کتاب روش‌های اساسی پژوهش برای کتابداران

کتاب روش‌های اساسی پژوهش برای کتابداران یک راهنمای مناسب برای فعالان حوزه‌ی کتابداری و اطلاعات است که به آموزش پژوهش‌های بنیادی و مهارت‌های ضروری در این زمینه می‌پردازد. لین سیلیپینی کاناوی و رونالد ار. پاول در این اثر بر چهار روش عمده‌ی پژوهشی تمرکز داشته‌اند و سپس به تحلیل داده‌ها و ارائه‌ی متن پژوهش پرداخته‌اند.

درباره‌ی کتاب روش‌های اساسی پژوهش برای کتابداران

با وجود آنکه کتابداری پیشینه‌ی تاریخی بلندمدتی دارد و در طول تاریخ فراز و فرودهای بسیاری را از سر گذرانده است، علم کتابداری نوین که مبتنی بر فناوری اطلاعات است، روش‌های کاملاً متفاوت و پژوهش‌محوری را می‌طلبد که به آموزش دقیق و راهبردی نیاز دارد. انگیزه‌ی کتاب روش‌های اساسی پژوهش برای کتابداران (Basic research methods for librarians)، نوشته‌ی لین سیلیپینی کاناوی (Lynn Silipigni Connaway) و رونالد ار. پاول (Ronald R Powell)، برداشتن گامی در جهت پژوهش‌های تخصصی در این حوزه است. بنابراین این اثر می‌تواند درسنامه‌ای مفید برای روش تحقیق باشد و ترجمه‌ی آن به شناخت عمیق کتابداری به‌عنوان یک دانش دیرینه‌ی حیاتی کمک خواهد کرد.

روش اصلی این کتاب مبتنی بر پژوهش‌های بنیادی است و در کنار آن به روش‌های کاربردی و اقدام‌پژوهانه نیز توجه نشان شده. همچنین در روند پژوهش، نویسندگان اثر به روش‌های کمی توجه بیشتری داشته‌اند؛ با این حال تا حدی به فنون کاربردی در حوزه‌ی پژوهش‌های کیفی نیز پرداخته‌اند. در مجموع تلاش نویسندگان کتاب بر آن بوده تا به آموزش مهارت‌های ضروری در پژوهش‌های دقیق بنیادی مبادرت ورزند و خواننده را به شکل مقدماتی با نحوه‌ی پژوهش در این حوزه آشنا نمایند.

این اثر ویرایش پنجم کتاب است که در آن ارجاع به منابع روزآمد متعددی افزوده شده و نسبت به ویرایش‌های قبل مباحث بیشتری را دربرمی‌گیرد. کتاب روش‌های اساسی پژوهش برای کتابداران، به‌تازگی با ترجمه‌ی نجلا حریری از سوی نشر تخصصی کتابدار منتشر شده است.

کتاب روش‌های اساسی پژوهش برای کتابداران مناسب چه کسانی است؟

مخاطبان این کتاب دانشجویان کارشناسی ارشد و دکترای علوم کتابداری و اطلاع رسانی و سایر پژوهشگران این حوزه هستند.

با نویسندگان کتاب روش‌های اساسی پژوهش برای کتابداران بیشتر آشنا شویم

دکتر لین سیلیپینی کاناوی، در دانشکده‌ی کتابداری و برنامه‌های علمی، معاون پژوهشی و خدمات کتابخانه‌ای در زمینه‌ی کتاب الکترونیکی است. او در حال حاضر موضوعات کتاب‌شناختی مربوط به جست‌وجو و دستیابی به اطلاعات را مطالعه می‌کند.

دکتر رونالد ار پاول، دانشمند پژوهشی ارشد در تحقیقات OCLC و استاد بازنشسته‌ی دانشکده‌ی کتابداری و علوم اطلاعات در دانشگاه ایالتی وین است.

در بخشی از کتاب روش‌های اساسی پژوهش برای کتابداران می‌خوانیم

متأسفانه پیشینه پژوهش در علوم کتابداری و اطلاعات جایی برای تمجید ندارد و یافتن موارد انتقاد از پژوهش‌ها، سهل تر از تقدیرهاست. زویزیگ خواستار بهبود روش‌های پژوهش به‌ویژه درباره کاربران خدمات کتابخانه شد. همان‌گونه که بوشا و هارتر اشاره کرده‌اند: بخش اعظم پژوهش کتابداری از نظر کیفیت، نامطلوب و از نظر بیان روش‌های پژوهش ضعیف است. شوگنزی نظر انتقادی شدیدتری دارد. به اعتقاد وی رشته علوم کتابداری و اطلاعات به طور سنتی اجازه داد بسیاری از کارهایی که در واقع پژوهش نبوده‌اند پژوهش تلقی شوند. کودرا، کاستی پژوهش‌های علوم کتابداری و اطلاعات درباره اهداف پژوهش‌ها را شناسایی کرد و به ضعف پژوهش‌ها از نظر طرح سؤالات مناسب، مبنای نظری مطلوب و کاربردهای آتی اشاره نمود.

نویسندگان یادشده و دیگر صاحب نظران، ارزیابی نسبتاً منفی خود از پژوهش‌های پیشین علوم کتابداری و اطلاعات را بر چه پایه‌های دیگری استوار کرده‌اند؟ مارتین و لانکستر خاطرنشان کرده‌اند که بخش اعظم متون و منابع پیشین کتابداری، اساس و مبنای تحقیقی نداشت و بیشتر متکی به حدس و گمان بود تا پژوهش محسوب شود. به اعتقاد شرا پژوهش‌های کتابداری به سبب وابستگی شدید به مشاهدات محلی و داده‌های محدود، به جای کاربرد عمومی اکثراً منطقه‌ای و محلی هستند. ون هاوس ملاحظه کرد که بیشتر پژوهش‌های علوم کتابداری و اطلاعات تک قسمتی است و پژوهشگران به ندرت به طراحی سلسله پژوهش‌های متوالی پرداخته‌اند تا به این ترتیب، کارهایشان به صورت یک مجموعه منسجم درآید. پژوهشگران همچنین کارشان را بر اساس کار یکدیگر بنا نمی‌نهند.