کتاب معارف اسلامی در جهان معاصر

سید حسین نصر در کتاب معارف اسلامی در جهان معاصر، پس از بیان ضرورت مطالعه‌ی فلسفه‌ی اسلامی در جهان امروز، ریشه‌های فلسفه‌ی اسلامی را می‌جوید، مهم‌ترین فیلسوفان و حکیمان مسلمان را معرفی می‌کند و نقش آموزه‌های این فیلسوفان را در دنیای مدرن توضیح می‌دهد. این کتاب شامل 15 مقاله از این اندیشمند ایرانی است که در میان سال‌های 1342 تا 1347 منتشر شده‌اند.

درباره‌ی کتاب معارف اسلامی در جهان معاصر

نام‌هایی چون ارسطو، دکارت و افلاطون به گوش شما آشناترند یا سهروردی، ملاصدرا و ابن‌عربی؟ احتمالاً اغلب کسانی که این متن را می‌خوانند، چند نامی را که در ابتدای متن به آن‌ها اشاره کردیم، بیشتر بشناسند. در بیشتر کشور‌های اسلامی، فلسفه‌ی غرب بیشتر از فلسفه‌ی اسلامی رواج دارد و دانشجویان زیادی به سمت آن گرایش دارند. سید حسین نصر (Seyyed Hossein Nasr)، مؤلف کتاب معارف اسلامی در جهان معاصر، هم عقیده دارد که حتی روشنفکران جوامع اسلامی با متفکران درجه‌دوم اروپایی بیشتر آشنایی دارند تا بزرگ‌ترین حکیمان مسلمان. اما چرا چنین اتفاقی افتاده است؟ آیا فلسفه‌ی اسلامی در جهان امروز هیچ کاربردی ندارد؟ چرا بیشتر سنت فکری و فلسفی اسلامی را دانشمندان غرب به ما آموخته‌اند؟ نصر، علاج چنین مشکلاتی را در یک چیز می‌داند: خود دانشمندان مسلمان دقیق و کامل آثار حکیمان و فلاسفه‌ی اسلامی را مطالعه کنند و بدون هیچ‌گونه تعصبی، آن را به دیگران انتقال دهند.

مجموعه مقالاتی که در این کتاب آمده است، جنبه‌های دیگری از معارف اسلامی را در جهان امروز نشان می‌دهند. سید حسین نصر در این مقالات به شرایطی که تمدن غرب برای شرقیان ایجاد کرده، توجه دارد و مسائلی را که در حکمت و فلسفه‌ی اسلامی بیشترین اهمیت را دارند، مورد بحث گذاشته است. همه‌ی فصل‌های این کتاب پیش از این در میان سال‌های 42 تا 47 شمسی، به صورت مقاله در مجلات و کتاب‌های مختلف به چاپ رسیده است و دو مقاله، به شکل گفت‌وگو منتشر شده‌اند. سید حسین نصر پس از تجدید نظر در متن همه‌ی مقالات، آنان را در چهار بخش دسته‌بندی کرد. در بخش اول کتاب معارف اسلامی در جهان معاصر، اهمیت تحقیق در حکمت و فلسفه‌ی اسلامی و ماهیت آن مطرح می‌شود، در بخش دوم و سوم بیشتر به نظریات فلاسفه‌ی مسلمان و آثار آنان اشاره می‌گردد و در آخرین بخش، مسئولیت‌ها و وظایف یک متفکر ایرانی و اسلامی در جهان امروز توضیح داده می‌شود.

سید حسین نصر، استاد پیشین فلسفه‌ی دانشگاه تهران و مؤسس پژوهشی حکمت و فلسفه‌ی ایران، فارغ‌التحصیل رشته‌ی فلسفه از در دانشگاه هاروارد و شاگرد افرادی چون سید محمدحسین طباطبایی و هانری کربن بود. او که در زمینه‌ی فلسفه‌ی اسلامی، عرفان و الهیات تخصص دارد، پس از انقلاب به آمریکا مهاجرت کرد و استاد علوم اسلامی دانشگاه جرج واشینگتن شد. او در بیشتر آثارش فلسفه‌ و جهان مدرن را به چالش می‌کشد. حسین نصر با فلسفه‌ی غرب به‌خوبی آشناست و مطالعاتی عمیق در باب فلسفه‌ی اسلامی و ایرانی دارد.

مؤسسه‌ی انتشارات فرانکلین کتاب معارف اسلامی در جهان معاصر را در سال 1348 منتشر کرد. انتشارات علمی و فرهنگی که تجدید چاپ بیشتر آثار این ناشر را بر عهده گرفته، چاپ ششم این کتاب سید حسین نصر را در سال 1398 روانه‌ی بازار کرد.

کتاب معارف اسلامی در جهان معاصر برای چه کسانی مناسب است؟

اگر یکی از دغدغه‌هایتان به‌کارگیری فلسفه‌ی اسلامی در دنیای مدرن است، کتاب معارف اسلامی در جهان معاصر را مطالعه کنید.

در بخشی از کتاب معارف اسلامی در جهان معاصر می‌خوانیم

ابن عربی جهانشناسی هرمسی را با عرفان اسلامی بیامیخت و در این امر درواقع مکتب هرمسی را با آنچه از تعالیم مربوط به جهان طبیعت در بر داشت، وارد عرفان نظری کرد. از آن پس در نوشته‌های پیروان مکتب او مانند صدرالدین قونوی و عبدالکریم جیلی و ابن‌ترکه‌ی اصفهانی و ابن‌ابی جمهور احسائی و محمود شبستری و جامی، همیشه عقاید هرمسی با اصول عرفان اسلامی آمیخته است و این عرفا در بسیاری از موارد به تمثیلاتی متوسل می‌شوند که از نوشته‌های منسوب به هرمس سرچشمه می‌گیرد.

در فلسفه نیز گرچه از آغاز قرن چهارم نفوذ هرمسی رو به زوال می‌رفت، در قرن ششم تجدید حیاتی یافت. با پیدایش مکتب اشراقی، تعلیم هرمس یکی از عناصر مهم حکمت شد و شیخ اشراق همواره نام هرمس را با افلاطون و زردشت به‌عنوان مؤسسات حکمت و استادان خود محترم شمرده و بسیاری از تعلیمات مشرب هرمسی را وارد مکتب اشراقی کرده است؛ تاحدی‌که بعد از او اکثر حکماً از قبیل قطب‌الدین شیرازی و جلال‌الدین دوانی و بعداً ملاصدرا، افکار هرمسی را مورد ستایش قرار داده و در نوشته‌های خود یاد کرده‌اند.