کتاب راهنمای فلسفی مواجهه با میان سالی

کتاب راهنمای فلسفی مواجهه با میان سالی به قلم کی رن ستیا، نوعی تفکر فلسفی است که بر روی چالش‌های میانسالی تمرکز دارد و راهکارهایی برای مقابله با این بحران ارائه می‌دهد.

فیلسوف‌ها همواره به دشواری‌های دوره میانسالی بی‌توجهی کرده‌اند، ولی این دشواری‌ها از نظر فلسفی جذاب هستند و با همان ابزارهایی که فیلسوف‌ها استفاده می‌کنند می‌توان آن‌ها را مورد بررسی قرار داد. تقریبا تا قرن هجدهم، هیچ مرز مشخصی بین فلسفه اخلاق و خودیاری وجود نداشت.

فیلسوف‌ها روی این مساله توافق کرده بودند که تفکر درباره یک زندگی خوب می‌تواند زندگی خودمان را بهتر کند. کم کم همین اواخر متوجه شدند که این دو هدف دو مسیر جدا دارند. در حال حاضر، تنها معدود فیلسوفانی کتاب‌های خودیاری می‌نویسند. اگر هم این کار را می‌کنند، اغلب دست به دامان نویسنده‌های کلاسیکی چون رواقیون رومی، سیسرون، سنکا و اپیکتیتوس می‌شوند.

کی رن ستیا (Kieran Setiya) در کتاب راهنمای فلسفی مواجهه با میان‌سالی (Midlife: a philosophical guide) نگاهی تاریخی به این مساله ندارد. گرچه به فیلسوفان گذشته، قدیمی و مدرن اشاره دارد اما آن‌ها را تنها به چشم گنجینه‌های خرد نگاه می‌کند.

این کتاب تنها برای میان‌سال‌ها نیست، بلکه تمام کسانی که با ماهیت تغییرناپذیری همچون زمان در تعامل هستند، می‌توانند از آن استفاده کنند. کتاب راهنمای فلسفی مواجهه با میان‌سالی یک کتاب راهنما است و پرسش‌های اساسی را مورد مطالعه و بررسی قرار می‌دهد. پرسش‌هایی که احساس شما نسبت به زندگی را می‌سنجند و کمتر به دنبال تغییرات بیرونی هستند.

هدف اصلی این کتاب بیان این نکته است که میان‌سالی برای شروع بسیاری از چیزها مقطع سنی دیری نیست اما اکثر انسان‌ها با رسیدن به این دوره گمان می‌کنند دیگر زمان کافی برای رسیدن به اهدافشان را ندارند. در واقع کی رن ستیا در این کتاب نشان می‌دهد که بیش‌تر از آن‌چه که فکر می‌کنید زمان دارید.

در بخشی از کتاب راهنمای فلسفی مواجهه با میان‌سالی می‌خوانیم:

بحران‌های متمایز میانسالی باعث بروز بدگمانی‌های گسترده نسبت به دلایل و ارزش‌ها نمی‌شوند، باعث بروز تردید‌های فلسفی آن‌چنان اساسی نمی‌شوند که هیچ ارتباطی با ساختار زندگی انسان ندارند. این بحران‌ها باعث یک پوچ‌گرایی فراگیر نمی‌شوند، بیش‌تر باعث شکل‌گیری تصوراتی گیج کننده از شخص و دنیا می‌شوند.

به همین دلیل این بحران‌ها از نظر فلسفی تا این حد کنجکاوی انگیز هستند. این فلسفه است که باید به این پرسش پاسخ بدهد که چه چیزی خلاء بحران میانسالی را از خلاء تمام عیاری متمایز می‌کند که در آن، شخص دلیلی برای انجام هیچ‌کاری نمی‌بیند، یا دلیلی نمی‌بیند که یک پیامد را به دیگری ترجیح بدهد.

اگر ارزش نهایی در نهایت سر جای خود باقی می‌ماند، نکته گم‌ شده میانسالی چیست؟ برای پاسخ به این پرسش باید در مفهوم ارزش تمایزهایی قائل شویم، مثل تفاوت بین ابزارها و نتیجه‌ها. البته این تمایزها باید ظریف‌تر، پیچیده‌تر و تیزتر باشند. برای این که بتوانیم تصویری فلسفی از میانسالی نقاشی کنیم، به تخته رنگ کامل‌تری نیاز داریم که مفاهیم اخلاقی هم بر روی آن قرار گرفته باشند. با دقت بیش‌تر بر روی جزئیات و قواعد مفهومی تا حدی می‌توان بحران میانسالی را حل کرد.

پس مشکل میل چه بود؟ مشکل او نه خود دوستی بی‌حد و مرز بود و نه بی‌اهمیت شدن همه چیز. باید به سراغ تناقضِ نوع دوستی برویم. چیزی در این نظریه وجود داشت که باعث شد توجه بیش از حد میل به اصلاح اجتماعی تصور او از خوشبختی را به پوچی برساند، پوچی که ممکن است بر روی هر کسی از جمله شما تاثیر بگذارد.