معرفی و دانلود کتاب اقوام در ایران

معرفی کتاب اقوام در ایران

کتاب اقوام در ایران اثری پژوهش‌محور است که به همت محسن رستمی و مریم پناهی به نگارش درآمده است و افزون بر بررسی آکادمیک مفهوم قومیت و مرور نظریات علمی مختلف، به بررسی ژئوپلیتیک اقوام در ایران و جغرافیای سیاسی اقوام ایرانی می‌پردازد و از این طریق با رویکرد تاریخی و مردم‌شناسی، انواع اقوام را معرفی و ویژگی‌های آن‌ها را مرور می‌کند. اثری که نه‌تنها برای دانشگاهیان بلکه برای تمامی مخاطبان علاقه‌مند به تاریخ اجتماعی و فرهنگی ایران جالب توجه خواهد بود.

درباره‌ی کتاب اقوام در ایران

قومیت، قومیت‌گرایی، واگرایی قومیت‌ها و اصطلاحاتی از این دست، ازجمله مسائل و دغدغه‌هایی محسوب می‌شوند که تمامی کشورهای برخوردار از گروه‌های اقوامی متنوع با آن روبه‌رو هستند. در جهان امروز به‌ویژه پس از دوران جنگ سرد و با فراگیری فرایند جهانی شدن و رشد ارتباطات، بر کشمکش‌های قومیتی اضافه شد. هرچند نمی‌توان انکار کرد که میزان و حدود این بحران‌ها به عوامل مختلفی نظیر پیشینه‌ی سیاسی کشور، پیشینه‌ی مشارکت سیاسی اقوام، پیشینه‌ی بحران‌های قومیتی و نحوه‌ی مدیریت آن‌ها بستگی دارد. ازآنجاکه کشور ما نیز از قومیت‌های گوناگونی بهره‌مند است، پای این نوع مسائل مربوط به اقوام به مطالعات علمی و پژوهشی کشیده می‌شود. ازاین‌رو، محسن رستمی و مریم پناهی در کتاب اقوام در ایران تلاش دارند تا با نگاهی همه‌جانبه به بررسی گروه‌های قومی در کشورمان بپردازند.

نویسندگان کتاب در اولین قدم پس از تعریف واژه‌ی قومیت و مسائل پیرامون آن در سراسر جهان و مرور تاریخ تنوع قومیت در ایران، نظریاتی مثل نظریه‌ی مرکز - پیرامون و نظریه‌ی توسعه‌ی ناموزون و نابرابری‌های منطقه را تشریح می‌کنند و بر مسائل قومی در ایران نظر می‌اندازند.

از تحلیل نظریات علمی تا بررسی جغرافیای فرهنگی و سیاسی در ایران

کتاب اقوام در ایران رویکردهای نظری در زمینه‌ی قومیت را مورد بررسی قرار می‌دهد و مفاهیم مهمی همچون همگرایی، واگرایی، ژئوپلیتیک و جغرافی سیاسی را برای خواننده‌ی خود تبیین می‌کند. در دومین فصل کتاب، مؤلفان بر ژئوپلیتیک اقوام در ایران متمرکز می‌شوند و از این رهگذر عناصر ایرانی بودن، قومیت و قوم‌گرایی در ایران معاصر، ژئوپلیتیک اقوام ایرانی و آرایش فضایی و استقرار اقوام در ایران را بررسی می‌کنند. فصل سوم کتاب به بررسی اقوام در دنیای مدرن اختصاص پیدا می‌کند و در آن مفهوم جغرافیای فرهنگی به میان می‌آید. محسن رستمی و مریم پناهی، در آخرین فصول کتاب، موضوعات جغرافیای سیاسی اقوام ایرانی و همین‌طور همگرایی و همدلی ملی اقوام و امنیت عمومی را مطرح می‌سازند.

به این ترتیب اثری پژوهشی و کامل شکل گرفته که انتشارات پشتیبان، آن را به عرصه‌ی چاپ و نشر رسانده است.

کتاب اقوام در ایران برای شما مناسب است اگر

• دانشجو یا پژوهشگر حوزه‌های علوم اجتماعی، انسان‌شناسی و قوم‌شناسی هستید.
• می‌خواهید فراتر از مرکز و شهرهای بزرگ، با فرهنگ‌های مختلف اقصی نقاط ایران آشنا شوید.
• در پی منبعی می‌گردید که اقوام و گروه‌های قومی در ایران را از دیدگاه مردم‌شناسی و تاریخی مورد بررسی قرار داده باشد.

در بخشی از کتاب اقوام در ایران می‌خوانیم

قوم کرد به‌عنوان یکی از پنج قوم بزرگ ایران (ترک، ترکمن، عرب و بلوچ) در غرب کشور در استان‌های کردستان، آذربایجان غربی و کرمانشاه ساکن می‌باشند. درواقع کردهای ایران نیز بخشی از منطقه کردنشین بزرگ‌تری است که تا شمال عراق، جنوب ترکیه و شرق سوریه امتداد می‌یابد. این مناطق کردنشین و پراکندگی آن‌ها در خاورمیانه در دوره‌های تاریخی تحت تأثیر جریانات سیاسی مختلف بوده‌اند؛ البته کردهای ایران با توجه به ویژگی‌های تاریخی و هم‌نژادی با ایرانیان وضع متفاوتی با سایر کردها در کشورهای همسایه دارند. بخشی از ترکیب جمعیتی کشورهای ترکیه و عراق، ایران، سوریه و ارمنستان، آذربایجان، ترکمنستان، قزاقستان و لبنان را جمعیتی با نام قوم کردنشین تشکیل می‌دهند.

کردشناسان معاصر، درباره‌ی منشأ کردها اختلاف نظر دارند به‌طور کلی می‌توان دیدگاه‌های آنان را در سه نظریه خلاصه کرد: نظریه آریایی بودن کردها: مشهورترین طرفدار این نظریه مینورسکی است. شمار زیادی از ملی‌گرایان کرد مانند عبدالله اوج آلان و مخالفان ملی‌گرایی مانند رشید یاسمی طرفدار این نظریه هستند. بومی بودن اصل و مبدأ کردها: این نظریه به‌وسیله ن- ژمار که بنیان‌گذار مکتب یافثی است ارائه شده است. او معتقد است که کردها از ساکنان اولیه‌غرب ایران هستند که با آمدن آریایی‌ها زبانشان تغییر کرده است. نظریه ترکیبی: مهم‌ترین طرفدار این دیدگاه محمدامین زکی است. او منشأ کردها را در منطقه زاگرس قرار می‌دهد منظور او از منطقه زاگرس اقوامی هستند که از ابتدای تاریخ در این منطقه زندگی کرده‌اند. امین زکی این اقوام را در دوطبقه بومی و آریایی طبقه‌بندی می‌کند.

رابرت اولسن معتقد است کردها زبان مشترکی دارند که هرچند با زبان پارسی جدید مربوط است هندواروپایی و علی حده. زبان‌شناسان لهجه‌های زبان کردی را به چهار لهجه‌های شمال و شمال غربی کردستان (کرمانجی) لهجه‌های جنوبی کردستان (سورانی و گورانی) لهجه‌های جنوب شرقی کردستان (سنه‌ای، کرمانشاهی و لکی) و بخش مرکزی ترکیه (زرزا) تقسیم می‌کنند. درمجموع زبان کردی در قالب لهجه‌های خاص آن در عین داشتن زیرساختی مشترک با زبان‌های ایرانی نظیر بلوچی، پشتو و فارسی گونه‌ای خاص از زبان است که اقوام و گروه‌های کرد را به هم پیوند می‌دهد و از عوامل یکپارچگی و تجانس این قوم به شمار می‌رود.

فهرست مطالب کتاب

فصل اول: مفاهیم، مکاتب و نظریه‌ها
مقدمه
بررسی تاریخی تنوع قومیت در ایران
جایگاه اقوام ایرانی در بیانات مقام معظم رهبری
مفهوم جدید قومیت
تعریف قومیت
نظریه مرکز پیرامون (نظام جهانی)
نظریه توسعه ناموزون و نابرابری‌های منطقه‌ای
درآمدی بر مسائل قومی در ایران
نظریه همانندسازی
نظریه کثرت‌گرایی
نظریه رقابت بر سر منابع
تئوری مبادله «پیتر بلا»
نظریه گزینش عقلانی
نظریه‌ میلتون ایسمن
رویکردهای نظری در زمینه قومیت
تنوع قومی و ملت
نظریه‌های بسیج قومی
نظریه رقابت بر سر منابع
نظریه استعمار داخلی
نظریه انتخاب حسابگرانه (عقلانی)
نظریه رقابت نخبگان
مفهوم همگرایی
مفهوم واگرایی
قومیت و قوم‌مداری
مفهوم ژئوپلیتیک
مفهوم جغرافی سیاسی
فصل دوم: ژئوپلیتیک اقوام در ایران (معرفی و ویژگی‌ها)
عناصر ایرانی بودن
زبان
دین
آداب‌ورسوم
قومیت و قوم‌گرایی در ایران معاصر
دوران صفویه تا مشروطه
دوران مشروطیت
دوران پهلوی
دوران انقلاب اسلامی
ژئوپلیتیک اقوام در ایران
قوم بلوچ
آذری‌ها
اقوام کرد
ترکمن‌ها
اعراب
آرایش فضایی و استقرار اقوام در ایران
ناهمگونی قومی
ناهمگونی فرهنگی
ناهمگونی مذهبی
ناهمگونی جغرافیایی
فصل سوم: اقوام در دنیای مدرن
جغرافیای فرهنگی
روند تکوین و شکل‌گیری جغرافیای فرهنگی
محتوا و قلمروی جغرافیای فرهنگی
منشأ و پراکندگی فرهنگ‌ها و تمدن‌ها
زبان ترکمنی
طایفه‌ها و قبیله‌های ترکمن
ویژگی‌های نژادی
نظام اجتماعی و اقتصادی
ازدواج
مذهب و روحانیت
اعیاد (بایرام) و جشن‌ها
موسیقی ترکمن
ذکر خنجر
برخی اعتقادات و باورهای خرافی در بین ترکمن‌ها
آتش در باور ترکمن‌ها
برخی اعتقادات دینی ترکمن‌ها قبل از اسلام
مرثیه‌خوانی
اقوام ایرانی و فرهنگ مدارای اجتماعی
رسانه ملی و توسعه فرهنگ اقوام
فرآیندهای کلامی
فرآیندهای غیرکلامی
شکل‌های ارتباط بین فرهنگی
ارتباط بین قومی
ارتباط درون فرهنگی
وظایف اجتماعی وسایل ارتباط‌جمعی
عوامل مؤثر بر رسانهها
تلویزیون و ویژگیهای آن
تأثیر تلویزیون در درازمدت
رسانه ملی، نهادی فرهنگی
رسانه ملی و توسعه فرهنگی
فصل چهارم: جغرافیای سیاسی اقوام ایرانی
جایگاه امنیت در ساختار فضایی- جغرافیایی ایران
تهدیدات ناشی از قومیت و ژئوپلیتیک اقوام
تهدیدات قومیت
تهدیدات اجتماعی قومیت
تهدیدات ژئوپلیتیک اقوام
فرصت‌های ناشی از تنوع قومی و ژئوپلیتیکی اقوام
تنوع قومی عامل توزیع فضایی جمعیت
تنوع قومی و توسعه حوزه تأثیر ملی
تعدد قومی یا تکثر فرهنگی
قومیت‌های فرامرزی و قابلیت تعاملات اقتصادی
رقابت بین اقوام
الگوی ترکیبی ملت از نظر فضایی و جغرافیایی
دلایل اهمیت مقوله قومیت و اقوام در ایران
تعارض هویت
رشد احساسات ناسیونالیستی قومی در ایران و منطقه
استفاده ابزاری بیگانگان از اقوام و اقلیت‌های دینی ایران
جایگاه امنیت در ساختار فضایی جغرافیایی ملت
جهانی‌شدن، مدرنیته و اقوام ایرانی
بین‌المللی شدن قومیت و کشمکش قومی
هویت قومی
جهانی‌شدن؛ هویت‌یابی و همبستگی ملی اقوام
نیروهای بین‌المللی و قومیت‌گرایی در ایران
نقش و ابزار نیروهای بین‌المللی در ایجاد منازعات قومی در ایران
راهکارهای مدیریت تنوع قومی در ایران
پیش‌نیازها
راهکارهای اجرایی
برنامه‌های سلبی
برنامه‌های ایجابی
فرهنگ
حوزه دین و مذهب
حوزه سیاست
آموزش‌وپرورش
زبان و ادبیات
حوزه اقتصاد
حوزه اجتماعی
فصل پنجم: همگرایی و همدلی ملی اقوام و امنیت عمومی
هویت ملی و قومی
همبستگی ملی
دولت و قومیت
رابطه ملیت و قومیت
قومیت و امنیت
احیای ناسیونالیسم قومی
سیاست‌های قومی
الگوی اول: سیاست همانندسازی
همانندسازی فرهنگی و ساختاری
الگوی دوم و سوم: تکثرگرایی (مساوات‌طلبانه و نابرابر)
عوامل مؤثر بر واگرایی گروه‌های قومی در ایران
عوامل انسجام ملی گروه‌های قومی در ایران
نسبت هویت ملی با هویت قومی در میان اقوام ایرانی
فهرست منابع