کتاب تاریخ تمدن - جلد دوم: یونان باستان

تمدن باشکوه یونان باستان را در کتاب تاریخ تمدن - جلد دوم بیشتر بشناسید. ویل دورانت در این کتاب شما را در میان همه‌ی اسطوره‌ها و خدایان، فیلسوفان، شاعران، مجسمه‌سازان و دانشمندان یونانی می‌برد و وقایع تاریخی این سرزمین را از سال 3500 تا 146 پیش از میلاد روایت می‌کند. این نویسنده‌ی برنده‌ی جایزه‌ی پولیتزر، تاریخ یونان را همراه با فلسفه، علم و هنر به تصویر می‌کشد.

درباره‌ی کتاب تاریخ تمدن - جلد دوم

«تمدن‌ها نمی‌میرند، بلکه کوچ می‌کنند؛ عادات و رسومشان تغییر می‌یابد و به ادامه‌‌ی حیاتشان می‌پردازند. فساد و نابودی یک تمدن، چون مرگ‌و‌میر انسان‌ها، به پیدایش تمدن دیگری می‌انجامد؛ پوست کهنه را به‌دور می‌افکند و با جوانه‌ی تازه‌ای مرگ را غافلگیر می‌کند.» شاید این جمله‌ی ویل دورانت (Will Durant) بیش از هر تمدن دیگری، درباره‌ی تمدن یونان باستان صدق کند. تمدنی که دستاوردهای فکری، فرهنگی و سیاسی باورنکردنی‌ای داشت و هنوز هم در تمدن غرب، به حیات خود ادامه می‌دهد. دوره‌ی طلایی یونان باستان ظاهراً با چیرگی رومیان به پایان رسید؛ اما روم باستان بخش اعظم این فرهنگ غنی را در خود حل کرد و آن را تقریباً دست‌نخورده نگاه داشت. در کتاب تاریخ تمدن - جلد دوم (The Story of Civilization 2) درباره‌ی این دوره‌ی تاریخ یونان بیشتر می‌خوانید.

همانطور که گفتیم، ویل دورانت به تغییر و ادامه‌‌ی حیات تمدن‌ها معتقد بود. در مقابل دورانت، ادوارد گیبون قرار می‌گیرد. کسی که کتاب «انحطاط و سقوط امپراتوری» روم را نوشته، هیچ‌وقت خوشبین نبود و عقیده داشت که «تاریخ چیزی نیست جز جنایت، حماقت و بدبختی‌های بشر». در ذهن گیبون واژه‌‌ی بشر با «شر» گره خورده بود: جنگ، شورش، فریب، خیانت، تعصب و هر چیز بد دیگری فقط به انسان‌ها محدود می‌شد. قهرمانانی که گیبون از آن‌ها نام می‌برد، معدود انسان‌های شجاع و دلسوزی هستند که در برابر طوفان حوادث جنگیدند تا حداقل ویرانی قریب‌الوقوع امپراتوری‌شان را به تأخیر بیندازند! از نظر گیبون فلسفه، هنر، ادبیات و علم جدا از تاریخ شکل می‌گیرند نه همراه با آن. اما همان‌طور که گفتیم، دورانت با نظرات ادوارد گیبون مخالف است. ویل دورانت در کتاب تاریخ تمدن - جلد دوم، پیشرفت تمدن یونان باستان را ردیابی می‌کند. او با اصطلاح «تمدن» به چیزهای زیادی معنا می‌بخشد: صلح، اخلاق، حکومت پایدار، مذهب، هنرهای زیبا، پیشرفت دانش، گسترش فلسفه و شکوفایی ادبیات. او در کتابش بیش از آنکه روی نبردهای پرشمار تمرکز کند، به هنر، فلسفه، ریاضی، معماری و ادبیات می‌پردازد و آن‌ها را در شکل‌گیری تمدن مؤثر می‌داند.

دورانت با لحنی صمیمی و متواضع زندگی روزمره‌ی یونانیان باستان را به تصویر می‌کشد. او شبیه استادهای دانشگاهی است که هم پیچیده و هم ساده صحبت می‌کنند و دانا و خوش‌برخورد هستند. کسانی که مجموعه‌ی تاریخ تمدن را خوانده‌اند، می‌دانند که ساعت‌ها مطالعه‌ی این کتاب، هیچ‌گاه ذهن را خسته نمی‌کند. البته نثر کتاب تاریخ تمدن - جلد دوم به‌هیچ‌وجه ساده نیست؛ این توجه به جزئیات و استفاده از شوخ‌طبعی است که خواننده را با کتاب همراه می‌کند. این ویژگی باعث می‌شود که هم متخصصان و هم نوخوانان، از خواندن کتاب لذت ببرند.

ویل دورانت پس از مقدمه‌ای کوتاه و دقیق، کتاب را با «پیش‌درآمد اژه‌ای» آغاز می‌کند که وقایع 3500 سال قبل از میلاد را پوشش می‌دهد. تا سال هزارم قبل از میلاد، تمدن یونان در کرت توسعه می‌یابد. پس از آن، ظهور یونان تا عصر طلایی دنبال می‌شود و نوبت به زوال و سقوط تمدن یونان می‌رسد. در کتاب تاریخ تمدن - جلد دوم، خلاصه‌ای کوتاه از تأثیرات ماندگار فرهنگ یونانی بر هنر، سیاست، علم، مذهب، فلسفه و ریاضیات آمده است. دیگر موضوعات نیز در این کتاب مورد بحث قرار گرفته‌اند که عبارتند از:

• وقایع ظهور و سقوط تمدن یونان از دوره‌ی کرت تا تسلط رومی‌ها (شامل جنگ‌ها، اختلافات مرزی، دولت‌ها و رهبران حکومت)
• زندگی‌نامه‌ی تحلیلی سه فیلسوف مشهور یونانی یعنی سقراط، افلاطون و ارسطو
• اساطیر یونان و سایر باورهای مردم از جمله دین، افسانه‌ها، جشن‌ها و قدیسان
• حقایقی درباره‌ی ادبیات یونان و انواع ادبی، شعر و نثر، و بزرگانی چون هومر، توسیدید و پیندار
• رقص و موسیقی، هنرهای تجسمی چون مجسمه‌سازی و نقاشی، معماری و...
• نوع پوشش مردم یونان و زندگی روزمره‌ی آنان
• علاقه به ورزش و شروع مسابقات المپیک
• رشد اقتصادی و تجارت با سایر کشورها
• اکتشافات علمی در حوزه‌ی پزشکی، نجوم و ریاضیات
• داستان‌هایی جالب درباره‌ی فیلسوفان و افرادی چون پریکلس، اسکندر و بطلمیوس
• آداب مردم یونان در ازدواج و تشکیل خانواده، تحصیل و اشتغال، نظام حقوقی، برده‌داری و حقوق زنان

کتاب تاریخ تمدن - جلد دوم با عنوان یونان باستان (The Life of Greece) قطعاً خالی از اشکال نیست. این جلد در سال 1939 منتشر شد؛ زمانی که جنگ جهانی دوم هنوز شروع نشده بود. دورانت به کتاب‌های قدیمی علاقه‌ای وافر داشت و مطالعات هم‌عصر با خود را در هنگام نگارش این اثر در نظر نگرفت. کسانی که تا حدودی با تاریخ یونان آشنا هستند، درک می‌کنند که تاریخ و اسطوره در یونان باستان با یکدیگر ترکیب شده‌اند و اعتماد تام و تمام به کتاب‌های مورخانی چون پلوتارک یا هرودوت، امروزه نقص به حساب می‌آید. پس بهتر است که اثر پیش‌رو را با نگاهی انتقادی بخوانید و ترجیحاً آن را با آثاری که به‌تازگی درباره‌ی تمدن یونان نوشته شده‌اند، مقایسه کنید.

احمد آرام، یکی از مترجمان جلد اول تاریخ تمدن، به همایون صنعتی،‌ مدیر مؤسسه‌ی انتشارات فرانکلین، پیشنهاد داد که ترجمه‌ی تاریخ تمدن را در دستور کار خود قرار دهد. طبق اسناد به‌دست‌آمده از این انتشارات، از خرداد 1335 مقدمات برگردان این اثر بزرگ به زبان فارسی فراهم شد. انتشارات علمی و فرهنگی پس از انحلال این مؤسسه، چاپ مجموعه‌ی تاریخ تمدن را بر عهده گرفت. امیرحسین آریان‌پور ترجمه‌ی کتاب‌های اول و دوم، فتح‌الله مجتبائی ترجمه‌ی کتاب سوم و هوشنگ پیرنظر برگردان کتاب‌های چهارم و پنجم به زبان فارسی را به انجام رساندند.

درباره‌ی مجموعه‌ی تاریخ تمدن

مجموعه‌ی تاریخ تمدن (The Story of Civilization) یکی از کتاب‌های شاهکار جهان است که یازده جلد آن در سیزده مجلد منتشر شده است. ویل دورانت و آریل دورانت در این اثر ظهور و سقوط تمدن‌ها را نشان می‌دهند، تأثیر متقابل فرهنگ‌ها را بررسی می‌کنند و به تکامل اندیشه‌ها و دستاوردهای بشری در طول اعصار می پردازند. این زوج از سال 1935 تا 1975 منابع مختلف را بررسی کردند و به اقصی نقاط جهان رفتند تا این اثر را به بهترین شکل ممکن عرضه کنند. ویل دورانت شش جلد اول را به‌تنهایی نوشت و آریل فقط به‌عنوان ویراستار در کنار او حضور داشت. از جلد هفتم با عنوان «آغاز عصر خرد» نام آریل دورانت نیز در کنار همسرش روی جلد کتاب آمد. انتشارات فرانکلین در سال 1335 بر آن شد تا این اثر سترگ را با همکاری برترین مترجمان به زبان فارسی برگرداند. امیرحسین آریان‌پور، ع. پاشایی، احمد آرام، فتح‌الله مجتبایی، فریدون بدره‌ای و ابوالقاسم پاینده فقط چند تن از مترجمان مجموعه‌ی تاریخ تمدن هستند. محمود مصاحب و گروهی از ویراستاران وظیفه‌ی ویرایش 13 جلد این مجموعه را بر عهده گرفتند. پس از انحلال انتشارات فرانکلین، انتشارات علمی و فرهنگی این اثر را بازنشر کرد. جلدهای مجموعه‌ی تاریخ تمدن عبارتند از:

• جلد اول: مشرق زمین،‌ گاهواره‌ی تمدن
• جلد دوم: یونان باستان
• جلد سوم: قیصر و مسیح
• جلد چهارم: عصر ایمان – بخش اول
• جلد چهارم -2: عصر ایمان – بخش دوم
• جلد پنجم: رنسانس
• جلد ششم: اصلاح دینی
• جلد هفتم: آغاز عصر خرد
• جلد هشتم: عصر لویی چهاردهم
• جلد نهم: عصر ولتر
• جلد دهم: روسو و انقلاب – بخش اول
• جلد دهم -2: روسو و انقلاب – بخش دوم
• جلد یازدهم: عصر ناپلئون

جوایز و افتخارات مجموعه‌ی تاریخ تمدن

• برنده‌ی جایزه‌ی پولیتزر در بخش ناداستان عمومی در سال 1968 (تنها جلد دهم کتاب با نام «روسو و انقلاب» به دریافت این جایزه نائل گشت.)
• کتاب منتخب ماه باشگاه کتابخوانی
• یکی از آثار پرفروش تاریخ با فروش بیش از دو میلیون نسخه
• ترجمه به چندین زبان دنیا
• کتاب تحسین‌شده‌ی نیویورک تایمز

نکوداشت‌های کتاب تاریخ تمدن - جلد دوم

• کتابی بلندپروازانه و روشنگر درباره‌ی حقیقت‌های تاریخ یونان باستان. (Science and Society)
• ویل دورانت همان رویکرد جدید به تاریخ را در جلد دوم تاریخ تمدن ادامه می‌دهد و کیفیت بالای اطلاعات را حفظ می‌کند. او در این اثر بازه‌ی تاریخی از 3500 سال قبل از میلاد تا 146 سال قبل از میلاد را مورد بررسی قرار می‌دهد و به همه‌ی وقایع تاریخی یونان از شکوفایی تمدن در کرت گرفته تا حمله‌ی رومیان می‌پردازد. (مجله‌ی کرکوس ریویوز)

کتاب تاریخ تمدن - جلد دوم برای چه کسانی مناسب است؟

کتاب تاریخ تمدن - جلد دوم برای کسانی است که:

• چندین کتاب تاریخی در موضوعات مختلف خوانده‌اند و به این حوزه علاقه دارند.
• قصد دارند تاریخ تمدن را به صورت یک روایت به‌هم‌پیوسته در حوزه‌های فلسفه، جامعه‌شناسی، سیاست، اقتصاد و... درک کنند.
• علت ظهور و سقوط مهم‌ترین تمدن‌های دنیا را بخوانند.
• با مطالعه‌ی تاریخ، الگوهای رفتار انسان را بهتر بشناسند و از تجربه‌های گذشته‌ی بشری، درس بگیرند.
• و در نهایت، می‌خواهند درباره‌ی تاریخ یونان باستان اطلاعات بیشتری به دست آورند.

در بخشی از کتاب تاریخ تمدن - جلد دوم: یونان باستان می‌خوانیم

سیراکوز، علی‌رغم بحران‌های شدید سیاسی، در سرتاسر قرن چهارم یکی از ثروتمندترین و قدرتمندترین شهرهای یونان بود. دیونوسیوس اول، با وجود بی‌سیاستی و خیانت و غرورش، باتدبیرترین حکمران زمان خویش بود. با تبدیل‌کردن جزیره‌ی اورتوگیا به دژی که خود در آن منزل کرده بود، و با محصور کردن راه سنگ‌فرش آن به ساحل، او موقعیتی برای خود فراهم ساخت که از هر حمله‌ای مصونش می‌داشت؛ با دو برابر کردن حقوق سربازان خود و رهنمون شدن ایشان به پیروزی‌های سهل، چنان وفاداری و صمیمیت آن‌ها را کسب کرد که توانست سی و هشت سال تخت و تاج خود را نگاه دارد.

دیونوسیوس، همین‌که حکومت خود را تثبیت کرد، سیاست خشن قبلی خویش را تبدیل به ملایمت و نرمی و یک نوع استبداد آمیخته باعدالت نمود؛ زمین‌های مرغوب را بین افسران و دوستان خویش تقسیم کرد؛ تمام نقاط مسکونی اورتوگیا و راهرو جزیره را (برای مقاصد نظامی) به سربازان خود داد. بقیه‌ی خاک سیراکوز و نواحی اطرافش را به نسبت مساوی بین مردم، اعم از آزاد و برده، تقسیم کرد. گرچه مالیاتی که از مردم می‌گرفت به‌سختی و شدت مالیات‌های مجلس آتن بود، سیراکوز تحت رهبری او شکوفا شد. هنگامی که زنان بی‌حد تجمل‌پرست شدند، دیونوسیوس اعلام کرد که دمتر را در خواب‌دیده و او گفته است که باید کلیه‌ی جواهرات زنانه در معبد او به ودیعه گذارده شود. خود وی اوامر رب‌النوع را اطاعت کرد، و زنان نیز اغلب از وی اطاعت کردند. چندی نگذشت که آن جواهرات را از دمتر به «قرض» گرفت تا مخارج لشکرکشی‌های خود را تأمین کند.

در باطن تمام نقشه‌هایش این خیال نهفته بود که کارتاژی‌ها را از سیسیل بیرون راند. دیونوسیوس که نسبت به هانیبال در مورد استعمال ماشین‌های قلعه‌کوب در محاصره قلعه‌ی سلینوس رشک می‌برد، بهترین مهندسان و کارگران فنی یونان باختری را به خدمت خویش درآورد تا ابزار جنگی او را تکمیل و اصلاح کنند.