کتاب قاعده قبح عقاب بلابیان با رویکردی کاربردی با تألیف مشترک مهدی رحیمی دهسوری و رضا رحیمی دهسوری، یک کتاب تخصصی دربارهی قاعدهایست که نزد فقیهان و حقوقدانان از ارزش بالایی برخوردار است. قبح عقاب بلا بیان به این معناست که افعال و جرایم انسانها قابل برخورد و پیگیری نیست مگر با اعلان قبلی. اثر پیش رو به جزئیات این قاعده از ابعاد مختلف و قانونی بودن آن در محاکم گوناگون میپردازد.
دربارهی کتاب قاعده قبح عقاب بلابیان با رویکردی کاربردی
احکام و قواعد فقهی شامل جزئیات متعددی هستند که ابعاد گوناگون مجازاتهای شرعی را پوشش میدهند. قاعدهی قبح عقاب بلابیان یکی از قواعد مطرح نزد صاحبنظران شرع و قانون است که به مسئلهی ادلهی استنباط مربوط میشود و از جایگاهی ویژه برخوردار است. این قاعده همتراز با قواعد دیگری مانند «قبح تکلیف بلابیان» و «قبح اغراء به جهل» قرار میگیرد و در راستای استخراج احکام منطبق با شرع اسلام، کاربردهای فراوانی دارد.
کتاب قاعده قبح عقاب بلابیان با رویکردی کاربردی، یک اثر پژوهشیست که توسط مهدی رحیمی دهسوری و رضا رحیمی دهسوری تألیف شده است. با توجه به کاربرد مکرر این قاعده در قوانین حقوقی مخصوصاً در سیستم جزایی، مؤلفان به معرفی و بررسی این قاعده در جرایم و محاکم گوناگون پرداخته و الزامات قانونی آن را تشریح کردهاند.
اثر پیش رو شامل پنج فصل و چندین گفتار است و پس از مباحث مربوط به مفاهیم و کلیات، به مستندات قبح عقاب بلابیان و اشکالات وارده بر این قاعده میپردازد. کاربرد این قاعده در رویهی قضایی در ادامهی کتاب بررسی میشود و مواردی مانند آرای دادگاه، لزوم وجود دلایل قطعی بر ارتکاب جرم و توجه به طرق قانونی اثبات جرم، مورد واکاوی قرار میگیرند. نظریههای مشورتی، تعیین مجازات برای اعمالی که قانون، مجازاتی برای آنها تعیین نکرده و صدور حکم طبق موازین شرعی، مباحث فصل سوم را به خود در برمیگیرند. مبحث دیگری که در این قاعده اهمیت زیادی دارد، دادگاههای انتظامی قضات است که به تعیین صلاحیت قضات میپردازد و از دیدگاه قاعدهی قبح عقاب بلابیان مورد بررسی قرار میگیرد. آخرین فصل از کتاب شامل بخشنامهها، منابع و مآخذی است که مؤلفان در نگارش اثر پیش رو از آنها بهره گرفتهاند.
کتاب قاعده قبح عقاب بلابیان با رویکردی کاربردی، توسط انتشارات چتر دانش به چاپ رسیده و نسخهی الکترونیک آن از طریق کتابراه در دسترس علاقهمندان به کتب حقوقی قرار گرفته است.
کتاب قاعده قبح عقاب بلابیان با رویکردی کاربردی مناسب چه کسانی است؟
دانشجویان و پژوهشگران رشتهی حقوق، وکلا و دستاندرکاران امور قضایی و کارشناسان علوم فقهی، مخاطبان اصلی کتاب قاعده قبح عقاب بلابیان با رویکردی کاربردی هستند.
در بخشی از کتاب قاعده قبح عقاب بلابیان با رویکردی کاربردی میخوانیم
قانون قبح عقاب بر قانون دفع ضرر محتمل وارد است به این معنا که ورود عبارت است از اینکه قانون اولى موضوع قانون دوم را مرتفع مىسازد و از بین مىبرد و در باب تعادل و تراجیح آمده است که هیچگاه دلیل وارد و دلیل مورد با یکدیگر تعارض ندارند؛ بلکه حتماً وارد مقدم است؛ زیرا که موضوع قاعده ثانیه عبارت است از ضرر محتمل به معناى عقاب محتمل و قاعده اولى مىگوید: چون عقاب بلابیان قبیح است و از مولاى حکیم صادر نمىشود پس ما قطع به عدم عقاب داریم؛ نه اینکه احتمال عقاب دهیم و با قطع به عدم جایى براى احتمال عقاب نیست و با نبود احتمال موضوعى براى این قاعده نیست پس اولى بر دومى وارد است.
به این جواب اشکال شده به اینکه: چرا عکس مطلب را نمىگیرید؟ عکس مطلب آن است که ممکن است کسى بگوید قاعده ثانیه بر اولى وارد است و موضوع آن را مرتفع مىسازد؛ زیرا که موضوع اولى عدم البیان است که عقل مىگوید: عقاب بلابیان قبیح و قاعده ثانوى مىگوید: اناالبیانالعقلى و اذا جاءالبیان ارتفع عدمالبیان پس قاعده ثانیه وارد شده و اینجا دفع ضرر محتمل واجب است نه جاى قبح عقاب و لذا جواب مذکور ناتمام است.
دوباره از این اشکال هم جواب داده شده که در کتب مفصله آمده. ولى جناب شیخ انصاری مىفرماید: «به عقیده من اصولاً مورد و مجراى این دو قاعده متفاوت است و لذا با یکدیگر تدافعى ندارند.»
بیان ذلک: مورد قاعده اولى احتمال عقاب اخروى است و عقل در آنجا مستقل است به قبح عقاب زیرا که از مولاى حکیم به دور است که عبد خویش را براى ارتکاب یک عمل خلاف از روى جهل قصورى مؤاخذه فرماید.
بله



















