کتاب انگشت جادویی

کتاب انگشت جادویی به قلم رولد دال، رمان‌نویس و فیلم‌نامه‌نویس مشهور بریتانیایی است که از زبان یک دختربچه‌ی هشت‌ساله‌ روایت می‌شود؛ دختری که سرانگشتش قدرتی جادویی دارد. کافی است او را عصبانی کنید تا پرتویی از انگشتش خارج شود و آن زمان است که آرزو می‌کنید ای کاش هیچ‌گاه آتش خشم او را بر نمی‌افروختید! نویسنده در این کتاب اهمیت حفظ محیط‌زیست را به کودکان آموزش می‌دهد.

درباره‌ی کتاب انگشت جادویی

دخترک داستان کتاب انگشت جادویی در یکی از مزارع اطراف انگلستان زندگی می‌کند و دوستدار طبیعت است. خانواده‌ی گرئگ که در همسایگی او زندگی می‌کنند، عاشق شکار حیوانات و پرندگان هستند. دخترک قصه توانایی عجیب‌وغریبی دارد؛ هر زمان که عصبانی می‌شود، پرتویی جادویی از انگشتش خارج می‌شود و فرد یا افرادی که او را عصبانی کرده‌اند تنبیه می‌کند. روزی از روزها، دخترک متوجه می‌شود که آقای گرئگ به‌ همراه دو پسرش (فیلیپ هشت‌ساله و ویلیام یازده‌ساله) یک گوزن را شکار کرده‌اند. دخترک از دست آن‌ها عصبانی می‌شود و انگشت جادویی خودش را به‌ سمت آن‌ها می‌گیرد. تمام اعضای خانواده گرئگ به پرندگان کوچکی تبدیل می‌شوند و دردسرهای آن‌ها از این لحظه شروع می‌شود!

صبح روز بعد، دخترک قصه متوجه می‌شود که خانه‌ی گرئگ‌ها توسط چند اردک اشغال شده و باید سرپناهی برای آن‌ها تهیه کند، اما ماجرا به همین‌جا ختم نمی‌شود؛ اردک‌ها تصمیم دارند تا انتقام طبیعت را از گرئگ‌ها بگیرند. درنهایت، آقای گرئگ از رفتارهای خود پشیمان می‌شود و تصمیم می‌گیرد تا شکار حیوانات را کنار بگذارد. کم‌کم اعضای خانواده‌ی گرئگ به حالت طبیعی برمی‌گردند و دوستدار واقعی حیوانات و طبیعت می‌شوند.

کتاب انگشت جادویی (The Magic Finger) نثری ساده و جذاب دارد. نویسنده‌ی کتاب، آقای رولد دال (Roald Dahl)، با زبان تخیل و طنز خاص خود اهمیت زندگی حیوانات و حفظ طبیعت را به کودکان آموزش می‌دهد. خلاقیت و توانایی فوق‌العاده‌ی رولد دال برای آموزش مفاهیم مهم و ارزشمند زندگی به کودکان کم‌نظیر است. داستان مفهوم دیگری نیز دارد و به کودکان نشان می‌دهد که بروز ناگهانی خشم عواقبی دارد. دخترک قصه می‌داند که اگر جلوی انگشتش را نگیرد رویدادهای ناخوشایندی پیش می‌آید؛ اما درعین‌حال می‌داند که نباید کارها و رفتارهای نادرست دیگران را نیز نادیده بگیرد.

بد نیست بدانید کوئنتین بلیک، تصویرگر کتاب برنده‌ی جایزه‌‌ی هانس کریستین آندرسون شده است. کتاب انگشت جادویی نخستین بار در سال 1966 منتشر شد. این اثر در فارسی به همت نشر چشمه (کتاب چ) و با ترجمه‌ی گیتا گرکانی ترجمه شده است.

اقتباس تلویزیونی از کتاب انگشت جادویی

در سال 1990 فیلمی تلویزیونی با اقتباس از کتاب انگشت جادویی و به تهیه‌کنندگی آن مایلز (Anne Miles) و جو پُلن (Jo Pullen) ساخته شد.

کتاب انگشت جادویی مناسب چه‌کسانی است؟

کتاب انگشت جادویی برای تمام کودکان 4 تا 8ساله مناسب است. تصویرگری جذاب در کنار آموزش نگهداری و توجه به‌ محیط‌زیست از نکات مثبت این داستان زیبا محسوب می‌شود. کودک‌های علاقه‌مندان به ژانرهای فانتزی و کمدی هم بدون شک از مطالعه‌ی این کتاب لذت خواهند برد.

با رولد دال بیشتر آشنا شویم

رولد دال در سال 1916 در ولز به‌ دنیا آمد. پدرش یک کاپیتان کشتی ثروتمند بود که از نروژ به انگلستان مهاجرت کرده بود. او با شروع جنگ‌جهانی دوم در سال 1939، به نیروی هوایی انگلستان در نایروبی پیوست. مدتی در یونان و سوریه و مصر خلبان جنگی بود و یک بار هواپیمایش در «مرسی مطروح» (یکی از شهرهای مصر) سقوط کرد و به شدت مجروح شد. وی سرانجام، در سال 1941 به خانه مادرش در «باکینگهام‌شر» انگلستان بازگشت.

در 1942 به سفارت بریتانیا در واشنگتن رفت و نویسندگی را شروع کرد. اولین داستان‌هایش را بر اساس تجربه‌هایش در جنگ نوشت، اما خیلی زود به نوشتن کتاب برای کودکان روی آورد. او در سال 1953 با یک هنرپیشه‌ی آمریکایی به‌ اسم پاتریشا نیل ازدواج کرد و صاحب پنج فرزند شد. رولد دال در سال 1983 برنده‌ی جایزه‌ی ادبی کاستا (جایزه‌ای که هر ساله به بهترین کتاب انگلیسی زبان اهدا می‌شود) شد. مجله‌ی تایم لقب «یکی از بهترین و تأثیرگذارترین نویسندگان تاریخ» را به او داده است. او سرانجام در سال 1990 و در سن 74‌سالگی در آکسفورد انگلستان از دنیا رفت.

از جمله آثار او می‌توان به کتاب‌های زیر اشاره کرد:

• گرملین‌ها (1943)
• جیمز و هلوی غول پیکر (1961)
• چارلی و کارخانه شکلات سازی (1964)
• انگشت جادویی (1966)
• آقای روباه شگفت‌انگیز (1970)

در بخشی از کتاب انگشت جادویی می‌خوانیم

خانم گرئگ در‌حالى‌که صورتش ارغوانى شده بود فریاد زد‌: «اما... اما... اما... شوهر عزیزم چه بلایى بر سر تو آمده؟» آقاى گرئگ داد زد: «منظورت این است که چه بلایى بر سر هر دوى ما آمده؟»

حالا نوبت خانم گرئگ بود که از رخت‌خواب بیرون بپرد. خانم گرئگ دوید تا خودش را در آینه ببیند. اما قدش به آینه نمى‌رسید. او حتى از آقاى گرئگ هم کوچک‌تر بود و او هم به جاى دست بال داشت. خانم گرئگ گریه‌کنان گفت: «اوه! اوه! اوه! اوه!»

آقاى گرئگ فریاد زد: «کار جادوگرهاست!»

و هر دوی آن‌ها در‌حالى‌که بال‌هایشان را به هم مى‌زدند شروع به دویدن دور اتاق کردند. یک دقیقه بعد فیلیپ و ویلیام به‌سرعت وارد شدند. براى آن‌ها هم همان اتفاق افتاده بود. آن‌ها به جاى دست بال داشتند و واقعاً کوچک بودند. تقریباً اندازه‌ی پرنده‌ی سینه‌سرخ بودند. فیلیپ تندوتند گفت: «ماما! ماما! ماما! نگاه کن ‌ماما، ما مى‌توانیم پرواز کنیم!» و هر دو در هوا به پرواز در آمدند.

خانم گرئگ گفت: «فوراً بیایید پایین! خیلى بالا رفته‌اید!»

اما پیش از آن‌که بتواند یک کلمه‌ی دیگر بگوید فیلیپ و ویلیام یک‌راست از پنجره بیرون رفته بودند. خانم و آقاى گرئگ به طرف پنجره دویدند و به بیرون نگاه کردند. دو پسر بچه‌ی لاغر و کوچک حالا آن بالا، در آسمان، پرواز مى‌کردند. بعد خانم گرئگ به آقاى گرئگ گفت: «عزیزم فکر مى‌کنى بتوانیم این کار را بکنیم؟» آقاى گرئگ گفت: «دلیلى نمى‌بینم که نتوانیم. بیا امتحان کنیم.»