کتاب چشم انداز نوآوری در هوش مصنوعی: رقابت جهانی در ایجاد یک زیست‌بوم موفق

کتاب چشم انداز نوآوری در هوش مصنوعی با هدف برقراری ارتباط میان سازمان‌ها و نهادهای مختلف با هوش مصنوعی، توسط گروهی از نویسندگانِ مؤسسه‌ی سیاست‌گذاری و راهبرد نوآوری، موسوم به کلاریوت، نوشته شده است. جعفر مهراد، استاد دانشگاه شیراز و چهره‌ی ماندگار علمی کشور این کتاب را ترجمه کرده است.

درباره کتاب چشم انداز نوآوری در هوش مصنوعی

هوش مصنوعی از داغ‌ترین اصطلاحات روز دنیا در فناوری به شمار می‌آید و منظور از آن استفاده از کامپیوتر برای انجام کارهایی است که به هوش انسانی نیاز دارند. در حال حاضر هوش مصنوعی در اکثر جنبه‌های زندگی انسان به کار گرفته می‌شود و طبق شواهد موجود نیاز به هوش مصنوعی و نوآوری‌های فنی در صنایع و خدمات، روزبه‌روز در حال افزیش است. بنابراین افراد، شرکت‌ها و در نهایت کشورها می‌بایست آگاهی دقیق‌تری از هوش مصنوعی و نوآوری‌های فنی آن داشته باشند.

جوامع مختلف برای عقب نماندن در فضای رقابت جهانی، نیاز دارند که در انواع داده‌ها و اطلاعات درباره‌ی سیاست‌ها، تحلیل‌ها، روندها، راهبردها و تجربه‌های مرتبط با حوزه‌های گوناگون ملی و جهانی آگاهی‌های لازم را کسب کنند. این امر به تولید انواع پایگاه‌های اطلاعاتی ملی و جهانی و مطالعه‌ی داده‌های آن‌ها با انواع ابزار و فنون و ترکیب آنها نیاز دارد. همین موضوع است که سبب نگارش کتاب‌هایی نظیر کتاب چشم انداز نوآوری در هوش مصنوعی شده است.

دیگر زمان آن رسیده که در تحلیل اختراعات، مقالات و کتب مرتبط با هوش مصنوعی به اهمیت و جایگاه علم‌سنجی توجه کنیم تا هم‌تراز با مؤسسات علمی جهانی همچون کلاریویت پیش برویم.

هدف پروفسور جعفر مهراد از ترجمه‌ی کتاب حاضر ایجاد ارتباط میان مدیران، سیاست‌گذاران، محققان، پژوهشگاه‌ها و دانشگاه‌ها و سایر نهادها با هوش مصنوعی بوده است. یکی از مضمون‌های اصلی و بسیار مهم کتاب چشم انداز نوآوری در هوش مصنوعی تربیت و آموزش نخبگان هوش مصنوعی است.

کتاب چشم انداز نوآوری در هوش مصنوعی برای چه کسانی مناسب است؟

مطالعه‌ی این کتاب را به کسانی پیشنهاد می‌کنیم که به کسب آگاهی در مورد هوش مصنوعی و شیوه‌ی تأثیرگذاری آن بر زندگی انسان علاقه‌مند هستند.

در بخشی از کتاب چشم انداز نوآوری در هوش مصنوعی: رقابت جهانی در ایجاد یک زیست‌بوم موفق می‌خوانیم

هوش مصنوعی، بدون کمترین دخالت انسان در تصمیم‌گیری و عملکرد، به حد کافی هوشمند است. کشورها و شرکت‌ها برای برتری در هوش مصنوعی سرمایه‌گذاری زیادی می‌کنند. اکنون، هوش مصنوعی به عنوان فناوری برترِ سال‌های آتی شناخته می‌شود. با این حال، جنبه‌های منفی خاص خود را نیز دارد. پژوهشگران، مخاطرات احتمالیِ سیستم‌های هوش مصنوعی را یادآوری کرده‌اند که گاهی می‌تواند موجب تصمیم‌گیری‌های نامعلوم و نامعین شود. رفتار سیستم‌های هوش مصنوعی تحت تاثیر منطق الگوریتمی یا مجموعه داده‌هایی است که برای آموزش استفاده می‌شود. برای مثال سیستمی با مجموعه‌ای از داده‌های خاص می‌تواند خطر مرسوم تبعیض نژادی، جنسیتی و قومی در سیستم‌های کاربردی و مالی را دامن بزند. در صنعت مراقبت‌های بهداشتی بسیاری از نخبگان هوش مصنوعی دربارۀ سوء استفاده از داده‌های شخصی و خصوصی ابراز نگرانی می‌کنند. خطر دیگر سناریوی فرضیۀ مسئله ترولی 6 است. طراحان، در تولید الگوریتم‌های هوش مصنوعی با چالش‌های بزرگی مواجه‌اند؛ مثل کنترل رفتار یا واکنش یک وسیلۀ خودران به هنگام مواجهۀ با احتمال مرگ یک فرد و جلوگیری از برخورد با افراد بیشتر.

پژوهشگران و سیاستگذاران برای تدوین دستورالعمل‌ها و اصول لازم برای مراقبت از جان انسان‌ها به طور جد دربارۀ اخلاق هوش مصنوعی بحث می‌کنند. بعضی از دولت‌ها می‌کوشند برای تمام جنبه‌های اخلاق هوش مصنوعی قواعد و مقررات لازم را تدوین کنند، اما شرکت‌ها غالباً مخالف این قوانین‌اند. آن‌ها بر این باورند که این قوانین از رشد و توسعۀ شرکت‌ها می‌کاهد. در مجموع، جنبه‌های اخلاقیِ هوش مصنوعی به طور فزاینده‌ای توجه دولت‌ها و مشتریان را به خود جلب کرده است، این نوع مباحث برای پایداری اجتماعی بسیار مهم است.