ی تمرکز قدرت در دست عده‌ای محدود مواجه می‌شویم. در فصل اول به‌تفصیل به جنبه‌های مختلف سرمایه‌داری پرداخته شده است.

در بخش دوم از کتاب سوسیالیسم قرن بیست و یکم، تحولات تاریخی، سیاسی و اقتصادی که منجر به وضعیت کنونی شده‌اند به بحث گذاشته شده و نقش هر تحول از جمله ظهور نئولیبرالیسم و جهانی شدن در اقتصاد و نظام‌های حاکم مورد تحلیل قرار گرفته است. جرمی گیلبرت در این بخش بحران‌های فعلی موجود در زمینه‌های سیاست، اقتصاد و محیط زیست را برشمرده و در ادامه راهکارهایی را برای جلوگیری از پیشرفت این بحران‌ها ارائه کرده است.

گیلبرت در فصل‌های نهایی کتاب سوسیالیسم قرن بیست و یکم، به شیوه‌ای نوین به این نظام پرداخته و با تأکید بر دموکراسی مشارکتی، هدف را رسیدن به عدالت اجتماعی و پایداری زیست‌محیطی معرفی می‌کند. ایدئالی که برای تحقق بخشیدن به آن، سازمان‌دهی اجتماعی، آموزش سیاسی و استفاده از فناوری‌های نوین واجب و ضروری است. باور اشتباهی که درمورد سوسیالیسم وجود دارد ایجاد تصویر ایدئالی است که از یک جامعه‌ی کامل ترسیم می‌کند و این مخالف واقعیت است. جرمی گیلبرت در این کتاب با جزئیات این تفاوت‌ها را مورد مطالعه قرار داده و نظام‌های جایگزین را در مقیاس خرد و کلان بررسی کرده است.

این کتاب توسط روژان مظفری ترجمه شده و به همت انتشارات شوند در اختیار مخاطبان قرار گرفته است.

کتاب سوسیالیسم قرن بیست و یکم برای چه کسانی مناسب است؟

مطالعه‌ی کتاب پیش رو به پژوهشگران و تحلیل‌گران سیاسی و دانشجویان این رشته توصیه می‌شود.

در بخشی از کتاب سوسیالیسم قرن بیست و یکم می‌خوانیم

هر سوسیالیسمی در دوران معاصر باید بتواند به بحران اقلیمی، به شرایط ایجاد شده با انقلاب سایبرنتیک و جهانی‌سازی، به انقلاب فرهنگی که جهان پسامدرنِ ما را آفریده و به اثرات قدرت نئولیبرال پاسخ دهد. باید با شرکت‌های پلتفرم یعنی بزرگ‌ترین تمرکز سرمایه که جهان تاکنون دیده است، مقابله کند.

همه‌ی این‌ها چندین پیامد دارد. سوسیالیسم معاصر نمی‌تواند ماهیت اقتدارگرا داشته باشد و بر فرهنگ همنوایی و همرنگی تکیه کند، مانند کاری که سوسیالیسم قرن بیستم اغلب انجام می‌داد. بعد از انقلاب فرهنگی، دیگر این روش کار نمی‌کند. هم‌زمان، در هر حوزه از زندگی اجتماعی که نئولیبرالیسم سعی کرده آن را به بازاری رقابتی تبدیل کند، سوسیالیسم در عوض باید تعاون خلاق و دموکراسی را ترویج دهد. با به رسمیت شناختن بحران دموکراسی نمایندگی لیبرال، باید ایده‌ی اشکال بیشتر مشارکتی، فراگیر، مشورتی و مستمرِ دموکراسی را در بسیاری از بسترهای نهادی پذیرفت. سوسیالیسم باید افراد را قادر سازد تا به‌ صورت گروهی با یکدیگر کار کنند - در اجتماعات خود، در محل کار و در بسیاری از موقعیت‌های دیگر - و این همکاری را به عنوان چیزی هم توانمندساز و هم رهایی‌بخش تجربه کنند. از طرفی نمی‌توان انتظار داشت که گروه‌های انسان‌ها همگی به محله‌ها و محل کار محدود شوند. در دنیای دیجیتال، بسیاری از مردم به شبکه‌های آنلاین خود دلبستگی بیشتری احساس می‌کنند تا به شبکه‌های ارگانیک خود. گاهی اوقات این امر می‌تواند مشکل‌ساز باشد، اما از طرفی می‌تواند فرصت‌های خارق‌العاده‌ای را برای شبکه‌های بزرگ پراکنده‌ی مردم ایجاد کند تا با یکدیگر همکاری کنند.