کتاب آواره و خدایان زمین

ماجراهای مردی آواره و سه الهه، موضوع محوری مجموعه داستانک‌های کتاب آواره و خدایان زمین است که توسط جبران خلیل جبران نوشته شده. این کتاب با عناصر فرهنگ عرب و شاعرانگی موجود در آن عجین شده و بازتابی از حکمت شرقی به حساب می‌آید. این مجموعه شعر منثور روایت‌گر سفری معنوی است که از زبان مردی آواره، در قالب داستان‌های مینی‌مالیستی روایت می‌شود.

درباره‌ی کتاب آواره و خدایان زمین

نگاهی عمیق و عرفانی به اشیا، موجودات و پدیده‌ها، از ویژگی‌های آثار نویسنده‌ی لبنانی - آمریکایی، جبران خلیل جبران (Khalil Gibran) است که در کتاب آواره و خدایان زمین (The Wanderer) نیز نمود پیدا کرده است. او در این کتاب که شامل دو دفتر است، ابتدا داستان مردی آواره را روایت می‌کند که برای مدتی کوتاه مهمان خانواده‌ای می‌شود و در داستانک‌های بعدی، از زبان مرد آواره به روایت آنچه در راه می‌بیند و می‌شنود، می‌پردازد. این مجموعه داستان شاعرانه سرشار از رمز و رازهای عرفانی است و با توصیفات دقیق و نگاهی غیر‌مادی به پدیده‌ها، سفر معنوی شخصیت اصلی را پیش چشممان تصویر می‌کند. در دل این داستانک‌ها، آموزه‌های اخلاقی فراوانی است که از گفت‌وگو‌ی پرندگان، چرندگان و هر آنچه در طبیعت دیده می‌شود، انعکاس می‌یابد. جبران خلیل جبران در دفتر اول از این کتاب، با زبانی شیوا و بیانی شاعرانه، از اهمیت نیکی و صداقت و اصالت سخن می‌گوید و مخاطب را به تفکر درباره‌ی پدیده‌ها دعوت می‌کند. از این منظر در اثر او می‌توان نمودهای بارز حکمت شرقی را مشاهده کرد و نه تنها با تحولات درونی انسان‌ها، که با حکمت خاموش اشیا، حیوانات، پرندگان، گیاهان، آبزیان و خلاصه تمامی مخلوقات همراه شد و به بازنگری عرفانی از زندگی رسید.

دفتر اول از کتاب آواره و خدایان زمین، با نگاهی نو و شاعرانه به مسائل اخلاقی و اشتباهات انسان‌ها می‌پردازد و به این منظور از موجودات و راه و رسم زیست طبیعی آن‌ها بهره می‌جوید. ترکیبی جالب از ناگزیری خوی وحشی حیوانات و اعمال و تفکر انسانی، موضوعی است که این مجموعه را به اثری تأمل‌برانگیز و ماندگار تبدیل کرده است. لطافت طبع و رندی‌ای که در زبان حیوانات این داستانک‌ها مشهود است، تا حد زیادی آن را در دسته‌ی فابل‌ها جای می‌دهد. همچنین آشنایی‌زدایی از پدیده‌ها و رفتارهای اجتماعی، مسئله‌ی دیگری است که نویسنده در این کتاب، دستمایه‌ی خود قرار داده است؛ موضوعی که به خواننده فرصت تفکر و بازنگری نسبت به رویدادهای گوناگون داده و او را به صلحی پایدار با جهان هستی سوق می‌دهد.

دفتر دوم از کتاب آواره و خدایان زمین، با ظهور سه الهه آغاز می‌شود. الهگانی که برای هرکدام مسیری است و وظیفه‌ای؛ که جبران خلیل جبران به زیبایی و لطف، آن را به داستان‌های کوتاه شاعرانه تبدیل کرده است. این دفتر با نام خدایان زمین، روایت‌گر اولین مواجهه‌ی سه الهه با زمین و پدیده‌های موجود در آن است. حسرتی که در ابتدا بر این سه الهه غلبه می‌کند، می‌تواند نمودی از اولین مواجهه‌ی انسان با تلخ‌کامی‌های زندگی باشد. اما چیزی که این بخش از کتاب آواره و خدایان زمین را ویژه می‌کند، روایت انس و علاقه‌ای است که میان الهگان و زمین به تدریج شکل می‌گیرد. موضوعی که ما را با اساس خلقت، پیچیدگی‌های آن و مسائل تلخ و شیرین گوناگون آشتی می‌دهد. در واقع این بخش با تزریق نوعی الوهیت، نگاهی فرازمینی به پدیده‌ها ارائه می‌دهد که ما را در پذیرش هرچه بیش‌تر پدیده‌های غیرقابل کنترل، یاری می‌کند. همچنین این اثر دارای نگاهی انتقادی به انحرافات اخلاقی انسان‌ها است که از زبان سه الهه بیان می‌شود.

کتاب آواره و خدایان زمین اثری شاعرانه و آموزنده در قالب داستان کوتاه است که لذت مطالعه‌ی اشعار جبران خلیل جبران را تداعی کرده و ما را به تفکر عمیق درمورد جهان دعوت می‌کند.

این کتاب توسط عبدالرضا رضایى‌نیا ترجمه شده و به همت انتشارات افق در اختیار مخاطبان قرار گرفته است.

کتاب آواره و خدایان زمین برای چه کسانی مناسب است؟

مطالعه‌ی این کتاب برای علاقه‌مندان به داستان‌های مینی‌مالیستی، اشعار عربی و فرهنگ شرقی بسیار لذت‌بخش خواهد بود.

در بخشی از کتاب آواره و خدایان زمین می‌خوانیم

عقاب و چکاوک بر‌ صخر‌ه‌‌اى با هم دیدار‌ کر‌دند. چکاو‌ک گفت: «صبح به خیر‌، آقا!» عقاب از‌ اوج نگاهى انداخت و با صدایى بسیار‌ آهسته گفت: «صبح به خیر‌!»

چکاوک گفت: «امیدوار‌م همه‌چیز‌ بر‌ وفق مُر‌ادت باشد، آقا!»

عقاب گفت: «آر‌ى! همه چیز‌ بر‌ وفق مُر‌اد است اما آیا نمى‌دانى که من سلطان پر‌ندگانم و تو اجاز‌ه ندار‌ى پیش از‌ آن‌که من با تو سخن بگویم، با من سخن بگویى؟»

چکاوک گفت: «شک ندار‌م که ما از‌ یک خانواده‌ایم.»

عقاب با تحقیر‌ به او خیر‌ه شد و گفت: «چه کسى گفت که من و تو از‌ یک خانواده‌ایم؟»

چکاوک پاسخ داد: «اما من دوست دار‌م این مطلب ر‌ا یادآور‌ى کنم که من مى‌توانم تا اوج‌ها بپر‌م. مى‌توانم آواز‌ بخوانم و شادمانى به دل دیگر‌ فر‌ز‌ندان ز‌مین بر‌سانم، اما تو نمى‌توانى شادمانى و لذت ر‌ا به آنان هدیه کنى.»

در‌ این هنگام عقاب خشمگین شد و گفت: «شادمانى و لذت! اى موجود کوچک پر‌ادّعا، من مى‌توانم با ضر‌به‌ى منقار‌ى تو ر‌ا - که فقط انداز‌ه‌ى پاهاى منى - از‌ هم بدر‌ّم.»

از‌ چکاوک چه بر‌مى‌آمد جز‌ آن‌که بر‌ پشت عقاب بپر‌د و پر‌هاى عقاب ر‌ا به منقار‌ بگیر‌د. عقاب بر‌آشفته و پر‌یشان با تمام توان بال ز‌د، هر‌ چه مى‌توانست اوج گر‌فت و تلاش کر‌د تا چکاوک ر‌ا از‌ پشتش پر‌ت کند، اما نتوانست. سر‌انجام با همه‌ى خشم و عصبانیت بر‌ بلندتر‌ین صخر‌ه‌اى که از‌ آن پر‌یده بود، فر‌و افتاد اما چکاوک کوچک از‌ پشتش جدا نشده بود.

عقاب ز‌بان به ناسز‌ا گشود بى‌آن‌که کار‌ى از‌ او بر‌آید.