کتاب فلسفه به وقت سه صبح: مصاحبه‌های ریچارد مارشال با فیلسوفان پیشرو معاصر

مصاحبه‌های ریچارد مارشال با فیلسوفان معاصر یکی از جذاب‌ترین بخش‌های نشریه‌ی تری.ای.ام (3AM:Magazine) است. مهدی رعنائی گزیده‌ای از بهترین مصاحبه‌های فلسفی این نشریه را در کتاب فلسفه به وقت سه صبح گردآوری کرده است.

درباره‌ی کتاب فلسفه به وقت سه صبح

ریچارد مارشال (Richard Marshall) که یکی از ویراستان اصلی نشریه‌ی تری.ای.ام است در سلسله مصاحبه‌های جذابی که در زمینه‌ی فلسفه طراحی کرده است، به سراغ شماری از مهم‌ترین و جنجالی‌ترین چهره‌های فلسفه‌ی معاصر می‌رود. گاهی هم بنا به اهمیت موضوع با چهره‌های کمتر شناخته‌شده‌ای پای بحث نشسته که نظریات بنیادینی ندارند اما مسلط‌تر از هر متخصص دیگری می‌توانند درباره‌ی موضوعی مهم سخن بگویند.

کتاب فلسفه به وقت سه صبح شامل مصاحبه‌های گوناگون با فیلسوفانی است که عمدتاً چهره‌های شناخته‌شده‌ای در فلسفه‌ی تحلیلی هستند. افرادی مانند رابرت‌ استالنیکر (Robert Stalnaker)، اسکات سومز (Scott Soames) و کیت فاین (Kit Fine) که از مهمترین متفکران فلسفه‌ی تحلیلی در سال‌های اخیر هستند تا چهره‌های جنجالی‌تری مانند سوزانا سیگل (Susanna Siegel) که از شناخته‌شده‌ترین متفکران معاصر در فلسفه‌ی ذهن است، در این مجموعه دیده می‌شوند.

مهدی رعنائی در گردآوری این کتاب در کنار فیلسوفان تحلیلی، به مصاحبه‌ها‌ی فیلسوفان معاصر قاره‌ای هم توجه کرده‌ است، افرادی مانند تری پینکارد (Terry Pinkard) و دالیا نسر (Dalia Nassar) که از مشهورترین شارحان فلسفه‌ی ایدئالیسم آلمانی هستند.

بحث‌های این مجموعه مصاحبه گستره‌ی وسیعی از ایده‌های فلسفی از معرفت‌شناسی نزد متفکران فلسفه‌ی تحلیلی تا پدیدارشناسی نزد ایدئالیست‌های آلمانی را در بر می‌گیرد. با اینکه مارشال تمام تلاش خود را کرده تا فیلسوفان در حرف‌هایشان استفاده از اصطلاحات فنی را به حداقل برسانند اما به دلیل پیچیدگی ماهیت بحث‌ها گاه خواننده نیاز دارد تا درباره‌ی موضوع مصاحبه دست به تحقیقات بیشتری بزند.

کتاب فلسفه به وقت سه صبح برای چه کسانی مناسب است؟

علاقه‌مندان به فلسفه‌ی تحلیلی معاصر و قاره‌ای، دوست‌داران مصاحبه‌های فلسفی، دانشجویان رشته‌های فلسفه و به‌طور کلی طرفداران تاریخ فلسفه‌ی غرب از خواندن این کتاب لذت فراوان خواهند برد.

با ریچارد مارشال بیشتر آشنا شویم

ریچارد مارشال دانش‌آموخته‌ی دکتری در فلسفه‌ی آموزش و پرورش است. وی در نشریه‌ی تری. ای. ام به عنوان مصاحبه‌کننده و یکی ویراستاران اصلی فعالیت می‌کند. مجموعه مصاحبه‌های فلسفی او در دانشگاه آکسفورد میان اهالی فلسفه مشهور است.

در بخشی از کتاب فلسفه به وقت سه صبح می‌خوانیم

چرا فیلسوف شدید؟

تری پینکارد: به عنوان دانشجوی کالج، در وضعیتی وارد دانشگاه شدم که نمی‌دانستم باید چه‌کار کنم. بنابراین در یک درس منطق صوری ثبت‌نام کردم، بدون اینکه واقعاً بدانم چه چیزی در انتظارم خواهد بود. مانند بسیاری از دانشجویان گذشته و حال، فکر می‌کردم گذراندن درسی در منطق واقعا می‌تواند مفید باشد .گمان می‌کردم منطق می‌تواند به من بیاموزد «چطور فکر کنم» و در نهایت می‌توانم تاجر، وکیل، قمارباز یا هر چیز دیگر بهتری شوم. در آن کلاس، استاد دربار‌ه‌ی برخی مسائل فلسفی که در منطق پیش می‌آیند صحبت کرد و در نتیجه تصمیم گرفتم ترم بعد یک درس مقدماتی دربار‌ه‌ی فلسفه هم بگیرم. در واقع آن کلاس شوقم به فلسفه را بسیار زیاد کرد، اما در آن زمان علاقه‌ی آشفته‌ای به چیزهایی متفاوت داشتم. (اگر بخواهم صادقانه بگویم، به چیزهای بیش از حد زیادی). یک کلاس زبان چینی گرفتم و اتفاقاً به رویکرد چامسکی به زبان‌شناسی، که آن زمان بسیار تازه بود، علاقه‌مند شدم. همین‌طور در کلاس‌های زیادی درباره‌ی فیلم و ادبیات شرکت کردم و مقدار زیادی مارکس خواندم. در واقع به چیزهای بسیار زیادی سرک کشیدم.

بعد از این تصادف به دو استاد خارق‌العاده برخوردم که هر دو تاثیری عمیق بر من گذاشتند و اتفاقاً هر دو استاد فلسفه بودند: او. کی. باوسما و مارجری گرن. همینطور در دانشگاه حتی در میان دانشجویانی که فلسفه نمی‌خواندند، درباره‌ی کانت زیاد بحث می‌شد. عجیب است که همین مسئله باعث شد تا بحث درباره‌ی کانت هم بیشتر شود. این بحث‌ها بیشتر از همه به خاطر تاثیر شخصیت جان سیلبر در آن زمان بود.