کتاب معرفت شناسی، ترجمهی تعدادی از مدخلهای دانشنامهی فلسفهی استنفورد است که توسط تعدادی از اساتید و متخصصان برترین دپارتمانهای فلسفهی جهان نوشته شده و همه ذیل مبحث معرفتشناسی قرار میگیرد. کتاب پیش رو شامل هفت مدخل مجزا به قلم افراد مختلفی از جمله تامس کلی، استاد دانشگاه پرینستون و گرت ویلیامز، استاد دانشگاه لنکستر است که همگی با قلمی ساده و روان به هدف معرفی کلی مباحث فلسفی به مخاطبان غیرمتخصص نوشته شدهاند.
دربارهی کتاب معرفت شناسی
کلمهی معرفتشناسی یا اپیستمولوژی (Epistemology) ترکیبی از دو واژهی اپیستمه بهمعنای دانش یا فهم و لوگوس بهمعنای استدلال یا تبیین است. معرفتشناسی یکی از ابتداییترین و اساسیترین مباحث فلسفی بوده و قدمتی به درازای تاریخ فلسفه دارد. درک نحوهی تعقل انسان، چگونگی تعیین صدق و دروغ، تشخیص واقعیت و فریب، درک انواع ادراکهای حسی، منطقی و شهودی و باورپذیری عینیات و شواهد، از مسائل و سوالاتی است که از ابتدای تاریخ تا امروز ذهن فیلسوفان و نظریهپردازان تاریخ را درگیر خود کرده. کتاب معرفت شناسی از مجموعهی دانشنامهی فلسفهی استنفورد (Stanford Encyclopedia of Philosophy)، برخی از مهمترین این مسائل و سوالات را گرد آورده و توضیح و تبیین آنها را به سادهترین و دقیقترین شکل ممکن در اختیار مخاطبان فارسی زبان قرار داده است.

بخش اول کتاب تحت عنوان صدق (Truth) توسط مایکل گلنزبرگ (Michael Glanzber) استاد دانشگاه راتگرز نوشته شده و تاریخ مختصری پیرامون تعریف صدق و الزامات و پیامدهای آن در نظریات و ایدههای فلسفی را ارائه داده است. بخش دوم کتاب معرفت شناسی تحت عنوان دروننگری (Introspection) توسط اریک شوئیتسگبل (Eric Schwitzgebel) نوشته شده و همانگونه که از عنوان کتاب پیداست، به تعریف این مفهوم در فلسفه و تحلیل و تشریح پیامدهای آن در نظریات علمی و فلسفی متفکران پرداخته است. بخش سوم کتاب تحت عنوان شهود (Intuition) توسط جوئل پاست (Joel Pust) استاد دانشگاه دلاویر آمریکا نوشته شده و مانند دیگر فصلها تاریخ مختصری از تعریف و تبیین مفهوم شهود در فلسفه را به مخاطبان خود ارائه میدهد. بخش چهارم و پنجم کتاب به بدنآگاهی (Bodily Awareness) و شواهد (Evidence) بهترتیب توسط فردریک دو وینیمون (Frédérique de Vignemont) و تامس کلی (Thomas Kelly) اساتید دانشگاه آکسفورد و پرینستون نوشته شده است. بخش ششم کتاب تحت عنوان معرفت شناسی اجتماعی (Social Epistemology) توسط آلوین گلدمن (Alvin Goldman)، استاد دانشگاه راتگرز نوشته شده و تاریخ و رویکردهای مختلف معرفتشناسی اجتماعی را در فلسفه مطرح کرده است. بخش نهایی کتاب تحت عنوان عقل به روایت کانت (Kant’s Account of Reason) به قلم گرت ویلیامز (Garrath Williams) استاد دانشگاه لنکستر به نگارش درآمده و به توضیح مختصر و دقیقی از نظام معرفتشناختی ایمانوئل کانت اختصاص یافته است.
کتاب معرفت شناسی دهمین جلد مجموعهی دانشنامهی فلسفهی استنفورد است. تمام مدخلهای موجود در کتاب معرفت شناسی، پیش از این بهعنوان مجلدهای مجزایی بهوسیلهی مترجمان مختلف ترجمه و تحت مجموعهی دانشنامهی فلسفهی استنفورد نشر ققنوس منتشر شده است. در چاپهای جدید مجموعهی دانشنامهی فلسفهی استنفورد، تعدادی از مدخلهای مختصر و مرتبط مجموعه ذیل یک جلد کتاب چاپ شده و در اختیار مخاطبان فارسی زبان قرار گرفته است. مترجمان مدخلهای کتاب پیش رو بهترتیب مهدی محمدی، یاسر پوراسماعیل، مریم خدادادی، امیرحسین خداپرست، مهدی رعنایی و داود میرزایی هستند.
دربارهی مجموعهی دانشنامه فلسفه استنفورد
دانشنامهی فلسفهی استنفورد برای اولین بار در سال 1995، تحت نظارت جان پری و به هدف تقویت نقش آنلاین و دسترسپذیری بهتر دپارتمان فلسفهی استنفورد شروع به فعالیت کرد و امروز با وجود نزدیک به دو هزار مقاله و مدخل معتبری که در حوزهها و زمینههای مختلف فلسفه ارائه داده، بهعنوان یکی از معتبرترین مراجع علمی و فلسفی سطح اینترنت شناخته میشود. دانشنامهی فلسفهی استنفورد از متخصصان و پژوهشگران بیشماری در سرتاسر جهان کمک میگیرد و تیم سردبیرانی که بهعنوان بهترین متخصصان حوزههای خود شناخته میشوند تمام مطالب ارائه شده را مورد بررسی، تصحیح و بهروزرسانی دقیق قرار داده و آن را بهصورت رایگان در اختیار همگان قرار میدهند.

اگرچه تمام مطالب دانشنامهی استنفورد بهصورت رایگان در اختیار تمام علاقهمندان از سرتاسر جهان قرار دارد، اما به دلیل اینکه مطالب آن همه به زبان انگلیسی نوشته و منتشر شده ممکن است برای کسانی که به این زبان تسلط ندارند کاربردی نباشد. به همین دلیل انتشارات ققنوس با همکاری مترجمان و فلسفهپژوهان جوان ایرانی شروع به ترجمه و انتشار مدخلهای متنوع این دانشنامه در قالب جلدهای کوچک و مختصری به زبان فارسی کردند. امروزه بیش از صد جلد از کتابهای این مجموعه منتشر شده و در اختیار دانشجویان و علاقهمندان فلسفه در ایران قرار گرفته است.
کتاب معرفت شناسی برای چه کسانی مناسب است؟
مطالعهی کتاب معرفت شناسی را به تمام دانشجویان و علاقهمندان حوزههای فلسفهی غرب توصیه میکنیم.
در بخشی از کتاب معرفت شناسی میخوانیم
رابطه میان صدق و معنا تنها محمل ارتباط نزدیک صدق و زبان نیست. محملى دیگر ایدهی نسبت میان صدق و تصدیق است که در نوشتههاى دامت (مثلاً، Dummett 1959) بر آن نیز تأکید فراوان رفته است. این مطلب را نیز مىتوان به قالب یک شعار درآورد:
صدق هدف تصدیق است.
طبق این شعار، هدف کسى که تصدیق مىکند این است که سخن صادقى بگوید.
بهسادگى مىتوان این شعار را به نحوى بیان کرد که کاذب به نظر برسد. مسلماً هدف بسیارى از گویندگان این نیست که سخن صادقى بگویند. همه کسانى که دروغ مىگویند چنیناند. هر گویندهاى که هدفش چاپلوسى یا فریب دادن باشد، هدفى غیر از صدق را دنبال مىکند. اما در پس این شعار در باب نسبت صدق و تصدیق انگیزهی کمابیش متفاوتى وجود دارد. در اینجا تصدیق به چشم فعلى نگریسته شده که در آن برخى قواعد قوامبخشاند. چنانکه اغلب گفته مىشود، همتاى طبیعى تصدیق در اینجا بازىها هستند، بازىهایى مانند شطرنج یا بیسبال، که توسط پارهاى قوانین تعریف مىشوند. این شعار مىگوید اینکه هدف تصدیقها صدق است قوامبخش فعل تصدیق کردن است. هر تصدیقى بالطبع آنچه را مىگوید به عنوان چیزى که صادق است عرضه مىدارد، و هر تصدیقى که صادق نباشد، به صرف همین واقعیت در معرض نقد است، خواه کسى که فعل تصدیق را انجام مىدهد خود خواسته باشد سخنى صادق بگوید یا سخنى کاذب.
بله























































